İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/910 K.2025/843

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. "Müvekkil Şirket ...mah.... Cad. No:158 Torbalı /İZMİR adresinde faaliyet göstermekte olup tel ve demirden çeşitli ev ürünleri üretmektedir. … isimli işletmede otomobil yedek parçaları satışı yapmaktadır. Şirket Merkez binasının hemen arkasında bulunan evrak bölümünde bulunan evraklar ve bu arada şirket pay defterinin bulunduğu çanta çalınmıştır. Uzun aramalara rağmen bulunamamış ve durum iş yeri adresinin bağlı olduğu Torbalı Kaymakamlığı ...

Jandarma Karakol Komutanlığı na bilgi verilmiştir. Vaki olay , Yazıbaşı Karakol Komutanlığının 29.09.2025 tarihli tutanağı ile tespit edilerek tutanak altına alınmıştır. 29.09.2025 tarihli Tutanağı ekte arz ediyoruz.

Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklindedir.

Yukarıda ifade ettiğimiz üzere müvekkil şirkete ait Pay defteri ve diğer bir kısım evrakları tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından zayi olan şirket pay defterinin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hâsıl olmuştur. Yukarıda kısaca izah olunan sebeplerle , müvekkil şirketin zayi olan pay defteri ile ilgili zayi belgesi verilmesi ile gereğini saygılarımızla ve vekâleten arz ve talep ederiz." şeklinde talep ve dava etmiştir.

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Dava, hak düşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.

TTK’nın 82. maddesine göre, her tacir; ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

TTK'nın 82. maddesinde yer alan “gibi” sözcüğünden de anlaşılacağı üzere neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir. (Y11HD., 08.12.2014 tarih, 2014/12543-19170 E. K.).

Hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptal davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Bu bakımdan mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalıdır.

Yine zayi belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı tespit edilmeli, TTK'nın 82. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Zira, sözkonusu madde hükmüne göre bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su bankını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içerisinde ziyaa uğrarsa, kendisine bir vesika verilmesini isteyebilecektir.

Tacirin defter ve belgelerin kaybolmasına neden olan olayın gerçekleştiğini her türlü delil ile kanıtlayabileceği göz önünde tutulmalıdır.

Somut olay incelendiğinde, zayi olduğu öne sürülen belgenin varlığı, dinlenen tanık beyanı ve davacı vekilinin dava dilekçesinin ekinde yer alan kolluk görevlileri tarafından tutulan 29/09/2025 tarihli tutanak ile pay defterinin zayi olduğu sabit olduğu görüldüğünden talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):

1-Davanın KABULÜNE, TTK'nun 82/7. maddesi gereğince;

Davacının pay defterinin zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine,

2-Alınması gereken karar ve ilam harcının başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinden bırakılmasına,

4-Yargılama sonucunda ve re'sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re'sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK'nun 333.maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/10/2025

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza