İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/884 K.2022/733

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ...'ın ... plaka, 2013 model Mercedes marka ticari aracın maliki olduğunu, müvekkiline ait ticari araç ile davalı ... Nakliyat İç ve Dış Tic. San. Ltd.

Şti. adına kayıtlı olan, diğer Davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında 03.11.2020 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ...'ın İzmir'den Turgutlu istikametine doğru giderken takip mesafesine dikkat etmemesi, trafikte gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedenleriyle müvekkiline ait araca arkadan çarpmasıyla gerçekleştiğini, söz konusu kazada müvekkilinin kusuru olmadığını, kaza neticesinde, müvekkiline ait aracın ağır hasar alarak pert kaydı aldığını, aracın zayi bedeli, araç sigorta şirketine terk edilmek üzere davalıların sigorta poliçesinden karşılandığını, ...

Sigorta A.Ş. tarafından 03.12.2020 tarihinde ödeme yapıldığını, sigorta şirketi tarafından müvekkilinin gerçek zararının karşılanmadığını, kaza tarihine kadar, müvekkilinin aracı şirketlerin, fabrikaların personel taşıma-servis hizmetleri için kullandığını, araç bu şekilde işletilerek kazanç elde edildiğini, davalının neden olduğu kaza sonrası, araç ağır hasar kaydı aldığını, araçla servis-personel taşıma hizmeti verilemediğini , müvekkilinin bu yolla elde edeceği kazançtan mahrum kalarak maddi zarara uğradığını, müvekkilinin aracının personel taşıma-servis hizmetinde kullanılmasıyla ayda yaklaşık 18.000,00-TL kazanç elde ettiğini,

müvekkilinin kaza nedeniyle en az 14.000,00-TL kazanç kaybına uğradığını müvekkilinin kazanç kaybına ilişkin zararının tazmini için davalılara Bornova 1.Noterliğinin ... yevmiye numaralı, 24.12.2020 tarihli ihtarnamesi gönderildiğini , ancak davalılar tarafından herhangi bir yanıt alınamadığını, ödeme yapılmadığını, müvekkiline ait aracın kullanılamamasından kaynaklanan kazanç kaybının tespitini kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte Davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, haksız fiil nedeniyle kazanç kaybı istemine ilişkindir.

Davacı taraf 03/11/2020 tarihli trafik kazası sebebiyle ... plakalı kullanım amacı ticari olan aracını işletemediğinden kazanç kaybının tahsili davalı sürücüden istemektedir.

Dava öncelikle Kemalpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ikame edilmiş ve mahkemece 28/03/2022 tarihinde: " HMK'nun 114/1-c maddesinde düzenlenen "mahkemenin görevli olması" dava şartı bulunmadığından aynı kanunun 115/2 maddesi uyarınca davanın USULDEN REDDİNE," şeklinde hüküm tesis ederek, talep üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiş ve mahkememizin .... numaralı esasına kaydı yapılmıştır.

Davacı tarafın maliki olduğu aracın kullanım amacı ticari, ... plakalı araç işleteni de tüzel kişi tacir olduğundan davacı vekiline 13/10/2022 tarihli celsede arabuluculuk son tutanağının ibrazı için kesin mehil verilmiş ve akabinde 27/10/2022 tarihli celsede davacı vekili arabuluculuk sürecinin devam ettiğini beyan etmiştir. Bu sebeple mahkememizin ....... Esas sayılı dava dosyasında davalı sürücü yönünden tefrik, işleten yönünden ise usulden red kararı verilmiştir.

6335 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2. maddesi ile değişik TTK’nın 5/1. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, asliye ticaret mahkemesinin tüm ticarî davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu belirtilmiştir.

Ticari davalar ise aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır.

Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler,

ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen, uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nın 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Bir işin ticari veya adi olması, farklı kuralların uygulanmasını gerektirir. Bir işin ticari olup olmadığını kanunda öngörülen kurallar uyarınca saptamak gerekir. Eğer iş ticari ise özel ticari kuralların uygulanması zorunlu olur. Ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işler, yani, haklı veya haksız fiil yahut işletmeyi ilgilendiren her iş ayrık durumlar dışında, ticari iş sayılır. Bu işler, eğer bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari iş sayılmazlar.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bu açıklamalara göre, somut olayda uyuşmazlığın trafik kazasından kaynaklandığı, yargılamanın bahsedilen temel hukuki ilişki kapsamında genel mahkemenin görevi kapsamında bulunan haksız fiile ilişkin olduğu ve uyuşmazlığın TTK' da düzenlenen dava türlerinden olan mutlak ticari dava veya nispi ticari davadan kaynaklanmadığı, davalının tacir de olmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... E-imzalıdır. Hakim ... · E-imzalıdır.