İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/130 K.2025/615

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle.

03.02.2022 Tarihinde davalı şirkete ait...6 plakalı aracın diğer davalı ...ın sevk ve idaresinde iken müvekkiline ait ... plakalı araca çarptığını, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumuna dikkatsiz ve özensiz hareketleriyle davalı sürücü ...sebep olduğunu, müvekkilinin kazada hiç bir kusuru bulunmadığını, davalı sürücünün yazılı ve imzalı beyanıyla kazaya tam kusuruyla sebebiyet verdiğini ikrar ettiğini, kaza sebebi ile müvekkiline ait aracın onarımda kaldığını, bu yüzden müvekkilinin müşteriye ikame araç kiralanmak zorunda kaldığını, kazanç kaybına ilişkin alacağı oluştuğunu,

müvekkili şirketin aracın kiralamasından gelir elde ettiğini, günlük kira bedelinin KDV hariç 384,00-TL olduğunu, aracın kiralama işlemlerinin 22 gün süre ile yapılamadığını, dolayısıyla 9.998,64-TL kazanç kaybına uğradığını; davalının kazanın oluşunda asli ve tam kusurlu olduğunu, kazanç kaybı bedelinden sorumlu olduğunu, kaza neticesinde mahrum kalınan ticari kazancını tahsili için müvekkili adına İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların haksız şekilde itiraz ettiklerini, icra dosyasının durdurulduğunu, arabulucuya başvurduklarını, anlaşma sağlanamadığını, İzmir..ra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibine yaptığı itirazların iptaline ve takibin devamına, itiraz eden davalılar aleyhine asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin sokaktan geri geri çıkarken davacıya ait aracın hızla gelip çarptığını, muhtemelen davacıya ait aracın geri manevra yapan aracı görmediğini, kazaya neden olduğunu, bu nedenle davalı tarafın hasardan sorumlu tutulamayacağını, davacının aracın tampon ve yan çamurluğunun plastik maddeden imal edildiğini, tamirin bir günlük sürede yapılabileceğini, davacı tarafın istediği tazminat miktarının fahiş olduğunu, davacı tarafın keyfi davranışlarından kaynaklanan zararın müvekkiline yüklenemeyeceğini, araçta çökme var ise bunun plastik aksamın ters taraftan ısıtma işlemi ile çok basit bir şekilde boyaya zarar vermeden düzeltilebileceğini,

talep edilen rakamların olay tarihindeki maliyetlere uygun olmadığını, aracın hasar durumu ve onarım süresi göz önüne alındığında istenen miktarın olay tarihi itibariyle fahiş olması sebebiyle davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

> Dava; haksız fiil nedeniyle oluşan Kazanç Kaybı Tazmini istemine ilişkin icra takibine vaki İtirazın İptaline ilişkindir.

> Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

> Davaya konu trafik kazasının 13.02.2022 tarihinde, İstanbul ili Ataşehir ilçesinde gerçekleştiği,...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın seyir halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.

> Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.

Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.

> 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;

85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";

85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

> Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kazanç kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

> Mahkememizce aldırılan 06/12/2023 Tarihli bilirkişi raporunda özetle;

1-...6 plaka sayılı davalı araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 67/b maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu,

... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü... kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı.

2- Davaya konu ... plaka sayılı ... marka davacı aracında 03.02.2022 tarihli dava konusu kaza nedeniyle oluşan hasarın kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağı ve hasar fotoğraflarıyla uyumlu olduğu, Araçtaki hasarın 4 günde onarılabileceği, araç günlük ikame bedelinin 750,00-TL, aracın toplam ikame bedelinin ise 3.000,00-TL olabileceği, hususunda tespit, görüş ve kanaatimizi içeren raporumuzu hukuki değerlendirme ve takdiri sayın mahkemenize ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

> Tüm dosya kapsamından; Davacı taraf sürücü...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile 19 Sokağı takriben seyir halinde Ferhat paşa yolu veya Mareşal Fevzi Çakmak Caddesi kavşağına gelip yolun girişe müsait olması durumunu beklediğinde esnada aracının sol ön yan kısımlarına, solu yolun kenarında geri manevra ile seyre gecen davalı sürücü...'nın sevk ve idaresindeki...6 plaka sayılı aracının sol arka kısımları ile çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği;

Davalı sürücü... sevk ve idaresindeki...6 plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal görüşe açık trafiğin seri ve yoğun işlediği yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, yolun kenarı ve kavşak başında geri manevra ile seyre geçip dönüş yapmak istediği, isterken de aracının arkasında gözcü bulundurmadığı, manevra alanını gerektiği biçimde dikiz aynaları ile kontrol yapmadığı, bu tedbirsiz tavrı nedeni ile oluşturmuş olduğu tehlikeli ortamda arkası kavşak başında yolun geçişe müsait durumunu bekleyen davacı aracını görmeyip fazla yaklaşarak sol ön yandan çarpması olayında;

Sürücü aracını geri manevra ile seyre geçtiğinde arkası kavşak olduğu, araç gelme ihtimaline binaen azami düzeyde dikkatli ve müteyakkız davranması gerekeceği ortadadır. Eğer müteyakkız davranmış olsa ortaya çıkabilecek tehlikelere karşı, tedbir alabilecek imkanlara sahip olabilecektir, sürücü tedbir imkanlarını kullanmadığı, aracının çevresel kontrollü gereği gibi yapmadığı anlaşılmasından dolayı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 67(b) maddesini ihlal ettiği anlaşılmaktadır.

KTK'nın "Araç manevralarını düzenleyen kurallar" başlığını taşıyan Madde 67/b:

Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır:

b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır.

Mahkememizce; Davacı taraf sürücü... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile meskun mahal gündüz vakti traf geliş işlediği yola gereken dikkat ve özeni gösterdiği, kurallara uygun kaza mahalli kavşağa gelip yolu kontrol için durakladığı esnada, solu anayol kenarında geri manevra ile tedbirsiz biçimde dönüş yönelten davalı sürücü aracını görmeyip yandan çarparak hasarlaması olayında kural ihlali bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Davaya konu araçta oluşan hasarın onarımı için kaporta, boya ve diğer onarımlar dâhil olmak üzere makul sürenin 4 gün olabileceği kanaatine varılmıştır.

Davaya konu aracın marka, modeli, tipi, kilometresi, tramer kayıtları, trafiğe çıkış tarihi dikkate alınarak emsallerinin kiralık ilanlarında günlük kira bedelinin Aralık 2023 itibarıyla 800TL — 2.000TL aralığında, ortalamada ise 1.400TL olduğu tespit edilmiştir.

Aracın kaza tarihindeki kiralık ilanları bulunamamıştır. Bu nedenle aracın günümüz koşullarındaki bedeli kaza tarihine döviz ve enflasyon bazında indirgenerek günlük kira bedeli hesaplanmıştır.

Aracın günümüz koşullarındaki fiyatı 1.4000TL olup Şubat 2022 dönemi kaza tarihi itibarı ile enflasyon hesabına göre günlük kira bedelinin 799,93-TL olacağı değerlendirilmektedir.

06.12.2023 tarihindeki dolar kuru üzerinden değerlendirme yapılırsa günlük kira bedelinin karşılık değeri; 1.400.000-TL/ 28,94$ — 48,37Dolar ($)

03.02.2022 kaza tarihi itibarı ile günlük kira bedeli dolar bazında hesaplandığında; 48,37$ * 13,52TL - 654,04TL olabileceği değerlendirilmektedir.

Enflasyon hesabı ile birlikte dolar kurları üzerinden yapılan hesaplamalar sonucu aracın 03.02.2022 kaza tarihi itibarı ile ortalama günlük kira bedelinin (654,04 * 799,93) / 2 -726,98TL olabileceği kanaatine varılmış olup yuvarlak olarak 750-TL olabileceği kanaatine varılmıştır.

Yukarıda belirtilen verilere göre toplam araç ikame bedelinin 750*4 = 3.000-TL olabileceği sonucuna varılmıştır.

> 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.

> Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · Eimza eimza