İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/758 K.2025/199

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; dava dışı ...Alüminyum Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin, davacı müvekkil şirket nezdinde tanzim edilen Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Türkiye’den Almanya’ya gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 18 kap Alüminyum Kompozit Panel emtiası... nolu navlun faturasına istinaden, davalı taşıyıcının sorumluluğu altında taşınmış olup taşıma işlemleri esnasında yurt dışındaki dahili iç nakliye aracında meydana gelen 21.10.2022 tarihli yangın hadisesi sonucu emtiaların zayi olduğunu,

yasal mevzuatlar gereği davalı taşıyıcı emtiaların zayi olmasından ve bundan doğan zarardan sorumlu olduğunu, dava konusu emtiaların sağlam, eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette, yüke ilişkin yazılı hiç bir çekince içermeyen temiz taşıma senedi ile davalı taşıyıcıya teslim edildiğini, ancak ne var ki emtiaların davalının sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında zayi olduğunu,

bu nedenlerle ilgili mevzuat hükümleri gereği eksiksiz ve hasarsız olarak emtiaları teslim alan davalı taşıyıcının kendi sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında emtiaların zayi olmasına sebebiyet vermesi nedeniyle doğan zarardan sorumlu olacağının kabulü gerekeceğini, dava konusu edilen emtiaların zayi olması ilgili olarak gerekli tüm incelemelerin ve araştırmaların yapıldığını,

inceleme ve araştırma sonucu tanzim edilen ekspertiz raporuna istinaden müvekkil şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 46.692,96-Euro tazminat bedeli ödendiğini ve bu ödeme karşılığı dava dışı sigortalı firmadan temlik iradesini içerir ibraname belgesi alındığını, sigortacının Türk Ticaret Kanunu madde 1409 ve 1421 hükmü uyarınca geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra kural olarak oluşan rizikolardan sorumlu olduğunu, sigortacı sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı olarak meydana gelen zarar için TTK 1427 vd hükümleri uyarınca tazminat ödemekle yükümlü olduğunu,

halefiyet ilkesinden yararlanan sigortacının, sigortalısına tazminat ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren/sigortalı yerine geçtiğini ve sigortalının 3. kişiler karşısındaki dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal edeceğini, sigortacı, ödeme yaptığı tarih itibariyle 3. şahıslara rücu edebileceğini, bu nedenlerle davacı müvekkil sigortacı şirket tarafından dava dışı sigortalı firmaya yapılan tazminat ödemesi ile işbu davada davacı müvekkil şirketin halefiyet ilkesi gereği dava ehliyetine sahip olduğunun kabulü gerekeceğini,

sigorta poliçesinin geçerli olduğu bir dönemde meydana gelen hasar ile ilgili olarak dava dışı sigortalı firmaya tazminat ödemesi yapıldığından ödeme dekontu ile Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereği halefiyet şartları, temlik iradesini içerir ibraname belgesi ile de borçlar kanunu hükümleri gereği alacağın temliki şartlarının oluştuğunu, zira bahsi geçen ibranamede sorumlululara karşı rücu hakları kayıtsız ve şartsız olarak müvekkil davacı şirkete devredildiğini,

böylece müvekkil şirketin hem halefiyet kapsamında hem de alacağın temliki kapsamında işbu davada dava dışı sigortalı firmaya ödenen tazminat bedelinin rücuen tahsiline ilişkin sigortalının haklarına halef olduğunun ispat edildiğini, borca ve ferilerine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ederek takibin durmasına neden olan davalı-borçlunun itirazlarının iptalini sağlamak amacı ile iş bu davanın ikamesinin zorunlu hale geldiğini, açıklanan nedenlerle;

davalı-borçlunun takip dosyasına yapmış olduğu tüm itirazlarının haksız ve kötü niyetli olduğundan, davalı-borçlunun takip dosyasına vaki borca ve ferilerine ilişkin tüm itirazlarının iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle. Müvekkil... Denizcilik Taşımacılık Ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şirketi'nin , dünya genelinde güçlü alt yapısıyla müşterilerine sunduğu hızlı, güvenli ve kaliteli küresel entegre lojistik çözümleri ve liman hizmetleri ile 150 seneyi aşkın süredir dünyanın önde gelen şirketleri arasında bulunduğunu, dava dışı satıcı Asaş Alüminyum Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından Almanya'da alıcı...

