İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1223 K.2018/290

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 03/11/2017 Tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin otomatik asansör kiralama işi ile uğraştığını, 24/10/2017 tarihinde ... Matbaacılık ... müvekkili şirkete ait faturanın son cildindeki ... numaralı fatura yaprağının ciltte olmadığını, kaybolduğunu farkettiğini, bu durumu tutanak altına alarak müvekkili şirkete bildirdiğini, müvekkili şirket tarafından fatura yaprağının olmadığının matbaanın bildirimi yapmasının ardından fark edildiğini ve aranmaya başlandığını ancak şirkette yapılan tüm aramalara rağmen fatura yaprağının bulunamadığını, bu durumun tanık beyanları ile de ispatlanacağını, faturanın zayi olduğunun gazetede yayınlandığını ve Vergi Dairesi Müdürlüğüne de bildirildiğini belirterek fatura yaprağı ile ilgili zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı tarafından ibraz edilen dava konusu faturanın kaybolduğuna ilişkin tutulan tutanak, gazete ilanı, Vergi Dairesine yazılan yazı dosyamız içerisindedir.

Mahkememizin 20/03/2018 tarihinde dinlenen tanık ... : " ben davacı şirketin mali müşavirliğini yapmaktayım her ay beyanname verdiğimiz için Ekim ayında Eylül ayına ait dava konusu faturanın bana gönderilmediğini fark ettim, davacı şirketi aradığımda faturayı bulamadıklarını, böyle bir faturanın ciltte de olmadığını, netsis sisteminde de kayıtlı olmadığını söylediler ben de o zaman matbaa basmamış olabilir dedim, matbaayı aradığımızda onlar da bastıklarını söylediler, gelip kontrol ettiler ve söz konusu faturanın bütün suretlerinin koparılmış olduğunu tespit ederek tutanak tuttular, dava konusu fatura davacı şirket tarafından doldurulmadığını düşünüyorum çünkü doldurulmuş olsa idi bir sureti bana verilirdi, olay hakkında bilgi ve görgüm bundan ibarettir " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... : "Ben ... matbaacılığın sahibiyim, davacı şirketin faturalarını biz basmıştık davaya konu faturayı da basmıştık ancak faturanın olmadığını bize bildirdiklerinde bizim çalışanımız şirkete gitti, ve faturanın tüm nüshalarıyla koparılmış olduğunu, tespit etti, dava konusu faturanın son cildindeki faturaydı, olay hakkında bilgi ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava, Zayi belgesi verilmesi davasıdır.

TTK 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenleme bulunduğu, davacının yasal 15 günlük süre içerisinde davayı açtığı anlaşılmıştır.

Gerek davacı beyanlarından, gerekse de dinlenen tanık beyanlarından faturanın doldurulmadığı boş olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla boş faturaların zayi olması halinde TTK'nın 82/7 maddesinin uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Davaya konu edilen faturanın bir an için dolu olduğu düşünülse dahi davaya konu fatura yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu kaybolmamıştır. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi, koruması için gerekli tedbirleri alması, basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/17799 esas, 2014/2045 karar sayılı ilamı da aynı doğrultudadır)

Tüm bu bilgiler ışığında; davaya konu faturanın boş fatura olması, doldurulmuş olması halinde bile davacının basiretli bir tacir gibi davranmaması, TTK nın 82/7 maddesinde sayılan sebeplerden kaynaklı zayi olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.