İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/443 K.2024/430

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 10.03 2022 tarihinde maliki ... olan ...sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketi nezdinde maddi hasarlarda araç başına 50.000-TL azami limitle sınırlı olmak üzere ... sayılı ZMS. (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın, İzmir-Buca ilçesi, ... Sokaktan Aydın ... Caddesine dönüş yaparken Aydın ... Caddesinde seyir halinde olan ... plakalı araca çarptığını, çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracında Aydın ...

Caddesi No: ... karşısında park halinde olan müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araca çarptığını, müvekkilinin maliki olduğu aracın ise, çarpmanın etkisiyle önünde park halindeki ... plakalı araca çarparak ön ve arka kısımlarında maddi hasar oluştuğunu, kaza sonrası tanzim edilen trafik kazası tutanağında ifade edildiği üzere meydana gelen kazada ... plakalı aracın tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkil aracında meydana gelen zararın giderilmesi için davalı tarafça ... numaralı hasar dosyası açılarak bir miktar ödeme yapılmış ise de, zararın tamamı giderilmediğini. ayrıca orijinal aracın piyasa değerinde,

yapılan tamirat ve bu kaydın Tramerde görülecek olması nedeniyle ciddi düşüş olduğunu, bu düşüş nedeniyle müvekkil, aracını gerçek piyasa fiyatından daha düşük bir bedele satmak durumunda kalacağından değer kaybı zararı doğmuş olduğunu, dolayısıyla davalı araç sürücüsünün haksız eylemi ile doğan bu zararın da tazmini gerektiğini, dava öncesi bakiye hasar bedeli, değer kaybı zararlarının giderilmesi için yürütülen arabuluculuk sürecinden de sonuç anlamadığından iş bu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu, sigorta şirketi oluşan zarar nedeniyle gerçek zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu,

müvekkil aracında bilirkişi incelemesine göre değer kaybı zararı olduğunun tespiti halinde davalı sigorta şirketi bundan da sorumlu olduğunu, kusur dağılımı yargılamayı gerektirdiğinden ve hasar bedeli likit alacak olarak kabul edilmediği için dava HMK m. 107 göre belirsiz alacak davası niteliğinde olup,

bilirkişi raporuyla müvekkil aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı zararının belirlenebilir hale geldiği zaman arttırılmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50 TL bakiye hasar bedeli ve 50 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 100 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, AAÜT m. 16/2-c gereği arabuluculuk görüşmelerine katılmaları sebebiyle yargılama giderleri arasında vekalet ücretini hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava değerinin belirlenmesi: Davacı vekili 04/04/2024 havale tarihli dilekçesi ile; dava dilekçesi ile 50,00-TL olarak talep edilen hasar bedeli tazminatını 13.913,37-TL artırarak 14.013,37-TL olarak talep ettiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin eksik harç ikmal edilmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının iş bu dava dilekçesinde 10.03.2022 tarihli kazadan kaynaklı aracında oluştuğunu iddia ettiği değer kaybı ve maddi hasar talebini İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas numaralı dosyasında da sunduğundan derdestlik itirazlarının mevcut olduğunu, derdestlik nedeniyle davanın usülden reddi gerektiğini, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde ... sayılı ZMS (Trafik) poliçesiyle sigortalı olduğunu, davacının kusur isnadını kabul etmemekle birlikte, aksine hükmedilmesi halinde müvekkil şirket poliçe teminat limitleriyle sorumlu olacağını, müvekkil şirket davacının avukatı Av. ...'a 19.04.2022 tarihinde 20.000-TL maddi hasar ödemesi yapmış olduğundan, müvekkil şirketin hiç bir sorumluluğu kalmadığından davacının taleplerinin reddi gerektiğini,

davacının taleplerini hiçbir şekilde kabul etmemek kaydıyla mahkemece aksi kanaatte olunması halinde, uygulanması gereken hesaplama yönteminin, davacı yanın aracında değer kaybı hesaplaması olay tarihinde geçerli Karayolları motorlu araçlar ZMMS Yeni genel şartlar ve Ek-1 değer kaybı tazminat hesaplamasın da belirtilen formüller dikkate alınması gerektiğini, davacı aracının Tramer kayıtları incelendiğinde, aracın oldukça fazla kazaya maruz kaldığı,

aracın ön kısmından hasar aldığının görüleceğini, davaya konu kazadan önce de araç aynı bölgeden hasar almış olduğundan, araçta değer kaybı oluşmadığını, davanın değer kaybı talepleri yönünden reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bilirkişi raporunda Yeni genel şartlarda belirtilen hususlar dikkate alınarak hesaplama yapılması talep olunduğunu, Yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğu, kaza tarihi itibarıyla benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer ve ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu,

müvekkil şirketin talep edilen KDV yönünden sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren isleyecek yasal faize karar verilmesi gerektiğini belirtilerek açıklanan nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden ve esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretini davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-Trafik Kazası Tespit Tutanağı

2-Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası

Davalı sigorta şirketi tarafından ... numaralı ZMMS sigorta poliçesi ile poliçeye istinaden açılan ... no.lu hasar dosyası kapsamı Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında davacı vekiline 19/04/2022 tarihinde 20.000,00-TL hasar ödemesi yapıldığının bildirildiği, ödemeye ilişkin dekontun ibraz edildiği anlaşılmıştır.

3- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları

Davacıya ait olup, dava konusu 10/03/2022 tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı ve değer kaybına uğradığı belirtilen ... plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından önce hasar kayıtlarının bulunduğu anlaşılmıştır.

4-Türkiye Noterler Birliği kayıtları

Davacının, dava konusu kaza sebebiyle oluştuğunu iddia ettiği hasar bedelinin ve değer kaybının tazminini talep ettiği ... plakalı araca ve davalı sigorta tarafından ZMMS ile sigortalı ... plaka sayılı araca ilişkin trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

5-Ekspertiz Raporu

Davalı sigorta şirketi tarafından açılan ... nolu hasar dosyası kapsamında ... Sigorta Ekspertiz Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti.nden aldırılan 11.04.2022 tarihli ekspertiz raporunda, davaya konu ... plakalı araçta iskontolu 5.175,11-TL yedek parça ve 14.824,89-TL işçilik olmak üzere toplam (373,54-TL ekspertiz ücreti hariç) 20.000,00-TL (KDV Hariç) hasar meydana geldiği tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.

6-İzmir ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.sayılı dosyası

UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; davacı ... tarafından 10.03.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plaka aracında oluşan hasar bedeli ve değer kaybına yönelik tazminatın kazaya karışan karşı ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı davalı ... Sigorta şirketinden tahsili talepli açtığı davada, yargılama sırasında Mahkemenin 07/02/2023 tarihli celsesinde takip edilmeyen davanın HMK 150/1 ve devamı maddeleri uyarınca süresi içerisinde yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

7-Bilirkişi Raporu

Mahkememizce, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigortaya ZMMS ile sigortalı ... plaka sayılı araçlar arasında 10.03.2022 tarihinde meydana gelen kazadaki kusur oranı, davacı aracında hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı hususlarında Otomotiv ve Kusur uzmanı bilirkişi ile Trafikçi bilirkişiden oluşan heyetten aldırılan 05/03/2024 havale tarihli raporda.

Dosyaya sunulu tutanak, bilgi, belge ve fotoğraflara göre; kazanın oluşumunda sürücüsü ..., idaresindeki ... plakalı aracı ile seyri esnasında dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne vermeyip, sola dönüş yapacağını belirten dönüş lambalarını yakarak mevcut seyir hızını asgari düzeye düşürmediği, kavşak başında durması,

sağ ve sol tarafından gelen araç trafiğinin hız ve mesafesini kontrol etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeyerek mevcut seyir hızıyla sola kontrolsüz dönüş yapması nedeniyle 2918 sayılı KTK nın diğer sürücü kusurlarından 53/B (Sola dönüş kurallarına riayet etmemek) yönetmeliğin 109/B-8 (Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda; dönüş yapan sürücüler doğru geçmekte olan araçlara geçiş hakkını vermek zorundadırlar.) ile sürücü asli kusurlarından 84/H (Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak) hükümlerini ihlal ettiği anlaşıldığından etken olduğu,

dava dışı ..., idaresindeki ... plakalı aracı ile seyri sırasında kazayı önlemek bakımından mevcut duruma göre alabileceği her hangi bir önlem bulunmadığı, kazaya katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü de bulunmadığından kazanın oluşumunda etken omladığı, davacıya ait ... plakalı aracın yol kenarında yola paralel vaziyette arkalı önlü nizami park halinde olması nedeniyle kazanın oluşumunda etken bir kusurunun olmadığı,

Dosya kapsamında yapılan incelemelerde; yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre dava konusu aracın tamir edildiği servis ile sigorta şirketi arasında parça tedariki konusunda bir anlaşmanın olmadığının belirlendiği, buna göre; araçta değişmesi gereken yedek parçaları servisin temin etmesi nedeniyle, davalı sigorta şirketi tarafından yedek parça iskontosu uygulanamayacağı kanaatine varıldığı, dosyaya sunulu tutanak, bilgi, belge ve fotoğraflara göre; davaya konu ... plaka sayılı aracın meydana gelen kaza nedeniyle ön ve arka kısımlarından araç gövdesinde ve sökülebilir/ takılabilir parçalarda hasar olacak şekilde darbe alarak hasarlandığı,

dava konusu araçta tespit edilen hasarlar ın araçla karşılaştırılması neticesinde mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular şekilde uyumlu olabileceği, hasar gören kısımların kaza ile uyumlu olduğu, davacıya ait ... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam KDV dahil 34.013,37-TL hasar meydana geldiği, davaya konu ... plaka sayılı aracın marka, model, tipi, km.si, yakıt cinsi, vites türü ve kullanım şekli dikkate alındığında kazadan önceki piyasa rayiç değerinin ortalama 100.000,00-TL seviyelerinde olabileceği, buna göre Yargıtay kararları doğrultusunda;

aracın hasar bedeli, araç rayicinin %50'sini aşmadığından, aracın mevcut hali ile tamirinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olacağı,

Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre ve piyasa şartlarındaki uygulamalarda; değer kaybı hesaplamasına konu aracın, kazadan önceki tarihlerde aynı bölgeden hasarının olması nedeniyle değer kaybı hesaplamasının yapılamayacağı, buna göre; davaya konu ... plaka sayılı aracın söz konusu tarihli kaza nedeniyle motor kaputu, ön tampon, ön tampon demiri ve arka tamponun değiştirilerek boyanma işlemine maruz kaldığı, bagaj kapağı, arka panel, sol ön çamurluk, sağ arka çamurluk ve ön panelin onarılarak boyanma işlemine maruz kaldığı, bununla birlikte dava konusu aracın bu kazadan daha önceki bir çok kazasında aynı bölgeden hasar görerek değer kaybına konu olması nedeniyle değer kaybı oluşmayacağı rapor edilmiştir.

UYUŞMAZLIK

Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen bakiye hasar bedelinin ve değer kaybının tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 10/03/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, kaza sebebiyle davacının aracında hasar ve değer kaybının oluşup oluşmayacağı, böylece davacının hasar bedelinin ve değer kaybının tazmini talebi ile faiz talebinin yerinde olup olmadığı, davalı tarafından dava tarihinden önce yapılan hasar bedeline ilişkin ödemenin davacının gerçek zararını karşılayıp karşılamadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Derdestlik itirazı yönünden: Davalı vekili tarafından, davacı tarafça İzmir ... ATM'nin ... E. Sayılı dosyasında aynı istemlerle dava açıldığı belirtilerek derdestlik itirazında bulunulmuştur.

Derdestlik, HMK'nın 114/I-ı. maddesinde dava şartı olarak düzenlenmiştir. Dava şartı olan derdestlik nedeni ile davanın reddi için, davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması ve daha önce açılmış ve görülmekte olan dava ile ikinci davanın yani bu davanın aynı olması koşullarının gerçekleşmesi gereklidir. Somut olayda, derdestlik itirazına konu olan İzmir ... ATM'nin ...

E. Sayılı dosyası ile dosyamız davacısı ile davalısı ile talep sonucunun aynı olduğu, yargılama esnasında Mahkemenin 07/02/2023 tarihli celsesinde taraflarca takip edilmeyen davanın HMK 150/1 ve devamı maddeleri uyarınca süresi içerisinde yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve 11/05/2023 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun... E.,...

K. Sayılı kararın da belirtildiği üzere davanın açılmamış sayılma kararı temyizi kabil bir karar ise de; derdestlik yönünden kararın kesinleşmesini aramaya gerek olmadığı, derdestlik dosyanın işlemden kaldırılması tarihinden itibaren 3 aylık süre ile sınırlı olup bu sürenin hak düşürücü süre olacağı ancak davanın açılmamış sayılmasını gerektiren şartların doğumu ile davanın kendiliğinden ortadan kalkacağı ve derdest olmaktan çıkacağı, bu durumda eldeki dava tarihi olan 30/05/2023 tarihi itibariyle derdest bir dava bulunmadığından davalı tarafın yerinde olmayan derdestlik itirazının reddi gerekmiştir.

Davanın esası yönünden: Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava konusu trafik kazasının. 10.03.2022 günü saat 22:32 sıralarında, ... plakalı araç sürücüsü ...'nun İzmir-Buca ilçesi ... mahallesinde, ... sokağı takiben seyrederken ...

Sokak ile Aydın ... boyu caddesinin kesiştiği üç yönlü (T) kontrolsüz kavşağa geldiğinde, sol tarafa dönüş yapmak istediği esnada aracının sağ yan ön kısımlarıyla, seyrine göre sol taraftan Aydın ... boyu caddesini takiben gelip kavşaktan düz doğrultuda geçmekte olan ... idaresindeki ... plakalı aracın sağ yan arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın ön kısımlarıyla, ... karşısında yol kenarında yola paralel vaziyette park halinde olan davacıya ait ... plakalı naracın arka kısımlarına çarptığı,

çarpmanın etkisiyle ... plakalı davacıya ait aracın ön kısımlarıyla önünde kendisi gibi park halinde olan dava dışı ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması neticesinde dört araçlı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği,

Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada, ... plakalı araç sürücüsünün seyri esnasında 2918 sayılı KTK'nın diğer sürücü kusurlarından md. 53/b hükmünde düzenlenen "sola dönüş kurallarına riayet etmemek" kuralını, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin md. 109/b-8 hükmünde düzenlenen "trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda;

dönüş yapan sürücüler doğru geçmekte olan araçlara geçiş hakkını vermek zorundadırlar" kuralı ile sürücü asli kusurlarından md. 84/h'de yer alan "kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak" kuralını ihlal ettiği, bu surette kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumuna etken herhangi bir kusuru bulunmadığı kaza tespit tutanağı ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda Mahkememizce değerlendirilmiştir.

Kazanın oluşumuna asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı araç davalı ... Sigorta şirketi nezdinde kaza tarihini de kapsar şekilde ZMSS poliçesi ile sigortalıdır.

Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait ... plakalı aracın hasar gördüğü, davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın ZMMS poliçesi üzerinden davacı tarafa 19/04/2022 tarihinde 20.000,00-TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığı; olayda ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacının kazanın oluşumuna etken kusurunun bulunmadığı;

denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda, meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait ... plakalı aracın ön ve arka kısımlarından araç gövdesinde ve sökülebilir/ takılabilir parçalarda hasar olacak şekilde darbe alarak hasarlandığı, araçta tespit edilen hasarların araçla karşılaştırılması neticesinde mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular şekilde uyumlu olduğu,

aracın marka, model, tipi, km.si, yakıt cinsi, vites türü ve kullanım şekli dikkate alındığında kazadan önceki piyasa rayiç değerinin ortalama 100.000,00-TL seviyelerinde olabileceği, aracın hasar bedeli, araç rayicinin %50'sini aşmadığından, aracın mevcut hali ile tamirinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olduğu, davaya konu ... plaka sayılı araçta kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam KDV dahil 34.013,37-TL hasar meydana geldiği geldiği belirlenmiştir.

Davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa 19/04/2022 tarihinde yapılan 20.000,00-TL hasar tazminatı ödemesi mahsup edildiğinde davacının bakiye hasar bedeli alacağının 14.013,37-TL olacağı, bu surette belirlenen hasar bedeli tazminatının meydana gelen kaza sebebiyle davacının aracında doğan zarardan sorumluluğu bulunan davalıdan sigortalı aracın hususi araç vasfında olduğu da gözetilerek dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafından her ne kadar davaya konu kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybının tazmini talep edilmiş ise de.

Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden celp edilen davacı aracının eski hasar kayıtlarına göre aracın, kazadan önceki tarihlerde aynı bölgeden başka hasarlarının mevcut olduğu, önceki hasarları sebebiyle araçta motor kaputu, ön tampon, ön tampon demiri ve arka tamponun değiştirilerek boya işlemlerinin yapıldığı yine bagaj kapağı, arka panel, sol ön çamurluk, sağ arka çamurluk ve ön panelin onarılarak boya işlemlerinin yapıldığı,

bu surette kazadan önceki tarihlerde de eldeki davaya konu trafik kazasında hasarlanan bölgeler ile aynı bölgeden hasarının olması sebebiyle değer kaybı oluştuğundan söz edilemeyeceğinden davacının değer kaybı talebi yönünden davasının reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından AAÜT 16/2-c gereği arabuluculuk vekalet ücretine hükmedilmesi talebinin, bahse konu yasal düzenlemenin vekil ile müvekkili arasındaki iç ilişki ile ilgili bir düzenleme olması nedeni ile reddine karar verilerek açıklanan tüm bu hususlar kapsamında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı