İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/509 K.2024/1056

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

28/03/2022 tarihinde İzmir Bornova Evka 3 Sitesi ve Migros Market yakınında bulunan 121. Sokak ile Cengizhan Caddesi kesişimindeki döner kavşak içinde, müvekkiline ait... araç ile davalı sigorta şirketlerince sigortalanan sürücü kursu sahibi ...'ya ait, sürücü kursu öğrencisi... ve sürücü kursu eğitimeni... sevk ve idaresindeki...lakalı araç arasında saat 10:30 sularında trafik kazası yaşandığını, bu kazada her iki aracın da hasar gördüğünü, İzmir...Sulh Hukuk Mahkemesi...

D.İş sayılı dosya ile, kazanın oluş şekline dair kaza yerinde keşif yapıldığını, mobese kayıtları getirtiltilerek incelendiğini, dosyaya sunulan kamera kayıtlarına dayalı bilirkişi raporunda tartışmasız şekilde... plakalı aracın kırmızı ışıkta geçtiği ve tüm kusurun ... plakalı araç sürücüsünde olduğu tespit edildiğini, müvekkilinin aracını, İzmir Bornova’da bulunan...Otomotiv Aş de kendisine ait ...police nolu... poliçesi ile (... dosya numaralı) tamir ettidiğini,... plakalı aracın ...Sigorta A.Ş.'ye... poliçe numarası ile zorunlu mali mesuliyet sigortalı,...z Sigorta A.Ş.'ye... poliçe numarası ile kasko sigortalı olduğunu,

daha önce her iki sigorta şirketine de başvurulduğunu,...z Sigorta'nın tazmin talebini reddettiğini, ...sigorta Şirketinin ise ... hasar sayılı dosya ile 29/06/2022 de tarafımıza 5.909,94 TL kısmi ödeme yapıldığını, İzmir Adliyesi Arabuluculuk Bürosuna başvurulmuş ancak arabulucuk sürecinden sonuç alınamamış, bu nedenlerle davanın kabulü ile daha önce ödenen 5.909,94 TL 'nin göz önünde tutularak,

davacıya ait... plakalı aracta, yaşanan kaza dolayısıyla serbest piyasada oluşan gerçek/reel değer kaybı tazminatı 100 TL nin (yargılama sırasında tam olarak hesaplandığında ileride artırılmak üzere bu aşamada şimdilik) ... plaka aracın kazadaki kusuru oranında, davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, dava değeri arttırım dilekçesi ile; daha önce 100 TL olarak talep edilen dava konusu tutarı, 33.990,06TL artırdıklarına, dava konusu talep edilen tazminat tutarını 34.090.06TL olarak netleştirdiklerini, söz konusu dava değerinin, sigorta şirketleri bakımından poliçe limitleri ve kısmen kusurları tespit edilen davalılar bakımından kusurlarını oranında, kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde; davanın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda öngörülen sürelerde açılmamış olup davanın usulden reddi gerektiğini, davacının belirsiz alacak talepli davasının yasal düzenlemeye aykırı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, dava dilekçesinde belirtildiği üzere zmm sigortacısı tarafından yalnızca 5.909,94 TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında davacı aracında karayolları motorlu araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası teminat limitini aşan bir zarar söz konusu olmayıp müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, haksız ve yersiz davasının reddi ne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkili şirket tarafından ... 29.06.2022 tarihinde 5.909,94 TL, ...Sigorta A.Ş. 27.06.2022 tarihinde 37.644,92 TL, 27.06.2022 tarihinde 1.062 TL ödendiğini, davacının başkaca hak ve alacağı kalmadığını, asla kabul anlamına gelmemek ile birlikte bakiye çıkması halinde fahiş olmaması sebebiyle davanın reddi gerektiğini, her halükarda müvekkili şirketin ancak ZMMS genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, değer kaybı iddiası genel şartlara göre hesaplama yapılması gerektiğini, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.