GMBH firmasına teslim edilmek üzere ... nolu konişmento tahtında... nolu konteyner muhteviyatı 18 palet Alüminyum Kompozit Panel yükün deniz yoluyla İzmir/Türkiye'den Belçika'ya, akabinde kara yoluyla Belçika'dan Neuwied Almanya'ya gönderilmek üzere gerçekleşen taşıma işinin müvekkil şirket tarafından tam ve eksiksiz şekilde organize edildiğini, davalı müvekkil şirketin, yüklerin alıcısı Almanya'da...GmbH firmasına teslimine yönelik Belçika'da kurulu "...Belçika" adresindeki Europe C... şirketini görevlendirdiğini, bu şirket de, "... , ...

Goor/Belçika" adresinde mukim... firmasına kara taşıma işini taşere ettiğini ve bu firmada yükleri fiilen taşımasında "J..., Mun.... .... ....

12" adresinde mukim "..." firmasını görevlendirdiğini, yükler varış yerine kara yoluyla taşınırken Aachen/Almanya yakınlarında bilinmeyen bir nedenle çıkan yangın neticesinde 21/09/2022 tarihinde aracın hasar gördüğünü, hadise sonrası ... nolu konteyner muhteviyatı 18 paket Alüminyum Kompozit Panelin getirildiği Hoboken/Antwerp'te bulunan ... antreposunda ...GmBH Almanya yetkililerinin de iştirak ettiği 5 Aralık 2022 tarihli ekspertiz incelemesinde sadece 5 paketin bir tarafının kısmen yanmış olduğu ve diğer 13 paketin içindeki panellerde ise herhangi bir yanık izi dahi bulunmadığının uzmanlarca tespit edildiğini,

panellerin önemli bir kısmında herhangi bir hasar bulunmadığını en başından itibaren dava dışı ...irması ve davacı sigorta şirketinin bilgisi dahilinde olup, davalı müvekkil şirket tarafından basiretli bir tacire yakışır şekilde gerek ...irmasına gerekse yük üzerindeki tüm haklara halef olduğunu beyan eden davacı sigortacı şirketine defaten Belçika'daki antrepoda mevcut bulunan yüklere dair alınmasını istedikleri aksiyonlara ilişkin... firması ile iletişime geçerek talimatlarını ilgili firmaya iletmelerinin talep edildiğini, ancak yüklere ilişkin işbu tarihe kadar herhangi bir talimat verilmediğini,

son olarak ... vekillerince yeniden iletişime geçilerek depolarında bulunan hasarlı olmayan panellere ilişkin ne yapılacağına dair talimat istendiğini, buna istinaden 18/10/2024 tarihli Kadıköy...

Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesinin taraflarınca davacı sigorta şirketine gönderildiğini, bu sebeple, işbu tarihe kadar yüklere ilişkin doğmuş ya da doğacak herhangi bir ardiye ücreti, operasyonel giderler ve sair masrafların ödenmesinden davacı şirket sorumlu olduğundan, bu kapsamda her türlü alacak ve tazminat taleplerine ilişkin tüm dava ve yasal haklarını da saklı tuttuklarını, davacı sigorta şirketi tarafından...nolu konteyner muhteviyatı 18 paket panelin zayi olduğu iddiasıyla ...

A.Ş. firmasının halefi olduğunu beyan ederek taşınan yüklerin tamamının bedeli üzerinden haksız ve hukuka aykırı şekilde İzmir ...

İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ve davalı müvekkilin haklı itirazını takiben, Sayın mahkeme nezdindeki işbu davanın ikame edildiğini, işbu hukuka aykırı ve kötü niyetli şekilde ikame edilen davanın reddi gerektiği, öncelikle; davacı tarafın davasına dayanak gösterdiği... nolu konişmentoya tahtındaki Türkiye-Almanya arasındaki taşıma işine yönelik taşıma işlem şartlarının 22. maddesi uyarınca incelendiğinde;

taşıma işinden kaynaklanan herhangi bir talep veya anlaşmazlık halinde münhasıran İngiliz mahkemelerinin yetkili ve görevli olduğuna, MÖHUK 47. maddesi doğrultusunda konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartları uyarınca taşıma işinden doğan taleplerde İngiliz mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin düzenlemenin emtia sigorta poliçesi uyarınca sigortalanan firmaya ödeme yapan sigorta firması için de halefi sıfatıyla geçerli ve bağlayıcı olduğu, dava konusu uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı ve dava konusunun münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı,

taşıma ilişkisinden kaynaklandığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, uyuşmazlığa yetkili İngiliz mahkemelerinin bakması gerekeceği ve İngiliz hukuku uygulanması durumu ortaya çıkacağından, yetki ve görev yönünden itirazın kabulüyle, yetkili İngiliz mahkemesine gönderilmesi ile işbu haksız ve hukuka aykırı davanın yetki ve görev yönünden usulden reddine, ayrıca Davacı sigorta şirketi tarafından İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden 15/10/2023 tarihinde başlatılmış olup, dava konusu olayın ise 21/09/2022 tarihinde gerçekleşmiş olduğu, Yargıtay içtihatları ile Bölge Adliye Mahkemelerinin güncel tarihli emsal kararları uyarınca sigorta tazminatını ödeyen sigorta şirketinin kanuni halefiyetine istinaden ikame edeceği davalarda da, sigortalısı için geçerli olan zamanaşımı sürelerine tabi olduğu hususu dikkate alındığında, davacı tarafından TTK’nın 855. maddesi ve CMR'nin 32. maddesine aykırı şekilde 1 yıllık zamanaşımı süresinden sonra icra takibi ikame edilmiş olduğundan, haksız ve hukuka aykırı davanın zamanaşımı sebebiyle usulden reddine,

haksız ve hukuka aykırı davanın aktif ve pasif husumet yokluğundan reddine, ayrıca davaya konu hadisenin davalı müvekkil şirket taraf kaynaklı olduğunun davacı tarafından herhangi bir şekilde ispat edilemediği, zira TTK'nın 928. maddesi uyarınca söz konusu hadise gerçekleştiğinde yükler davalı şirket'in zilyetliğinde olmadığı sabit olup, müvekkil şirketin somut olayda herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine, davacının icra takibinin konusu olan meblağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak. İzmir... İcra Müdürlüğü'nün...E. Sayılı icra takip dosyası, elektronik imzalı ve karekotlu/barkotlu arabuluculuk anlaşamama son tutanağı, müvekkil şirket nezdinde açılan hasar dosyasına ait belgeler, tazminat ödeme dekontu, temlik iradesini içerir ibraname belgesi, ekspertiz raporu, sigorta poliçesi, tutanak, mal faturası, gümrük beyannamesi,

yükleme talimatı, konşimento, çeki listesi, A.TR dolaşım belgesi, navlun faturası, sigortalı tarafından keşide edilen ihtarname, icra takibi öncesinde davalıya gönderilen rücu talebini içerir ihtarname ve posta teslim evrakı, tanık beyanları, sayın Mahkemece gerekli görülmesi halinde emtiaların zayi olmasına ilişkin tüm bilgi, belge, yazışmaların davacı ve davalı taraflardan, dava dışı sigortalı firmadan, ilgili özel/kamu kurum ve kuruluşlardan celbi, dava dışı sigortalı ile davalı taşıyıcı arasında taşıma işlemine ilişkin yapılmış olan tüm yazışmalar ve belgeler,

sayın mahkemece gerekli görülmesi halinde dava dışı sigortalı firmanın ticari defter ve kayıtları, bilirkişi incelemesi, sayın Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmasını müteakip inceleme sonucu sunulmasına gerek görülecek bilgi ve belgelerin olması halinde temin edilerek sunulması veya celbi için gereken yerler hakkında bilgi verilmesi, Yüksek Yargı kararları, karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil sunma ve beyanda bulunma hakkı saklı kalmak kaydıyla sair delillere dayandığı görülmüştür.

Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; ... nolu konişmento ve taşıma şartları, 05/12/2022 tarihli ekspertiz raporu, davalı müvekkil şirket ile ... şirket arasında gerçekleşen mail yazışmaları, davalı dışı... şirketi ile davacı sigorta şirketinin yetkilendirdiği ... firması arasında iddia edilen hasar miktarına ilişkin mail yazışması, iddia edilen kazaya veya davacının iddiası ettiği üzere yükün tamamının zayi oluşuna ilişkin tutulmuş tutanak, olay yeri görüntüsü, fotoğraf, hasar dosyası vb. her türlü bilgi ve belge, keşif ve bilirkişi incelemesi, tanık, yemin, taraflar arasındaki her türlü yazışma, belge, resim, fotoğraf, kayıt, ihtarname, ticari defter, e-posta vs. ile Yargıtay Kararları da dahil olmak üzere hukuka uygun her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Dava; taşıma sözleşmesinden doğan tazminat alacağına dair başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı sigorta şirketinin nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortaladığı, sigortalısı dava dışı...

Alüminyum Sanay ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ait 18 kap alüminyum kompozit panel emtiasının İzmir ilinden deniz yolu ile Belçika'ya buradan da kara yolu ile Almanya'nın Neuwied kentine naklini ve organizasyonunu üstlenen davalı şirketin, taşıma işlemini karayolu ile yapıldığı sırada çıkan yangın neticesinde hasar görmesi neticesi oluşan zarardan, davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, varsa oluşan zarardan ne miktarda sorumlu olduğu, davacı sigorta şirketinin sigortalısına ne miktarda ödemede bulunduğu,

yaptığı iş bu ödemeyi, davalıdan talep edip etmeyeceği, ne miktarda talep edebileceği, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yargı yetkisinin bulunup bulunmadığı, alacağın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, davacı ve davalının aktif ve pasif husumet ehliyetinin olup olmadığı, bu kapsamda davalının icra takibine yaptığı itirazında haklı olup olmadığı noktasında toplanmıştır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk Ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 29. Maddesinde, "Eşyanın taşınmasına ilişkin sözleşmeler tarafların seçtikleri hukuka tâbidir. Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde, sözleşmenin kuruluşu sırasında taşıyıcının esas işyerinin bulunduğu ülke aynı zamanda yüklemenin veya boşaltmanın yapıldığı ülke veya gönderenin esas işyerinin bulunduğu ülke ise bu ülkenin sözleşmeyle en sıkı ilişkili olduğu kabul edilir ve sözleşmeye bu ülkenin hukuku uygulanır. Tek seferlik çarter sözleşmeleri ve esas konusu eşya taşıma olan diğer sözleşmeler de bu madde hükümlerine tâbidir. Hâlin bütün şartlarına göre eşyanın taşınmasına ilişkin sözleşmeyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye bu hukuk uygulanır" hükmü düzenlenmiştir.

Yine aynı kanunun 47. Maddesinin birinci fıkrasında " Yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hâllerde, taraflar, aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşabilirler. Anlaşma, yazılı delille ispat edilmesi hâlinde geçerli olur. Dava, ancak yabancı mahkemenin kendisini yetkisiz sayması veya Türk mahkemelerinde yetki itirazında bulunulmaması hâlinde yetkili Türk mahkemesinde görülür. " hükmü düzenlenmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-a maddesinde, Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması, dava şartı olarak düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı sigorta şirketinin sigortalısı dava dışı ...

Alüminyum Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı şirket arasında akdedilen taşıma sözleşmesi kapsamında, davalı şirket tarafından düzenlenen birden çok araçla nakliye ve sevkıyat veya limandan limana sevkıyata yönelik düzenlenen uluslararası konşimento senedinde, davacıya ait kompozit panel niteliğindeki emtianın Sakarya Akyazı'dan teslim alınarak, gemi ile Antwerp Limanına, buradan kara yolu ile Almanya'nın Neuiwed kentinde tesliminin kararlaştırıldığı, konşimento senedinin 22. maddesinde "Bu anlaşma İngiltere'de yapılmış sayılacak olup, İngiltere Kanunları uyarınca yürütülecek ve yorumlanacaktır.

Bu belgenin bütün tarafları İngiliz Mahkemelerinin yetkili olduğunu kabul eder" hükmünün kararlaştırıldığı, konşimentodaki iş bu hükmün yargı yetkisine dair sözleşme niteliğinde olduğu, yükü davalı tarafça düzenlenen iş bu konşimento tahtında taşıma için davalı tarafa teslim eden sigortalı şirketin konşimentodaki iş bu hükmü kabul etmiş sayılacağı, taraflar arasında İngiliz Mahkemelerinin yargı yetkisinin kabul edildiğine dair yetki sözleşmesinin yapıldığı, yetki sözleşmesi ile belirlenen yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği, iş bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yargı yetkisinin bulunmadığı,

Türk mahkemelerinin yargı yetkisinin bulunması dava şartı olarak düzenlenmiş olup, mahkemenin, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırıp, dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davanın usulden reddine karar vereceği düzenlenmiş olup, iş bu husustaki dava şartı noksanlığı sonradan giderilebilecek noksanlıklardan olmadığından davanın yargı yetkisi dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · eimza · Üye ... · eimza · Üye ... · eimza · Katip ... · eimza