İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/583 K.2024/53

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin 30.07.2021 tarihinde davalılara satarak teslim ettiği toplam 3.313 kg 7 adet büyükbaş canlı hayvan bedelinin tahsili için davalılar hakkında İzmir .... İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalıların, 26.07.2022 tarihli dilekçe ile müvekkilinden mal almadıklarını ve müvekkiline borçlu olmadıklarını belirterek takibe ve borca itiraz ettiklerini, borçluların itirazlarının haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin, davalılar ile 2019 yılı Mayıs ayında Sezgin Şahin isimli arkadaşı vasıtasıyla tanıştığını, ilerleyen süreçte karşılıklı alım satım yapan taraflar arasında oluşan güvene dayalı senetsiz ve belgesiz çok sayıda hayvan alışverişi olduğunu, müvekkilinin 2020 yılında da davalılardan bir çok kez hayvan satın almış ve bedellerini çekle günü gününe ödemiş olduğunu,

2021 yılı Temmuz ayında ise bu kez davalıların müvekkilini arayarak 10 tane dana istediklerini, müvekkilinin de elinde 7 adet dana olduğunu söyleyerek hayvanların fotoğraflarını ... uygulamasından gönderdiğini, tarafların fiyatta anlaşmaları üzerine müvekkilinin Kemalpaşa'daki çiftliğine gelen davalı ...' nun , baskülle tartılan satıma konu hayvanları yükleyerek götürdüğünü, satışa konu hayvanların tartılması,

teslimi ve yüklemesinin, müvekkil ve davalı ... dışında müvekkilinin çalışanı ... ve iş yeri komşusu hurda deposu sahibi ... isimli arkadaşı ile birlikte yapıldığını, toplam 3.313 kg olan 7 adet hayvanın her birinin kaç kilogram olduğunu gösteren yazılı belgenin diğer davalı ... ... uygulamasından gönderilerek malların davalı oğlu ... sarılarak teslim edildiği aynı uygulamadan bildirildiğini, davalı ... cevaben "saol abi" yazarak alım satımı teyit ettiğini, satıma konu hayvanların parasını 2021 yılı Kurban Bayramının hemen ertesi Ağustos ayında ödemesi gereken davalıların, ödeme yapmadıkları gibi müvekkilinin kendilerine ulaşamadığını,

davalıların müvekkilini çeşitli bahaneler uydurarak uzun süre oyaladıklarını ve satım parasını ödememiş olduklarını, sattığı hayvanların parasını alamayan müvekkilinin uğradığı zarar nedeniyle ekonomik olarak büyük mağduriyet ve yıkım yaşamış olduğunu, taraflar arasındaki ... kayıtlarının belge niteliğinde olduğunu ve bu kayıtların delil başlangıcı kabul edilerek tanık dinlenilmesi gerektiği yönünde emsal Yargıtay ve İstinaf kararlarının mevcut olduğunu beyanla davalı borçluların takibe ve borca itirazının iptaline, takibin devamına,

haksız ve kötü niyetli itirazda bulunan davalı borçlular aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun davetiye ile davalılara tebliğ edildiği ancak davaların dilekçeler aşamasında davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır.

DELİLLER

1-İzmir .... İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyası

UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlular aleyhine 30.07.2021 tarihinde canlı hayvan olarak alınan 3.313 kg etin karşılığı olan tutara ilişkin 215.345,00-TL asıl alacak, 18.796,96-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 234.141,96-TL'lik alacağın tahsili istemiyle başlatılan ilamsız takip olduğu, davalı borçlular vekilinin 26/07/2022 tarihli itirazı üzerine İcra Dairesinin 01/08/2022 tarihli kararı ile tebliğ mazbatası dönmüş ise incelenmesine yasal sürede yapıldığı ve usulüne uygun bulunduğunun belirlenmesi halinde borçlular hakkındaki takibin İİK'nun 66 maddesi gereğince durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

2-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtları

Mahkememizce davacı ... ve davalılar ...- ...'nun tacir olup olmadıklarının araştırılması için yazılan müzekkereye verilen 31.07.2023 uyap havale tarihli cevabi yazıda, davacı ve davalıların tacir kaydına rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür.

