İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/861 K.2025/473

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde. Maliki müvekkil olan... plakalı, 2012 model, ...marka (EK 1–ruhsat fotokopisi) binek otomobil 18/07/2023 tarihinde İzmir İli, Buca ilçesinde sınırlarında gerçekleşen kaza neticesinde hasar görmüştür. Taraflarca kaza tespit tutanağı düzenlenmiştir. Kaza üzerine müvekkil, aracın zararının tespiti amacıyla İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesi ...D.İş sayılı dosyası ile tespit (EK 3-mahkeme ilamı) yaptırmıştır.

Yapılan tespitte, araçta parça ve işçilik olmak üzere toplamda 31.168,45-TL zarar meydana geldiği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra araçta 6.000,00-TL değer kaybı ve 4.200,00-TL araç mahrumiyet bedeli tespit edilmiştir. Kazada kusurlu olan ...lakalı araç ... SİGORTA A.Ş. tarafından ... nolu poliçe ile zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında sigortalı olduğundan tespite konu hasar bedeli ve değer kaybından poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ... SİGORTA A.Ş. Sorumludur.

(EK-5) Diğer davalı araç maliki ise tüm hasar bedeli ile değer kaybı tazminatından, sigorta şirketi ile müşterek ve müteselsilen sorumludur. Buna ek olarak davalı ..., 4.200,00-TL araç mahrumiyet bedelinden de sorumludur. Hasar/Onarım tazminatına ilişkin olarak tarafımızca sigorta şirketine, dilekçe ile müracaat edilmiş anılan başvuru davalı ... şirketince 27/09/2023 günü tebellüğ edilmiş ise de şirket tarafından SADECE 6.000,00-TL ÖDEME YAPILMIŞTIR.

Dava şartı olması nedeniyle, tarafımızca İzmir Arabuluculuk Bürosu’ na başvurulmuş, ancak davalı şirketle ANLAŞMA SAĞLANAMAMIŞTIR. Yukarıda açıklanan nedenlerle.

Halen tazmin edilmeyen toplam 31.168,45-TL onarım bedeli ve 6.000,00-TL değer kaybının ve 4.200,00-TL ikame araç bedelinin açılan dava belirsiz alacak davası olduğundan ileride ıslah edilmek üzere Şimdilik 100,00-TL hasar bedeli, 100,00-TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 200,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan T.C.

Merkez Bankası avans faiz oranına göre temerrüt faizi ile birlikte, tahsilde tekerrür olmamak üzere davalılardan müşterek ve mütesesilen tahsili ile müvekkile ÖDENMESİNE, Şimdilik 100,00-TL ikame araç bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan T.C. Merkez Bankası avans faiz oranına göre temerrüt faizi ile birlikte, davalı ...'dan tahsili ile müvekkile ÖDENMESİNE, karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı ... AŞ vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; "...Usul yönünden itirazlarımız ,dava şartı yokluğundan red kararı verilmelidir. müvekkil şirkete başvuru yapılmadan dava açılmıştır

davacının talep ettiği tazminat tutarı açısından müvekkil şirkete yapmış olduğu herhangi bir başvuru bulunmamaktadır oysa 6704 sayılı kanunla 2918 sayılı kanın 97. maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir. davacı hasar tazminatı ile ilgili müvekkil şirkete başvuru yapmamıştır. belirsiz alacak davasının menfaat yokluğu nedeni ile reddi gerekmektedir. yetki itirazı

hmk 6. madde gereği yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yerdir .bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili istanbul anadolu asliye hukuk mahkemesi 'ne gönderilmesini talep ederiz.

esas yönünden itirazlarımız :

sayın mahkemenizce görülmekte olan davanın konusu; 18.07.2023 tarihinde davacının malik olduğu... plakalı araç ile müvekkil şirkette 15.09.2022 başlangıç ve 15.09.2023 bitiş tarihli ... numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ( zmms ) ile sigortalı ... plakalı aracın çarpmasına neticesinde meydana geldiği iddia edilen hasar tazminatı, değer kaybı tazminatı, ikame araç ücreti talepli davadır.

öncelikle, karayolları trafik kanunu 91. madde gereği ve aynı kanunun 85. maddesinde düzenlenen işletenin sorumluluğunu mevzuat ve genel şartlar çerçevesinde zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesini düzenleyen müvekkil şirketin sigortalı aracın işletilmesinden dolayı üçüncü şahısların uğradığı zararları tazminle mükellef olduğu araç başına teminat limitinin de 120.000,00-TL olduğunu beyan ederiz.

hasar tazminatı yönünden itirazlarımız:

dosya incelendiğinde görülmüştür ki; başvuru sahibinin talebi haksız ve mesnetsizdir. Davacının talep ettiği tazminat tutarı açısından müvekkil şirkete yapmış olduğu herhangi bir başvuru bulunmamaktadır oysa 6704 sayılı kanunla 2918 sayılı kanın 97. maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir. davacı hasar tazminatı ile ilgili müvekkil şirkete başvuru yapmamıştır.

İlgili kanun gereği davacının uyuşmazlığın çözümlenmesi için talepleri açısından gerek li sigorta şirketine talepte bulunmuş olması gerekmektedir.

Kanun ile düzenlenen emredici nitelikteki özel dava şartını yerini getirmeyen davacının talebinin dava şartı yokluğu yönünden reddi gerekmektedir dosya incelendiğinde görülmüştür ki; başvuru sahibinin talebi haksız ve mesnetsizdir zira; müvekkil şirkete yapılan başvuru üzerine ... nolu dosya açılmış olup şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde araçtaki değer kaybı için 17/10/2023 tarihinde 6.000,00-TL ödeme davacı vekiline yapılmıştır. müvekkilin sorumluluğundaki borç, sigortacılık mevzuatı gereği eksiksiz olarak ödendiğinden üzerine düşen edimi ifa eden müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmamıştır.

İşbu sebeple talebin reddi gerekmektedir.

değişik iş dosyası yapılan giderlerin müvekkilden talebi haksızdır. davayı kabul anlamına gelememek kaydı ile her halukarda müvekkil şirketin hak kaybına uğramaması adına sayın mahkemenizden taleplerimiz:

kusur incelemesi yapılmalıdır.değer kaybı yönünden itirazlarımız değer kaybı tazminat talebine yönelik kaza tarihi itibari ile reel kayıp uygulanmalıdır ayrıca geriye dönük hasar kayıtlarının başvurandan celbini talep etmekteyiz hasar tazminatı talebi için zmss poliçesi genel şartlar uygulanmalıdır yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle birlikte sayın mahkemeniz tarafından re’sen nazara alınacak sebeplerle, öncelikle davanın yetkili, görevli mahkemenin istanbul anadolu asliye hukuk mahkemesi olmasından dolayı ilk itirazlarımızın değerlendirilmesine;

mahkemeniz aksi kanaatte ise esas yönünden izah ettiğimiz taleplerimiz ile inceleme yapılarak davanın reddine karar verilmesini, dava açılmasına neden olmadığından yargılamama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmili hususunda karar verilmesini arz ve talep ederiz." şeklinde talep ettiği görülmüştür.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedeli, Değer Kaybı ve Araçtan Mahrum Kalma Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 çerçevesinde açılmış Belirsiz Alacak Davasıdır.

2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;

"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 05/03/2021 tarihli PTT... barkodlu posta teslimat belgesinin incelenmesinde davacı tarafça davalı ... şirketinin Kozyatağı / Kadıköy adresine PTT yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.

4) Davaya konu trafik kazasının 18.07.2023 tarihinde, İzmir ili Buca ilçesinde gerçekleştiği, ...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın seyir halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.

5) Zarar gören ...lı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;

Sigortalı ... plaka sayılı aracın ise davalılardan ... adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.

6) Sigortalı... plaka sayılı aracın 15.09.2022 - 15.09.2023 tarihlerini kapsar şekilde ...Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.

7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.

Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.

8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;

91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";

85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";

85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

9) Sigortalı...plaka sayılı aracın 15.09.2022 - 15.09.2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı ... AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 18.07.2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.

Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

11) Mahkememizce aldırılan 08/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda;

Trafik Kural İhlalleri Yönünden Varılan Kanaat:

a) Davalı sürücü ... (...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarından dolayı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/1-a maddesinde belirtilen (Aracın hızını, Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmamak) ve 84/d maddesinde belirtilen (arkadan çarpma) hükmünü ihlal etmekle kazanının oluşumuna etken olduğu;

b) Davacı ... (...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, kazanın oluşumunda etken olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Hasar onarım bedeli yönünden:

... plaka sayılı ... COMBI DYNAMIC 1.3 M.JET 2012 model kamyonette 18.07.2023 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olayda meydana gelen hasar onarım bedeli 31.168,45,00-TL olarak hesaplanmıştır.

Değer kaybı bedeli yönünden:

Somut olayda,... plaka sayılı ... COMBI DYNAMIC 1.3 M.JET 2012 model kamyonette 18.07.2023 riziko tarihi itibarıyla piyasa rayiçlerine göre 6.000,00-TL değer kaybı bedeli meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.

İkame araç bedeli yönünden:

İkame araç bedeli olarak hesaplanan 2.800,00-TL'den davalı ...’ın 18.07.2023 riziko tarihi itibarıyla sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır, şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

12) Mahkememizce Kusura İlişkin yapılan değerlendirmede.

Davalı sürücü ... (...) yönetimindeki aracı ile görüş mesafesini kontrol altında bulundurarak, seyri sırasında yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, aracının seyrini ve hızını trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurup, ilerisinde trafik ışıklarında duraksamış olan araç/araçları gözetip kavşağa hızını azaltıp teyakkuzla yaklaşması gerekirken, sürücü bu hususlara riayet etmeyerek, meskun mahalde görüş mesafesinin açık olduğu güzergahında mahal şartlarına göre kontrolsüz seyrettiği, seyri sırasında yola gereken dikkat ve özeni göstermeyerek,

trafik ışıklarına ön tedbirsiz gelmiş olup, görüş mesafesi içerisinde kırmızı ışıkta beklemekte olan araca arkadan çarpmasıyla karıştığı olayda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a maddesinde belirtilen (Aracın hızını, Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmamak) ve 84/d maddesinde belirtilen (arkadan çarpma) hükmünü ihlal etmekle kazanının oluşumuna etken olduğu;

Davacı ... ( ...) trafik kurallarına ve nizamlarına uygun bir şekilde kırmızı ışıkta beklerken arkasından gelip aracına çarpan diğer sürücüye karşı zararlı sonucu öngörmesi ve önlemek adına tedbir almasının mümkün olmadığı Mahkememizce kabul edilmiştir. Bilirkişi raporu ile... plaka sayılı kamyonette 18.07.2023 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olayda meydana gelen hasar onarım bedelinin 31.168,45,00-TL, değer kaybının 6.000,00-TL, İkame araç bedelinin ise 2.800,00-TL olduğu tespit olunmuştur. Daha önce 6.000,00-TL tutarında değer kaybı ödemesi yapılmış olduğu anlaşılmakla değer kaybı talebi yönünden davanın reddine, diğer talepler yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · E imza Hakim ... · E imza