İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/437 K.2025/319

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili... kullanımında olan... plakalı ticari minibüs ile davalı ...Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne ait olan ve dava dışı şirket çalışanı ... kullanımında olan... plakalı aracın 25.08.2022 tarihinde saat 15.00 civarında Evka 3 Bornova adresinde maddi hasarlı bir kazaya karıştığını, söz konusu kazada davalı tarafın % 100 kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın kaza tarihinde servise girdiğini, 14.09.2022 tarihine kadar serviste kaldığını, bahsi geçen aracın ticari minibüs olup aracın serviste kalmasından kaynaklı müvekkilinin kazanç kaybı doğduğunu,

aracın kazaya karışmasından dolayı değer kaybının da söz konusu olduğunu, ne kazanç kaybı ne de değer kaybının karşı tarafça ya da kasko şirketi tarafından karşılanmadığını, ... Makina Sanayi A.Ş.'nin aracın kaskosunun bulunduğu ...

Sigorta ve aracın ZMMS sigortacısı olan ...Sigorta A.Ş. aleyhine başlatılan arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlandığını, müvekkilinin aracının kazaya karışması nedeniyle tramer kayıtlarına göre 33.906 TL tutarında hasar değer kaybı oluştuğunu, araçta toplam 40.010,14 TL lik servis faturasının mevcut olduğunu, faturadan aracın zarar gören yerleri değişen / onarılan parçaları tespit edilebileceğini, dava konusu aracın ticari hatlı minibus olduğunu, 25.08 - 14.09.2022 tarihleri arasında 20 gün serviste kaldığını,

ticari hatlı minibüsün Bonova Çiğli Egekent hattında olup günlük hasılatının 2500 - 3000 TL arası olup 20 günde yaklaşık 50.000 ila 60.000 arası hasılat /kazanç kaybına uğradığını belirterek, haklı davanın kabulü ile şimdilik 500 TL değer kaybı, 500 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 1.000 TL nin ticari faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalılardan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı...igorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu yaptığı taleplerine ilişkin olarak dava açmadan önce 2918 sayılı kanunun 97. ve 99. Maddesi gereğince müvekkili şirkete yasaya uygun olarak başvuruda bulunmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ... plakalı aracın 25.12.2021-25.12.2022 tarihleri arasını kapsayacak şekilde müvekkili şirket tarafından "... poliçe numarasıyla Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası kapsamında sigortalandığını,

poliçe limitinin 43.000 TL olup müvekkili tarafından 23.11.2022 tarihinde 40.000 TL...Sigorta A.Ş.'ne zarar gören araçla ilgili ödeme yapıldığını, müvekkilinin poliçe limiti ile sorumlu tutulabileceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı yanın meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu iddia ettiğini, gerçekleşen kazada sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, bu sebeple mahkemenizce kusur konusunda rapor aldırılmasını talep ettiklerini,

değer kaybı talep edilen aracın öncesinde uyuşmazlığa konu kazada oluşan hasarlar ile aynı parçalarında hasar mevcut olup olmadığının, hasara uğrayan parçaların değer kaybına etkisinin olup olmadığının, mini onarım gerektiren parçalardan olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, hesaplamanın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve eklerindeki hesaplama yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin poliçe kapsamında kazanç kaybı talebinden sorumluluğu bulunmadığını, bu talebin teminat kapsamı dışında olduğunu,

müvekkili şirketin temerrüt tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu tutulabileceğini belirterek, davanın reddine ve karşı tarafın yargılama giderleri ile vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işbu davayı Kısmi/Belirsiz dava olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmadığını, başvurucu yan tarafından konu araçta ekspertiz incelemesi yapıldığını, bu nedenle başvurucunun hasar bedelini belirleyemediğinin kabul edilmesinin mümkün olmayacağını, müvekkili şirket nezdinde... poliçe no ile 25.12.2021-25.12.2022 tarihleri arasında Tüm Oto Sigorta Poliçesi ile sigortalanan... plaka sayılı aracın 25.08.2022 tarihinde karıştığı iddia edilen kazada hasarlanan... plaka sayılı aracın mahrumiyet ve değer kaybı bedelinin karşılanması amacıyla, davacı yanca işbu davanın açıldığını,

söz konusu taleplere katılmadıklarını, başvuru sahibinin talebinin ödenmesi yönünde karar verilmesi halinde ilgili talebin teminat limitlerine uygun olarak sigortalısının kazadaki kusur ve hasar durumuna göre değerlendirilmesi gerektiğini, kaldı ki tazminat taleplerinin öncelikle ZMMS poliçesinden karşılanması gerektiğini, kaza tarihindeki ZMM poliçesi teminatının 100.000 TL olup, 100.000 TL üzerindeki miktarlarda müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun doğacağını, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.1. maddesi gereği;

anılan poliçenin ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatları tükendikten sonra devreye girebileceğini, hasar tazminat talebine ilişkin olarak sigorta şirketine başvuru ve 15 günlük bekleme süresi dava şartı haline getirildiğini, davanın poliçe başlangıç veya hasar tarihinde yürürlükte olan hukuk kuralları çerçevesinde çözümlenmesi gerektiğini, dosya delilleri ile ortaya konulduğu üzere dava konusu olayın gerçekleşmesi bakımından sigortalı araç sürücüsünün hiçbir kusuru bulunmadığını, bu nedenle sigortacının da tazminat ödeme yükümlülüğü olmayacağını, müvekkili şirket ...

Sigorta A.Ş.'nin davacı yan tarafından talep edilen araçtan mahrum kalma tazminatı bakımından da herhangi bir sorumluluğu bulunmadığının, trafik sigortası kapsamına dahi girmeyen aracın kullanılamamasından ötürü uğranılan kazanç kaybı zararından dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, başvuru sahibinin tazminat taleplerinde, talep edebileceği faizin yasal faiz olduğunu, belirterek, öncelikle belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddini, esasa girilmesi durumunda davanın esastan reddini, nihai olarak,

tüm haksız istemler ile haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Makina Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı tarafın dava konusu olayda müvekkilini %100 kusurlu olarak kabul etmişse de bu durumun gerçeği yansıtmadığını, zira kusur durumuna esas olarak sunulan kaza tespit tutanağının taraflarca düzenlendiğini ve imzalandığını, kusur durumuna ilişkin herhangi bir tespit içermediğini, müvekkili çalışanının sevk ve idaresinde giden araç yolunda ilerlerken, davacının aniden önüne çıkması sonucunda kaza yaşandığından müvekkilinin somut olayda herhangi bir kusuru bulunmadığını,

kusuru bulunmayan müvekkili şirketin davalının aracında oluşan değer ve kazanç kaybından sorumlu olmadığını, huzurdaki davada, müvekkili şirketin söz konusu kaza kaynaklı herhangi bir sorumluluğu olduğu kabul edilse dahi, dosyada davalı sıfatına havi sigorta şirketlerinin davacı tarafça kendilerine yapılan başvuru akabinde söz konusu zararı poliçe limitleri kapsamında karşılaması gerekirken aksi yönde tutumla huzurdaki davanın açılmasına sebebiyet vermiş olduklarından zarardan ve doğacak yargılama gideri ve vekâlet ücretinin tamamından sorumlu olduklarını,

son dönemde sigorta şirketlerinin yapılan bu gibi başvuruları herhangi bir inceleme ve araştırma yapmadan, sigorta sisteminin mantığına aykırı olarak “kurumsal ret” vererek, huzurdaki davada olduğu gibi hem sigortalısını hem de karşı tarafı zor durumda bıraktıklarını, karşı taraf aracında oluştuğu iddia edilen zararların ilk olarak teminat limitleri kapsamında zorunlu mali mesuliyet sigortasından, bu limiti aşan bir zarar olması ihtimalinde ise genişletilmiş kasko içerisindeki ihtiyari mali mesuliyet limitleri kapsamından karşılanması gerektiğini, olay mahallinde keşif yapılarak,

tarafların kusur durumlarının netleştirilmesi gerektiğini, servis kayıtları celp edilerek araca uygulanan tamir işlemlerinin yaşanan kazayla doğrudan bağlantılı, rayicine ve somut olaya uygun ve makul sürede olup olmadığının tespiti amacıyla uzmanlarca araç üzerinde inceleme yapılması gerektiğini, yetkili serviste orijinal parçalar ile yapılan bir tamirde araçta teorik olarak bir değer kaybının meydana gelmeyeceğini, aksi bir işlem uygulanmış olması halinde müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu olmayacağını, davacının ticari hatlı minibüs emsal ücret araştırmasını talep ettiği,

aracı fiili olarak kullandığı ve servis süresinde kullanamadığı iddiasında olduğundan talebin somutlaştırılabilmesi için emsal araştırmasından ziyade somut veriler içeren vergi kayıtlarından günlük kazancının tespiti gerektiğini, 20 günlük servis süresinin makul olup olmadığı hususu bu aşamada da önemli olduğunu belirterek, davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddi ile yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

DELİLLER

...poliçe no ile 25.12.2021-25.12.2022 tarihleri arasında Tüm Oto Sigorta Poliçesi, "..." poliçe numarasıyla Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası, Davalı Tanık...ün beyanları, Trafik bilirkişisi refakatinde yapılan 27.10.2023 tarihli keşif tutanağı ve keşif sonrası Trafik bilirkişisi tarafından düzenlenen 01.11.2023 tarihli bilirkişi raporu, SMMM Bilirkişisi ve Makine Mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04.04.2024 tarihli rapor, Otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 27.01.2025 tarihli ek rapor,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.

Davacı, adına kayıtlı ...lakalı araç ile davalı...Sigorta Şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı ... Sigorta Şirketi tarafından (İMMS) Kasko poliçesi ile sigortalı, davalı... Makina San. ve Tic. A. Ş. adına kayıtlı ... plakalı aracın karıştığı 25.08.2022 tarihli trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan değer kaybı ile kazanç kaybı zararının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.

2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.

Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.

TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.

Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Genel Şartları'nın 1.maddesi uyarınca " Sigortacı, iş bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanunu'na ve umumi hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. "

Davacının tazminat alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için öncelikle araç sürücülerinin kusur durumu ve oranının tespiti bakımından değerlendirme yapılmış, mahallinde trafik bilirkişisi refakatinde yapılan keşif sonucu dinlenen tanık beyanları, kaza tespit tutanağı ve kaza mahallinde çekilen fotoğraflarda dikkate alınarak düzenlenen 01.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı ...

Sigorta Şirketi tarafından (İMMS) Kasko poliçesi ile sigortalı, davalı... Makina San. ve Tic. A.

Ş. adına kayıtlı ... plakalı araç sürücüsünün gündüz vakti görüş mesafesinin açık olduğu sokak üzerinde seyir halinde iken yola ve kavşak koşullarına ve trafik işaret levhalarına gereken dikkat ve özeni göstermesi, olay mahalli kavşağa geldiğinde yaşayabileceği bir olumsuzluğu yaşamamak için, kendisine hitap eden kavşak girişindeki "DUR" trafik işaret levhasının bulunduğu noktada, kavşağa giriş yapmadan önce solundan gelen araç trafiğini kontrol etmesi ve bu kontrolü esnasında solundan gelen minibüsü gördüğünde kavşağa giriş yapmadan durup,

ilk geçiş hakkına sahip olan diğer aracın geçişinden sonra güvenli ortamın oluşması ile hareketle kavşağa giriş yaparak seyrini sürdürmesi gerekirken, bu hususlara riayet etmeyerek, solundan bölünmüş yol üzerinden gelen ve geçiş hakkına sahip olan davacıya ait aracın sağ yan ön kısmına çarparak karıştığı trafik kazasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a maddesi ve 47/1-c.

Maddesi ile aynı Kanunun 57/1-a maddelerinde belirtilen hükümleri ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu, davacının trafik kurallarına ve nizamlarına uygun bir şekilde seyri sırasında meydana gelen kazayı önlemek adına tedbir alması mümkün olmadığından kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacıya ait araçta kaza nedeniyle kazanç kaybı ve değer kaybı meydana gelip gelmediği varsa miktarının tespiti için davacının ticari defterleri de incelenerek günlük kazancının tespiti ve aracın makul onarım süresi de belirlenerek, davacının araç ile günlük net kazancı tespit edilerek kazanç kaybının belirlenmesi,

aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değeri ile araç onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri belirlenerek araçtaki değer kaybının tespitine yönelik SMMM Bilirkişisi ve Makine Mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04.04.2024 tarihli rapor ve 27.01.2025 tarihli ek raporda Makine Mühendisi bilirkişi tarafından araçtaki değer kaybı yönünden yapılan inceleme ve araştırmada dava konusu aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinin 185.000,00 TL olduğu, araçta 15.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği,

araçtaki hasarın taban saçı, akü yeri, sağ far çerçevesi, sağ basamak saçı, sağ arka kapının onarılması, ön göğüs, sağ ön kapı, sağ ön yan duvar saçının değiştirilmesi ve boyanması suretiyle giderilebileceğinden tespit edilen değer kaybının yerinde olduğu, davacıya ait araçta oluşan hasar tutarının 40.010,14 TL olduğu, bu nedenle aracın tamirinin ekonomik olduğu ve davacının değer kaybı talep edebileceği ve araçta oluşan değer kaybının 15.000,00 TL olduğu, davacıya ait aracın günlük net kazancına göre düzenli ve sistemli bir çalışma sonucu 15 günde tamir edilebileceği dikkate alındığında kazanç kaybının 2.190,00 TL olduğu,

poliçe teminat limitinin kaza tarihi itibari ile 100.000,00 TL olduğu, davalı ...Şirketi tarafından 23.11.2022 tarihinde 40.000,00 TL ödeme yapıldığı, bakiye 60.000,00 TL teminat limiti tutarında araçtaki değer kaybından sigorta şirketinin işleten ... Makina Şirketi ile birlikte sorumlu olduğu, davanın kısmi dava olarak açıldığı dikkate alındığında talep edilen 500,00 TL değer kaybından işleten ...

Makina Şirketi ile Zorunlu Trafik Sigortacısı ...A.Ş.'nin müteselsilen sorumlu olduğu, kazanç kaybının dolaylı zararlardan olması nedeniyle Zorunlu Trafik Sigortacısının bu zarardan sorumlu olmadığı, bu nedenle kazanç kaybı istemi yönünden Zorunlu Trafik Sigortacısı hakkında açılan davanın reddi gerektiği, davalı işleten ...

Makina Şirketi'nin kazanç kaybından sorumlu olduğu, kazanç kaybı istemine yönelik davanın da kısmi dava olarak açıldığı dikkate alındığında bu tutar yönünden de davalı ... Makina Şirketi hakkında açılan davanın kabulü gerektiği, davalı Zorunlu Trafik Sigortacısı ...A.Ş.

Tarafından yapılan ödeme ve hüküm altına alınan tutar birlikte değerlendirildiğinde Zorunlu Trafik Poliçe limitinin dolmadığı, bu nedenle İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortacısına başvurulamayacağından davalı ...Sigorta A.Ş. hakkındaki davanın da bu nedenle reddi gerektiği kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... E-imzalıdır. Hakim... · E-imzalıdır.