Bilirkişiden alınan 31/07/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Değer Kaybı Bedeli Yönünden:

Somut olayda; ... plaka sayılı... E 180 1.6 AMG 2013 model otomobilde, Yargıtay içtihatlarına, piyasa rayiçlerine göre 40.000,00 TL. değer kaybı bedeli meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Davalı ...Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan...laka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek kusuru oranında) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında riziko tarihi itibarıyla Yargıtay içtihatlarına, piyasa rayiçlerine göre 40.000,00 TL. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dosya kapsamında davacı tarafından davalı sigorta şirketinin başvuru yapıldığını gösteren bir bilgi ve belge yer almadığı bu nedenle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı sigorta şirketinin – ödenmeyen borç miktarı yönünden- dava tarihi itibarıyla temerrüde düşeceği yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi heyetinden alınan 19/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "..İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dava dosyasında, ... E. sayılı dava dosyasında yukarıda arz edilen hususlarla,

− Trafik kural ihlalleri yönünden varılan kanaat;

• Davalı sürücü... (... yukarıda kanaat bölümünde açıklanan

teknik değerlendirmeler doğrultusunda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, 2918 sayılı KTK nın 47/1-b (Karayollarından faydalananlar Trafik Işıklarına uymak zorundadırlar) maddesinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumuna etken olduğu;

• Davacı ...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, kazanın oluşumuna etken olmadığı;

− Değer kaybı bedeli yönünden;

− Somut olayda ...plaka sayılı...1.6 AMG 2013 model otomobilde riziko tarihi itibarıyla Yargıtay içtihatlarına ve serbest piyasa rayiçlerine göre 60.000,00 TL. değer kaybı bedeli meydana geldiği,

− Somut olayda davalı ...Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan... plaka sayılı aracın KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından ...kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden %100) sigortalısının kusuru oranında, 60.000,00 TL. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, Ancak ...Sigorta A.Ş. 29.06.2022 tarihinde davalı vekiline 5.909,94 TL, dava dışı ... Sigorta A.Ş. 27.06.2022- 37.644,92 TL, 27.06.2022- 1.062,00 TL. olmak üzere toplam 44.616,86 TL hasar onarım bedeli ödemesi yapmış olması nedeniyle 5.383,14 TL olarak hesaplanan bakiye poliçe limiti kadar değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

− Somut olayda davalı...z Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan ... plaka sayılı aracın İMM Sigorta poliçesi kapsamında,... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından ... plaka sayılı aracın kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden %100) sigortalısının kusuru oranında, 60.000,00 TL. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, Ancak ...Sigorta A.Ş.nin 5.383,14 TL olarak hesaplanan poliçe limitinin tükenmemiş olması nedeniyle ... plaka sayılı araçta 54.616,86 TL. olarak belirlenen bakiye değer kaybı bedelinden davalı...z Sigorta A.Ş. nin poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dosya kapsamında ihbarın ve tebligatın yapılışı ile ilgili bir belgenin yer almadığı bu nedenle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı sigorta şirketlerinin -ödenmeyen borç miktarı bakımından- dava tarihinde temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi heyetinden alınan 21/12/2023 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "..Trafik kural ihlalleri yönünden varılan kanaat;

• Davalı sürücü... (...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından

dolayı, 2918 sayılı KTK nın 47/1-b (Karayollarından faydalananlar Trafik Işıklarına uymak zorundadırlar) maddesinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumuna etken olduğu;

• Davacı ... yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, kazanın oluşumuna etken olmadığı;

EK OLARAK

• Araçta sürücü eğiticisi olarak yer alan davalı..., Üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlar ile dış faktörlerin olay esnasında kazanın oluşumu üzerinde etken olabilecek bir davranış şekli görülmediğinden, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili mevzuatı ihlal eden zararlı sonuç üzerinde kazanın oluşumunda etken olmadığı;

− Değer kaybı bedeli yönünden;

• Somut olayda ...plaka sayılı... 1.6 AMG 2013 model otomobilde 08.03.2022 riziko tarihi itibarıyla Yargıtay içtihatlarına ve serbest piyasa rayiçlerine göre 60.000,00 TL. değer kaybı bedeli meydana geldiği, " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından alınan rapora göre; "...- Davalı sürücü...'ın, %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu,

- Davalı sürücü eğitmeni...'ın, %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu,

- Davacı sürücü ...ın, kusursuz olduğu,

- Dava konusu araçtaki değer kaybının 40.000,00 TL olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat uyarınca İTÜ Trafik Kürsüsü Öğretim üyelerinden alınan bilirkişi heyetinden alınan 11/07/2024 tarihli rapora göre; "...Davalı sürücü... ın % 50 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Sürücü Eğitmeni ... IN % 50 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı ... ın kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır. Davaya konu ...plakalı araçta kaza tarihi itibari ile meydana gelen değer kaybının 40.000 TL olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, trafik kazası sonucu oluşan değer kaybı zararının tazmini talepli maddi tazminat davasıdır.

1-Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararının ve aracın onarımda geçen süre boyunca faydalanılmaması nedeniyle ikame araç zararının tahsili talepli maddi tazminat davasıdır.

2-Dava konusu uyuşmazlık davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalılar ...'nın maliki,...'ın sürücüsü,...'ın eğitmen, ...Sigorta A.Ş.'nin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ve...z Sigorta A.Ş.'nin ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı oldukları...laka sayılı araç arasında meydana gelen 08/03/2022 tarihli trafik kazasında kusur dağılımları ve davacıya ait aracın değer kaybı zararının karşılanması talebi noktalarında toplanmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.

Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,

-Fiilin hukuka aykırı olması

-Zararın meydana gelmesi,

-Kusur,

-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.

Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.

3-Dava konusu uyuşmazlıkta davalılar arasında zarar verdiği ileri sürülen aracın sigortacısı olan ...Sigorta A.Ş.'nin de bulunduğu ve uyuşmazlıkta sigorta hukuku uygulanacağı, bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen sigorta hukukunun uygulanacak olması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu itibarla uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi görev alanına girdiği değerlendirilmiştir.

4-Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Somut olayda, davalı ...Sigorta A.Ş.nin ... plaka sayılı aracın 24/05/2021-24/05/2022 tarihleri aralığında KZMMS sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu, kaza tarihi 08/03/2022 itibariyle davalı sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan sorumluluk üst sınırının 50.000,00-TL olduğu, davalı...z Sigorta Anonim Şirketi'nin ise...laka sayılı aracın 24/05/2021-24/05/2022 tarihleri arasında Genişletilmiş Kasko poliçesiyle sigortacısı olduğu, poliçe teminatları arasında 300.000,00-TL limitli ihtiyari mali sorumluluk teminatı bulunduğu görülmüştür.

5-Haksız fiil sorumluluğunun tespiti bakımından öncelikle zarara sebebiyet veren trafik kazasının gerçekleşmesinde tarafların kusur durumlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Mahkememizce kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında toplanan deliller çerçevesinde kusur durumlarının ve kural ihlallerinin tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 19/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu trafik kazasının gerçekleşmesinde davalı araç sürücüsü...'ın KTK'nın 47/1-b hükmüne yönelik kural ihlaliyle, trafik ışıklarına uyulmamasından kaynaklanan kusuruyla kazaya sebebiyet verdiği, davacı araç sürücüsünün ise kural ihlalinin bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapora karşı davacı vekilinin ve bir kısım davalı vekillerinin itirazlar ileri sürdüğü görülmüştür. Mahkememizce itirazların irdelenmesi için aynı bilirkişiden ek rapor alınmış ise de 21/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda, kök raporla aynı yönde görüş bildirilmiştir.

İtiraz ve değerlendirmeler neticesinde dosya ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 04/03/2024 tarihli ATK raporun davalı araç sürücüsü...'ın %50 oranında ve davaı sürücü eğitmeni...'ın %50 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirilmiştir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporları arasında davalı...'ın kusurunun bulunup bulunmadığı yönünden çelişki oluştuğu gözetilerek çelişkiyi giderir rapor alınması için dosya İTÜ Trafik Kürsüsü öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 10/07/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davalı araç sürücüsü...'ın %50 ve davalı sürücü eğitmeni...'ın %50 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapora karşı davalı taraflarca itirazlar ileri sürülmüş ise de, ATK Trafik İhtisas Dairesi ve 10/07/2024 tarihli heyet raporunda açıklandığı üzere davalı sürücünün kırmızı ışık ihlaliyle kavşağa girmesi nedeniyle asli kusurlu olduğu, davalı sürücü eğitmeninin ise aracın kırmızı ışıkta kavşağa girmesini engelleyebileceği halde gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle aynı ölçüde kusurlu oldukları, her iki davalı için öngörülen %50 oranındaki kusurlar mahkememizce de uygun görülmekle davalıların %50 ve %50 oranında kusurlu oldukları kabul edilmiştir.

6-Davacıya ait aracın kaza sonucu oluşan değer kaybı zararının tespiti için otomotiv konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 31/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle davacıya ait aracın hasar onarımının ekonomik olduğu ve onarım sonrasında araçta 40.000,00-TL değer kaybı zararı oluşacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Taraf itirazları dikkate alınarak mahkememizce yeniden rapor alınmış, dosyaya sunulan 19/10/2023 tarihli bilirkişi - raporunda ise davacıya ait aracın değer kaybı zararının 60.000,00-TL olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapora karşı davacı vekili ve davalı taraf vekilleri tarafından itirazlar ileri sürülmüştür.

Mahkememizce dosya ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilerek denetime açık rapor düzenlenmesi istenilmiş, dosyaya sunulan 04/03/2024 tarihli ATK Trafik İhtisas Dairesi raporunda davacıya ait araçta 40.000,00-TL değer kaybı zararı oluştuğu yönünde görüş bildirilmiştir.

ATK Trafik İhtisas Dairesi raporuna karşı taraf vekillerinin itirazlarının bulunması ve dosyaya sunulan raporlar arasında çelişki oluşması nedeniyle çelişkiyi giderir rapor alınmak üzere dosya İTÜ Trafik Kürsüsü öğretim üyelerinden oluşan heyete tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 10/07/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda davacıya ait aracın dava konusu kaza nedeniyle 40.000,00-TL değer kaybı zararına uğradığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapora karşı davalı taraflarca itirazlar ileri sürülmüş ise de ATK Trafik İhtisas Dairesi ve İTÜ öğretim üyelerince dosyaya sunulan raporların birbirini doğrular nitelikte olduğu, meydana gelen kazanın oluşturduğu hasar, işlem gören parçalar, kaza tarihi ve aracın segmentine göre belirlenen zararın piyasa koşullarına uygun olduğu gözetilerek itirazlar yerinde görülmemiş ve davacıya ait aracın kaza nedeniyle 40.000,00-TL değer kaybına uğradığı kabul edilmiştir.

7-Davacı vekilinin 04/10/2024 tarihli değer artırım dilekçesiyle dava değeri 34.090,06-TL'ye yükseltilmiş ve araç sürücüleri yönünden kusurları oranında, sigorta şirketleri yönünden poliçe limitleri oranında zararın tahsili talep edilmiştir.

Mahkememizce davacıya ait aracın 40.000,00-TL değer kaybına uğradığı tespit edilmiştir. Davalı ...Sigorta A.Ş. Tarafından davacı tarafa dava öncesi 29/06/2022 tarihinde 5.909,94-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı ve davacının değer kaybı zararından dolayı bakiye 34.090,06-TL tazminat talep edebileceği kabul edilmiştir.

Davalı ...Sigorta A.Ş.'nin dava öncesi 5.909,94-TL değer kaybı ödemesi ve davacının kasko sigortacısı dava dışı ... A.Ş.'ye 27/06/2022 tarihinde 37.644,92-TL ve 1.062,00-TL olmak üzere toplam 38.706,92 hasar rücu ödemesi yaptığı, böylelikle davalının poliçe limiti olan 50.000,00-TL'den 44.616,86-TL ödeme yapmakla bakiye poliçe limitinin 5.383,14-TL kaldığı görülmüş ve davalı ...Sigorta A.Ş. Aleyhinde 5.383,14-TL sorumluluk hükmü kurulmuştur. Zarar veren aracın sürücü kursu ticari işletmesi için ticari amaçlı kullanıldığı gözetilerek temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.

Davalı...z Sigorta Anonim Şirketi'nin sorumluluğu KZMMS sigorta limiti üzerinde kalan zarara ilişkin olup, 34.090,06-TL bakiye değer kaybı zararının 5.383,14-TL'sinin KZMMS sigorta poliçesi limitleri dahilinde davalı ...Sigorta A.Ş.'den tahsiline karar verildiği ve İMMS sigortacısı olan davalı...z Sigorta A.Ş.'nin bu miktarın üzerinde kalan 28.706,92-TL'lik kısımdan sorumlu olduğu gözetilerek davalı...z Sigorta A.Ş. Aleyhinde 28.706,92-TL sorumluluk hükmü kurulmuştur. Zarar veren aracın sürücü kursu ticari işletmesi için ticari amaçlı kullanıldığı gözetilerek temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafça değer artırım dilekçesinde sigorta şirketleri dışındaki davalılardan kusurları oranında zarar tazmini talebinde bulunulmuştur.

Davalı ... araç maliki ve işleteni olarak hem araç sürücüsünün hem de sürücü eğitmeninin kusurlarından birlikte sorumlu olduğundan bakiye değer kaybı zararının tümü yönünden sorumlu olduğu gözetilerek herhangi bir kısıtlama gözetilmeksizin 34.090,06-TL zararın tümünden sorumlu tutulmuş, zarara kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilmiştir.

Davalı...'ın mahkememizce kabul edilen kusur oranı %50 olup, bu kusura isabet eden değer kaybı zararı 20.000,00-TL olduğu, dava öncesinde sigorta şirketinin gerçekleştirdiği kısmi ödeme 5.909,94-TL'nin mahsubu sonrası davalının bakiye sorumluluğunun 14.090,06-TL olacağı gözetilerek bu miktarla sınırlı olarak sorumlu tutulmuş ve zarara kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilmiştir.

Davalı ...'ın mahkememizce kabul edilen kusur oranı %50 olup, bu kusura isabet eden değer kaybı zararı 20.000,00-TL olduğu, dava öncesinde sigorta şirketinin gerçekleştirdiği kısmi ödeme 5.909,94-TL'nin mahsubu sonrası davalının bakiye sorumluluğunun 14.090,06-TL olacağı gözetilerek bu miktarla sınırlı olarak sorumlu tutulmuş ve zarara kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilmiştir.

8-Her ne kadar davanın kabulüne karar verilmiş ise de;

"6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.

Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.

Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır.

Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.

Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği,

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir." (Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 09/09/2024 tarih, 2022/2615 Esas 2024/7426 Karar sayılı ilamı)

Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur. "(İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi'nin 2024/762 Esas 2024/687 Karar sayılı 25/04/2024 tarihli ilamı)

Yukarıda alıntılanan Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre, sigorta şirketine yazılı başvuru dava şartının bulunduğu uyuşmazlıklarda arabuluculuk başvuru şartı zorunlu olmadığı halde davacı tarafça bu yola gidilmesi halinde bu tutarın davacıya yükletilmesi gerekmektedir.

Zira dava şartı arabuluculuk kapsamında arabulucuya ödenen ücretin davalıya yükletilebilmesi için uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuk kapsamında olması gerekmekte olup, yukarıda da açıklandığı üzere somut uyuşmazlıkta alternatif uyuşmazlık çözüm yolu benimsendiğinden ayrıca arabuluculuk başvurusunda bulunulmasına gerek bulunmadığı halde arabuluculuk başvurusu yoluna gidilerek yargılama gideri sarfiyatı yapıldığı anlaşıldığından, mahkememizce Yargıtay ve istinaf uygulaması dikkate alınarak, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim... · e-imzalıdır