İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/927 K.2023/1004

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı müvekkilinin Ödemiş İlçesi, Çaylı Mahallesinde, ticari amaçlı hırdavat malzemeleri imal eden fabrika niteliğindeki iş yerinin sahibi bulunduğunu, davacı müvekkilinin eşinin ticari faaliyette bulunduğu gibi, davacı müvekkili ...'un eşinden bağımsız olmak üzere gündelik olarak canlı hayvan alım satımı yem bitkileri alım satımı ve toptan tarım ürünleri alım satımı işleri ile de iştigal ettiğini, davacı müvekkilinin eşi ...'un, ticari işlemleri sebebi ile ... A.Ş.

Kiraz Şubesi,... nolu hesabından keşide edilmiş bulunan 05.12.2022 keşide tarihli, 400.000,00 TL'sı bedelli bulunan, keşidecisi, ... bulunan çeki işletmesine, mali olarak dahil ettiğini, davacı müvekkilinin ticari faaliyetlerinde kullanmak üzere söz konusu çeki 2022 yılı Eylül ayı içerisinde eşinden ciro yolu ile devir ve teslim aldığını, davacı müvekkilinin 2022 yılı Eylül ayı içerisinde, toptan zeytin ürünü alımı için, ..., ... ve ... isimli şahıslar ile,

davalı bulunan, ...'in ticari faaliyette bulunduğu Dikili İlçesine gittiğini, davacı müvekkili ile davalı arasında tanıkların huzurunda gerçekleşen, görüşmede söz konusu taleplerini karşılayabileceğini beyan ettiğini, talep edilen ürüne ilişkin, numune gösterdiğini, söz konusu numunenin davacı müvekkili tarafından onaylanmasının akabinde 20 ton Tirilye marka fermente edilmiş kuyu zeytinini 430.000,00 TL'sı bedel ile kendisine teslim edebileceğini beyan ettiğini, müvekkilinin davalı ile yapmış bulunduğu pazarlık sonucu, ...

A.Ş.

Kiraz Şubesi ,... nolu hesabından keşide edilmiş bulunan 05.12.2022 keşide tarihli, 400.000,00 TL'sı bedelli bulunan, keşidecisi ... bulunan çekin hamili bulunduğunu ve söz konusu ürünü 400.000,00 TL'sı bedel ila satın alabileceğini beyan ettiğini, müvekkilinin hamili bulunduğu çeki ciro etmek sureti ile davalıya teslim edeceğini davalınında söz konusu 20 ton zeytini 100 kiloluk bidonlar içerisinde çeki teslim aldığı tarihten itibaren bir hafta içerisinde nakliye bedeli davacı müvekkiline ait olmak üzere davacının adresine teslim edeceğini,

davacının 19.09.2022 tarihinde çeki ciro ederek satın almış bulunduğu mal bedeline ilişkin olmak üzere davalı bulunan ...'e teslim ettiğini, davalının süresinde malları teslim etmediği, davalı ile yapılan görüşmelerde davalının sürekli bahaneler üretip satım konusu malı en kısa sürede teslim edeceğini beyan ettiğini, müvekkilini oyalamış olup, daha sonrada müvekkilinin telefonunu engellediğini, davalının Dikili İlçesinde bulunan adresine gittiğinde, adresin kapalı olduğunu ve çevreden yaptığı araştırma sonucunda ise davalının mevcut adresi adres bırakmaksızın terk ettiğini öğrendiğini,

müvekkilinin davalının teslim borcunu yerine getirmemesi sebebi ile büyük bir mağduriyete uğradığını, davalıya teslim edilen ve borçlu bulunmadığı çekin gününde banka ibraz edilmesi halinde davacı müvekkili ciranta ve keşideci açısından telafisi mümkün bulunmayan zararların doğacak olması sebebi ile dava konusu bulunan çek için mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilmek sureti ile çek bedelinin ödenmemesi konusunda ödeme yasağı konulmasını talep ettiklerini belirterek,

davanın kabulü ile mahkemece belirlenecek olan teminatların davacı müvekkili tarafından yatırılmak şartı ile dava konusu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmek sureti ile dava konusu çek hakkında ödeme yasağı konularak, ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, davacı müvekkili bulunan ...'un ... A.Ş.

Kiraz Şubesi ,... nolu hesabından keşide edilmiş bulunan 05.12.2022 keşide tarihli, 400.000,00 TL'sı bedelli bulunan, keşidecisi ... bulunan ve Seri No:... nolu çek sebebi ile borçlu olmadığının tesbitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; somut olayda ticari bir iş kaynaklı uyuşmazlık olmadığı ve tarafların tacir olmaması nedenleri ile görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olmadığını, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6ncı maddesi uyarınca genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, yetki hususunda, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6ncı maddesi uyarınca davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi olup yetkili olmayan mahkemede açıldığından iş bu davanın reddi gerektiğini,

davalı müvekkili ile davacı tarafın tanık ... sayesinde tanışmış olup aralarında zeytin alışverişi olduğunu, müvekkili ...'in, davacıya aralarındaki ticarete söz konusu olan zeytinleri davacı yana teslim ettiğini ve akabinde de davacı ...'tan aralarındaki şifahi ve yazılı sözleşme gereğince 400.000,00 TL'lik çeki teslim aldığını, söz konusu alışverişin tamamlandığını, tarafların karşılıklı rıza doğrultusunda alım satım işlemlerini tamamladığını, davacı ...'un kendi el yazısı ile ve hiçbir baskı altında kalmadan kendi rızası ile imzaladığını, ayrıca mevcut alışverişin tanığı olan ...'nün de tanık sıfatı ile dinlenmesini talep ettiklerini,

dolayısıyla mevcut davanın reddi ile beraber davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin de reddi gerektiğini belirterek, daha sonra sunacakları deliller ve resen tespit edilecek nedenler doğrultusunda öncelikle ihtiyati tedbir talebinin reddine ve davanın reddi ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... A.Ş. Kiraz Şubesi ... nolu hesaba keşide edilen 05.12.2022 keşide tarihli, 400.000,00 TL' bedelli, keşidecisi ... olan Seri No:... nolu çek, Kiraz İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odası, İzmir Vergi Dairesi Müdürlüğü ve ... A.Ş. yazı cevapları, ...nün beyanları,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım akdi nedeniyle ciro edilen çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır.

Davacı, davalı ile yapılan anlaşma gereğince 20 ton Tirilye marka koyu zeytinini 400.000,00 TL bedelle davalıdan satın almak üzere anlaştıklarını, bunun karşılığı olarak ... Kiraz Şubesi hesabına ait 05.12.2022 keşide tarihli, 400.000,00 TL bedelli çekin davalı ...'e teslim edildiği ancak davalı tarafça kararlaştırılan malı kendilerine teslim etmediği bu nedenle çekin bedelsiz kaldığı iddia edilerek davacının davalıya 400.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep edilmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde, söz konusu alış verişin tamamlandığını, malların karşı tarafa teslim edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İki taraf da el yazısı ile yazılı sözleşme başlıklı ... imzası bulunan sözleşmeye dayanmıştır. İki tarafın da delil olarak dayandığı bu sözleşmede ödeme tarihi 05.12.2022, miktarı 400.000,00 TL olan ... Kiraz Şubesi'ne ait ... seri numaralı çek gösterilmiş ve devamında "... adına kesilmiş çeki ...'e 20 ton kuyu zeytini olan Trilyo marka zeytin karşılığında gönül rızam ile 19 Eylül 2022 tarihinde İzmir Dikili ilçesinde elden teslim ettim." denilerek davacı ...'un adı ve imzası bulunan sözleşme düzenlenmiştir.

Davacı bu sözleşme kapsamında malın teslim edilmediğini iddia etmektedir.

6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Her iki tarafında da delil olarak dayandığı davacı tarafça imzalanan sözleşme başlıklı yazılı belgeye göre davacı davalıdan 20 ton zeytini almış ve bunun karşılığında 400.000,00 TL'lik çeki davalıya teslim etmiştir. Taraflar arasındaki satım akdine dayalı olarak mal teslim edilmiş, malın teslim edildiği ve paranın çekle ödendiği yazılı delil ile ispat edilmiştir. Davacının malın teslim edilmediği iddiasının aynı kuvvette yazılı bir delil ile ispat etmesi gerekir. Davacı satım akdine konu malın kendisine teslim edilmediğini ispat edemediği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

28/12/2023 Katip ... E-imzalıdır. Hakim ... E-imzalıdır.