İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/187 K.2025/666

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında tanzim ve imza olunan Satın Alma Sözleşmesi gereğince davalının sözleşme konusu ürünleri sözleşme süresi boyunca tüketici taleplerini karşılayacak ve aynı zamanda ticaretin ve hayatın olağan akışına ve işbu sözleşmenin muhteviyatına uygun miktarda düzenli ve sürekli satın almayı, satmayı bulundurmayı, T.C.Tarım ve Orman Bakanlığı ve diğer ilgili kurumlardan alkol satışına dair izin (belge) almayı, bu izinleri güncellemeyi, işletmeyi kapatmamayı, devretmemeyi, iş yerini çalıştırmaması, düzenli ve sürekli ürün satın almaması,

aldığı alkol satış ruhsatının iptal edilmesi, geri alınması veya işbu sözleşme hükümlerinden herhangi birisini ihlal etmesi halinde müvekkili şirketten aldığı 205.140,00 TL katkıyı en yüksek faizi ile birlikte iade etmeyi ve ayrıca 2.000 USD cezai şartı müvekkili şirkete ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşme gereği müvekkili şirket tarafından, davalıya 205.140,00 TL katkıda bulunulduğunu, bahse konu katkının davalıya verildiğinin davalının tanzim ettiği teslim alındı tutanağı ve hizmet bedeli faturaları ile sabit olduğunu,

müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini eksiksiz ifa ettiği halde davalının işletmeyi çalıştırmayarak sözleşme konusu ürünleri düzenli ve sürekli satın almayarak, alkol satışına ilişkin belgeyi yenilemeyerek/güncellemeyerek, bunlara ilişkin yükümlülükleri yerine getirmeyerek,

sözleşmenin birden fazla hükmünü ihlal ettiğini, davalının sözleşmeyi ihlalinin alkol satış belgesinin iptal edildiğine dair resmi kurum belgesi ile dahi sabit olduğunu, 3)-Davalının sözleşmeyi açık ihlali karşısında, müvekkil şirketin 205.140,00 TL katkı ve sözleşmede belirtilen cezai şartı talep etme hakkı doğmuş, davalı 205.140,00 TL katkı bedelini iade etmeyince İzmir ... İcra Müdürlüğünün...

Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibine geçildiğini, borçlunun borca itiraz ederek, icra takibinin durdurulmasını sağladığını, taraflar arasındaki ihtilaf ticari nitelikte olduğundan mevzuat gereği Arabuluculuk kurumuna başvurulmuş ise de anlaşma sağlanamadığın belirterek, cezai şart başta olmak üzere fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasındaki borca, ferilerine ve sair itirazın iptali ile icra takibinin devamına, %20’den az olmamak üzere icra-inkar tazminatının kötüniyetli davalı/borçludan tahsiline, yargılama gideri, harç ve avukatlık ücretinin davalı/borçluya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

Satın Alma Sözleşmesi Teslim Alındı Tutanağı; Hizmet Bedeli Faturaları, Tarafların Ticari Defter ve Kayıtları, İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası, Tarım ve Orman Bakanlığı, Kemeraltı Vergi Dairesi Müdürlüğü, Konak Vergi Dairesi Müdürlüğü ve İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü yazı cevapları, SMMM bilirkişisi tarafından düzenlenen 08.04.2025 tarihli rapor,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafça taraflar arasında imzalanan 01.06.2021 tarihli sözleşmenin davalı tarafından ihlal edildiği iddiası ile sözleşmede kararlaştırılan ve davacı tarafından davalıya ödenen katkı payının davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali davasıdır. Dava konusu İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, 205.140,00 TL alacağın tahsili amacıyla takip başlatıldığı, ödeme emrine borçlu tarafından süresinde itiraz edildiği, takibin durmasına karar verildiği ve süresinde itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan dava konusu 01.06.2021 tarihli sözleşmenin incelenmesinde, sözleşmenin taraflar arasında imzalandığı ve sözleşmenin 1. Maddesinde davalı...un işletmekte olduğu... Cd. NO:...

Konak İzmir iş adresindeki ...Kebap Salonu adlı işletmesinde, sözleşme konusu ürünleri, sözleşme süresi boyunca tüketici taleplerini karşılayacak ve aynı zamanda ticaretin ve hayatın olağan akışına ve sözleşmenin muhteviyatına uygun miktarda, düzenli ve sürekli olarak satın almayı, yalnızca tüketicilere satmayı ve bulundurmayı kabul ve taahhüt ettiği, Sözleşmenin 9. Maddesinde, ...

A.Ş. tarafından davalı ...'a 205.140,00 TL işletmeye destek olmak amacıyla nakit bazlı katkıda bulunacağının kararlaştırıldığı ve sözleşmenin 13. Maddesi uyarınca, yeniden satıcının (davalının) sözleşme süresi içinde işyerini çalıştırmaması, işletmesinde sözleşme konusu ürünlerin aktif ve faal şekilde bulunurluğunun sağlamaması ve/veya kasten veya ihmalen azaltması, hertürlü malzemenin usulüne uygun şekilde ekte belirten yerlerde kullanmaması, ilgili resmi kuruluşlardan bira satışı ile ilgili ruhsatı gerek kendi kusuru ile gerekse hukuki engeller sebebi ile alamaması veya aldığı ruhsatın iptal edilmesi,

muvakkatten veya temelli olarak geri alınması, iş yerinde iş değişikliği yapması, faaliyet alanını, işletme tarzını ve nev'ini değiştirmesi, iş yerini devir alanın sözleşme hükümlerini kabul etmemesi, keza devralanın da ilgili resmi kuruluşlardan bira satışı için ruhsat alamaması veya aldığı ruhsatın iptal edilmesi, muvakkatten veya temelli olarak geri alınması veya yeniden satıcı ya da devralanın işbu sözleşme hükümlerinden herhangi birine aykırı hareket etmesi halinde yeniden satıcı,...

Paz. A.Ş. 'den almış olduğu tüm yardım ve yatırımların bedelini bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi ile birlikte... Paz. A.Ş.' ye iade etmeyi ve ayrıca ceza-i şart olarak 2000 - Amerikan Doları (USD) bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi ile birlikte hiçbir ihtara hacet kalmaksızın... Paz. A.Ş.' ye nakden ve defaten ödemeyi, bunun için teminat olarak yeniden satıcı tarafından... Paz.

A.Ş.'ye verilecek teminatın nakde çevrilmesine, yeniden satıcının itirazının olmayacağının kararlaştırılarak taahhüt edildiği anlaşılmıştır.

Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan davalıya ait...Caddesi No:... Konak İzmir adresindeki... Kebap Salonu isimli iş yerinde verilen alkollü içki satış izninin iptal edilip edilmediği hususunda sorulmuş, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gönderilen yazı cevabında davalının ...Cad. No... Konak / İZMİR" adresindeki...

Kebap Salonu unvanlı işyeri için davalı adına düzenlenmiş olan 28.03.2008 tarihli ve ... sicil numaralı Açık Alkollü İçki Satış Belgesinin, 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8.inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü doğrultusunda, Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığının 04.01.2024 tarihli ve ... sayılı Olur'u ile iptal edilmesinin uygun görüldüğü, 04.01.2024 tarihli ve... sayılı tebligat yazısının davalıya 29.01.2024 tarihinde tebliğ edildiği belirtilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nun 222. maddesi uyarınca, mahkeme ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya tarafların birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerini ibraz eden tarafın sunmuş olduğu defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre defterlerin eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter ve kayıtların birbirini doğrulamış olması gerekir. Bu şartların bulunması halinde karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmediği takdirde incelenen ticari defter ve kayıtları sahibi lehine delil olarak kabul edilir.

Davacının sözleşme hükümlerinin ihlal edildiği iddiası yönünden taraflara ticari defter ihtaratı yapılmış ve SMMM bilirkişisi tarafından düzenlenen 08.04.2025 tarihli raporda.

"Davacı tarafın incelemeye 2021, 2022, 2023 ve 2024 yılları ticari defterlerini ibraz etmiş olduğu, E defter olan defterlerin usulüne uygun bulunduğu, defter kayıtlarına göre, davacı tarafın davalı tarafa verdiği katkı payının 10 adet iskonto faturasına bağlanmış olduğu anlaşılmakta olup davacının kestiği iskonto faturalarının toplamının 227.394,80 TL bedelli olduğu buna karşın sözleşmede ise davacının takip talebindeki gibi 205.140,00 TL nakit bazlı veya iskonto katkıda bulunmayı taahhüt ettiği anlaşılmıştır.

Davalının 01.06.2021-01.11.2023 tarihleri arasındaki mal satışı 2021 yılında 132,50, 2022 yılında 21,100, 2023 yılında ise 6,080 HL toplam da ise 159,700 HL ürün satışı yapılmış görünmekte olup, sözleşme gereği almayı taahhüt ettiği miktar ise 300 HL olarak gözükmektedir.

Davalı tarafın ise incelemeye 2021, 2022, 2023 ve 2024 yılları ticari defterlerini ibraz ettiği, ilgili yıllar yevmiye defterlerinin yıl sonu kapanış tasdiki olmamakla, davalı defterler usulüne uyun olmadığı, sahibi lehine delil teşkil etmediği, davalı tarafın katkı payına dair toplam 227.394,80-TL iskonto bedeli faturasını nakit kasa tahsilatı karşılığı kaydetmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı taraf davacıdan en son 01.11.2023 günü mal almış gözükmekte olup, 02.11.2023 tarihinde ise işletmesini kapatmak üzere vergi dairesine bildirimde bulunduğu, bu surette sözleşme gereği, işletmesini açık tutma, davacı ürünlerini satışa hazır bulundurma taahhütlerine aykırı hareket etmiş gözüktüğü" belirtilmiştir.

Toplanan delillere, taraflar arasındaki sözleşmeye, alınan bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında sözleşme süresince taahhüt içeren sözleşme imzalandığı, davacı tarafından davalıya sözleşme kapsamında 205.140,00 TL katkı payı ödemesi yapıldığı ve sözleşmenin 13.maddesinde sözleşme süresi içerisinde ruhsatın iptal edilmesi durumunda bu sözleşme kapsamında davalının almış olduğu tüm yardım ve yatırımların bedelinin bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi ile birlikte davacıya iade edeceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmeye göre davacının asgari alım taahhüdünün 300 HL ürün tutarı olduğu,

Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı yazı cevabından da anlaşılacağı üzere davalı tarafından iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmiş olduğu, davacının sunulan ticari defterlerine göre davalı tarafça toplam 159,70 HL ürün satışı yapıldığı, taahhüt edilen ürün satış tutarının 300 HL olduğu, satılan ürün tutarının taahhüt edilen ürün tutarını karşılamadığı ve davalının iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edildiği, davalının sözleşmeye aykırı davranmış olduğu,

bu nedenle davacı tarafından katkı payı olarak ödenen toplam 205.140,00 TL'nin davacıya iadesi gerektiği kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar verilmiş, alacak likit olduğundan hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

09/07/2025 Katip... E-imzalıdır. Hakim ... · E-imzalıdır.