4-Vergi Dairesi Kayıtları

i)Mahkememizce Bornova Vergi Dairesine yazılan müzekkereye verilen 26/07/2023 tarihli cevabi yazı ile davacı ...' in ... Vergi kimlik numarasında "Kendine Ait Veya Kiralanan Gayrimenkullerin Kiraya Verilmesi veya Leasingi" faaliyeti sebebiyle 01/01/2014 tarihi itibari ile daireleri mükellefi olduğu, Ege Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik nolu mükellefi olarak "... Petrol Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti"' nin şirket ortağı ve şirket müdürü, Ege Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik nolu mükellefi olarak "... Ve Tic. Ltd. Şti. nin ortağı olduğu, 2021 yılına ait yıllık gayri safi gelirinin 29.750,00-TL olduğunun bildirildiği,

ii)Mahkememizce... Vergi Dairesine yazılan müzekkereye verilen 26/08/2023 tarihli cevabi yazı ile davalı ...'nun 01/01/1998-15/08/2000 tarih aralığında "Otomobillerin Ve Hafif Motorlu Kara Taşıtlarının Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda Perakende Ticareti ve Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda Diğer Dış Giyim Perakende Satışı" faaliyetleri ile ilgili yıllarda mükellefiyet kaydının bulunduğu, güncel vergi kaydının olmadığının bildirildiği,

iii)Mahkememizce Şirinyer Vergi Dairesine yazılan müzekkereye verilen 02/10/2023 tarihli cevabi yazı ile davalı ...' nun ... vergi kimlik mükellefi olarak 25/11/2013 tarihinde "Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda Et Perakende Ticareti", "Otomobillerin Ve Hafif Motorlu Kara Taşıtlarının Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda Perakende Ticareti", ve "Et Toptan Ticareti" faaliyetlerinden dolayı Gerçek Usulde Ticari Kazanç olarak mükellefi olduğu ve Bilanço Esasına göre deftere tabi olduğu, 2022 yılına ait yıllık gayri safi gelirinin 34.618,45-TL olduğunun bildirildiği, görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, İzmir .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında başlatılan takibe davalılar tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Tacir'in tanımının yapıldığı 6102 sayılı TTK md.12'ye göre, "(1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. (3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur."

Esnaf'ın tanımının yapıldığı TTK m.15'e göre, "(1) İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır."

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanun'unun 3/1-a maddesinde, ''Esnaf ve sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri'' olarak ifade edilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 11/2 hükmü ''Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.'' şeklindedir.

21/07/2007 tarih 26589 sayılı R.G nin ... sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin ayrımına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı :

'' a) Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri,

Ancak, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha sonraki yıllarda yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanların kendileri istemedikçe ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayıt için zorlanmaması, yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerinin altı katını aşanların ise kayıtlarının, esnaf ve sanatkâr sicili marifetiyle ticaret siciline aktarılması,

b) 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri, ''şeklindedir.

Mahkememizce tarafların tacir araştırması yapılmış olup, yapılan araştırma sonucunda davacının ve davalıların tacir kayıtlarının bulunmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davacının şirket ortaklığının bulunduğu bildirilmiş ise de Y... HD'nin 22/11/2018 T. ...-... E.K sayılı ilamında da belirtildiği üzere sadece şirket ortağı olmanın gerçek kişilere tacirlik sıfatı vermeyeceği, eldeki davanın dava mutlak ya da nispi ticari dava olarak nitelendirilecek davalardan olmadığı, uygulanacak hükümler 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümleri olduğu hususları birliktedeğerlendirildiğinde davaya bakma görevinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu, Mahkememizin görevli olmadığına karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı