İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/331 K.2025/631

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. Müvekkili... ekte faturası sunulduğu üzere 07.10.2024 tarihinde davalı tarafa KDV dahil 140.380,11-TL tutarında "çiğ inek sütü" verdiğini, müvekkilinin kesmiş olduğu faturadan da anlaşıldığı üzere söz konusu ticari iş İzmir ili Bayındır ilçesi Çırpı mevkiinde olduğunu, bu ticari işe karşılık...Toptan Gıda Pazarlama San. Ve Tic. Ltd. Şti.

30.11.2024 vade tarihli ... seri numaralı 200.000TL tutarındaki... çekini müvekkiline ciro ettiğini, Müvekkilinin de daha sonra başka bir ticari işi nedeniyle yapacak olduğu ödemeye karşılık olarak şekil şartlarına uygun biçimde ciro yapmaksızın çeki elden ...'na verdiğini, ...nun da çeki ...'e ciro ettiğini,

daha sonra çekin karşılıksız çıktığı gerekçesi ile ...ini...'ndan talep edince...da durumu müvekkiline ihbar ettiğini ve çekin karşılıksız çıktığı gerekçesi ile ...n talep ettiği çek bedelinin ödemesinin müvekkili tarafından yapılmasını istediğini ve müvekkilinin de bu durumu kabullenerek 200.000,00TL'lik çek bedelini... adına...'e ödediğini, ödemeye karşılık da söz konusu çek müvekkiline iade edildiğini, bu nedenle ekte yer alan faturada belirtildiği üzere müvekkilinin ...

Toptan Gıda Pazarlama San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden KDV dahil 140.380,11TL'yi tahsil edememiş duruma düştüğünü, sonrasında ... Toptan Gıda Pazarlama San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nin yetkilisi ile telefonda sözlü ve yazılı olarak yapmış oldukları görüşmelerde işbu davanın konusu olan uyuşmazlığı kendilerine aktardığını ve çözüme kavuşturmaya çalışmışlarsa da aradan geçen zaman içinde taraflarına olumlu bir geri dönüş sağlanmadığını, bu nedenlerle dava konusu olan 140.380,11TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER

Fatura, çek, görüşme kayıtları, Ba/Bs formları delil olarak değerlendirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, satış sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsiline yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık satış sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Satış sözleşmesi Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlendiğinden mutlak ticari işlerden sayılmamakta olup davanın asliye ticaret mahkemesinde görülebilmesi için her iki tarafın da tacir olup uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesinden kaynaklanması gerekmektedir. Mahkememizce davacı hakkında yapılan tacir araştırması neticesinde dosya arasına alınan vergi dairesi cevaplarına göre davacının süt ürünlerinin toptan ticareti işiyle iştigal ettiği ve vergi kayıtlarına göre ticari faaliyetinin tacirlik sınırlarının üzerinde yer aldığı, davacının tacir olması ve davalının da ticaret şirketi olması nedeniyle uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğini haiz olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevli olduğu kanaatine varılmıştır.

3-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalı adına düzenlediği 07/10/2024 tarihli 140.380,11-TL bedelli fatura nedeniyle davacının fatura bedeli miktarınca alacaklı olup olmadığı, davalı tarafça davacıya cirolanan dava dışı... Moda Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin keşidecisi olduğu 30.11.2024 vade tarihli... seri numaralı 200.000-TL tutarındaki çekin tahsil edilememiş olması nedeniyle davacının ayrıca asıl borç ilişkisine bağlı olarak talepte bulunup bulunamayacağı noktalarında toplanmıştır.

4-Kural olarak alacaklı, alacağın kaynağını oluşturan fatura içeriğinde yer alan mal veya hizmetin davalı borçluya verildiğini ispat külfeti altındadır. Alacaklı bu husustaki ispatı imzalı fatura veya sevk irsaliyesi ile sağlayabileceği gibi mal veya hizmetin borçluya verildiğini ispat eden diğer yazılı, görsel delillerle ispat edebilebilir. Yine kendi ticari defterlerinde lehine olan kayıtların davalı ticari defterleri ile doğrulanması veya davalının ticari defterlerini ibraz etmemiş olması halinde de alacağın varlığı ispat olunabilir. Zira Yargıtay'ın artık istikrar kazanmış uygulamasına göre bir tacirin ticari defterlerine bir faturayı kaydetmiş olması, fatura içeriği mal veya hizmetin kendisine sağlandığının ispatı olarak kabul edilmektedir.

Bs ve Ba formları vergi zayinin önlenmesi amacıyla mal veya hizmet alımı gerçekleştiren veya mal veya hizmet satışı gerçekleştiren şirketlerin bunlarla ilgili düzenledikleri veya adlarına düzenlenen faturaları sistem üzerinden vergi dairesine bildirmelerine, mal alımı yapan şirketin bildirdiği kayıtlar ile mal satışı gerçekleştiren şirket kayıtları karşılaştırılmak suretiyle vergi zaiyatının önlenmesi amaçlı bir uygulama olup,

Ba-Bs formlarının bildirilmesi ilgili vergi mükellefinin kendisi tarafından veya yetkilendirdiği muhasebe yetkilisi tarafından gerçekleştirilebilecek bir işlem olduğundan bu yönde bir alış faturası bildirimi yapılması fatura içeriğinin ilgili kimseye teslim edildiği yönünde yorumlanmaktadır.

(Bkz: Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2020/3675 Esas 2021/2060 Karar sayılı ilamında " Mahkemece yapılacak iş davalının kabulünde olan 19.01.2011 tarihli ve 5.022,00 TL fatura bedeli ile birlikte davalı tarafından vergi dairesine BA formu ile bildirdiği anlaşılan 14.10.2011 tarihli 2.138,40 TL bedelli ve 21.10.2011 tarihli 5.136,48 TL bedelli faturaların, 3 fatura bedeli olan toplam 12.296,88 TL’lik malın davalıya teslim edildiği gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." şeklinde değerlendirmede bulunulmuştur.)

Davalının vergi dairesine bildirmiş olduğu 2024 yılı Ba formunda 1 fatura karşılığı KDV hariç 138.990,21-TL(%1 KDV ilave edildiğinde 140.380,11-TL) miktarda alış faturası beyan edilmiş olup bu miktar davacının dayandığı fatura sayısı ve bedeli toplamı ile uyuşmaktadır.

Buna göre davacı tarafça tek bir satış faturasına dayanıldığı, davacının dayadığı satış faturasının davalı tarafça vergi dairesine beyan edilen alış faturaları arasında yer aldığı, bu haliyle davacının davalı şirketin BA formları yoluyla fatura içeriği malı davalıya teslim ettiğini ispat ettiği kabul edilmiştir.

Her ne kadar ticari davalarda tarafların ticari defter ve kayıtları incelenebilir ise de usul ekonomisi ilkesi gereğince mevcut delillerle ispat edilen bir hususta ayrıca araştırma yapılmasının yerinde olmayacağı, davacının fatura içeriğini davalıya sağladığını Ba formlarıyla ispat ettiği, davalı tarafça cevap dilekçesi ve aşamalarda ödeme savunması da bulunmadığı dikkate alındığında ticari defter incelemesi yapılmasını gerektirir bir uyuşmazlık bulunmadığı gözetilerek bu yönde bir inceleme yapılmamıştır.

5-Davacı tarafça davalının fatura bedeline istinaden ... Moda Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin keşidecisi olduğu 30.11.2024 vade tarihli... seri numaralı 200.000-TL bedelli çeki verdiğini ancak çekin karşılıksız çıktığını ileri sürerek fatura bedelinin tahsilini talep etmiştir.

Kural olarak çek bir ödeme aracı olup verilmesiyle birlikte çek bedeli kadar ödeme yapılmış sayılmaktadır. Ancak çek bedelinin tahsil edilememesi halinde alacaklı temel ilişkiye dayalı olarak alacak talebinde bulunabileceği gibi bir kıymetli evrak olan çek üzerinden de alacak talebinde bulunabilecektir.

Somut uyuşmazlıkta... A.Ş.'nin 28/05/2025 tarihli cevabi yazısına göre 30/11/2024 keşide tarihli 200.000,00-TL bedelli çekin ibraz edilmediği ve bedelinin ödenmediği görülmüştür. Davacı tarafça her ne kadar çekin karşılıksız çıktığı ileri sürülmüş ise de muhatap banka cevabına göre çekin ibraz edilmemiş olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre, her ne kadar çekin karşılıksız çıktığına yönelik iddia sübut bulmamış ise de banka kayıtlarına göre çek bedelinin tahsil edilmediği dikkate alındığında dava konusu fatura bedeli olan temel borç ilişkisinin de ödeme nedeniyle sona ermemiş olacağı, davacının çek bedeli kadar davalıya karşı alacak hakkı ileri sürebileceği gibi temel ilişkiye dayalı olarak da alacak talebinde bulunabileceği, temel ilişkiye dayalı olarak ödeme yapılması halinde çekin bedelsizliğinden söz edilebileceği,

davacının bu hususta tahsilde tekerrür olmamak üzere her iki alacak hakkını birlikte dahi talep edebileceği dikkate alındığında görülmekte olan davanın konusunu oluşturan fatura alacağının talep edilebilir olduğu değerlendirilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı ve fatura bedelinin ödendiğine dair bir delil gösterilmediği gözetilerek ispat edilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim... · e-imzalıdır