İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/206 K.2025/912

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı .... plakalı 1995 model ... marka kamyonu için müvekkilin sigortacılık şirketine gelerek 04.03.2024 başlangıç tarihli, 04.03.2025 bitiş tarihli ... numaralı Sompo Sigorta Trafik Sigorta Poliçesi yaptırdığını, poliçede risk bilgilerine istinaden toplam brüt prim 20.729,28-TL hesap edildiğini, ancak sigorta ettiren ... sigorta poliçesini yaptırmış olmasına karşın hesaplanan primi ödemediğini, primi ödemediğinden müvekkilinin mağdur duruma düştüğünü, bunun üzerine İzmir ...

İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası ile müvekkilin alacak hakkı tahsil edilmek istenildiğinden ise de davalı borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, açıklanan nedenlerle davalı borçlunun İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın, fazlaya ilişkin talep, ıslah, dava ve müddeabihi arttırma hakları saklı kalmak kaydı ile iptaline ve takibin faizi ile birlikte devamına, kötü niyetli davalının % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

CEVAP

Davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Bornova Vergi Dairesine, dava dışı Sompo Sigortaya yazılan yazı cevapları dosyamız arasındadır. İzmir ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelemesinde; mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine 29.231,13 TL toplam alacağın tahsili bakımından ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının ...poliçe numaralı trafik sigorta poliçesinden kaynaklı ilamsız takip başlatıldığı, borca itiraz üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava, ticari nitelikteki vekaletsiz iş görmeden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına ilişkindir.

Vekaletsiz iş görme 6098 sayılı TBK. m.526-531 arasında düzenlenmiştir. Vekaletsiz iş görmenin kapsamına hem hukuki hemde maddi fiiller girer. Bir kimsenin hukuken yetkili veya yükümlü olmaksızın bir başkası veya kendi yararına bir başkasının işini görmesinden doğan hukuki ilişkiye, vekaletsiz iş görme denir (Prof. Dr. ... - Borçlar Hukuku Özel Hükümler, Ankara-2015, s.829).

Vekaletsiz iş görme nedeniyle taraflar arasında kurulan ilişki sözleşme ilişkisi değildir. Bununla birlikte, vekaletsiz iş görmede bir borç kaynağı olup, burada iş gören ile iş sahibi arasında kanuni bir borç ilişkisi kurulmaktadır. ..., s.829)

Vekaletsiz iş görme ikiye ayrılmaktadır. Bunlar; "gerçek vekaletsiz iş görme" ile "gerçek olmayan vekaletsiz iş görme"dir. Gerçek vekaletsiz iş görmede kendi içinde tekrar "caiz vekaletsiz iş görme", "caiz olmayan vekaletsiz iş görme" olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. (..., s.830)

İş görenin, vekaleti olmaksızın iş sahibinin menfaatine ve varsayılan iradesine uygun olarak veya onun geçerli bir yasaklamasına aykırı olmayarak gördüğü iş, gerçek vekaletsiz iş görmenin konusunu oluşturur. Gerçek vekaletsiz iş görme, başkası yararına başkasının işini görmedir. İş gören gördüğü işi, akdi veya kanuni bir yetki ve yükümlülüğü olmaksızın başkası yararına yapıyorsa, gerçek vekaletsiz iş görme söz konusu olur. Kanun koyucu, insanlar arasında dayanışma ve yardımlaşma fikrine dayanan bu tür işlem ve eylemleri hoş görerek bunu teşvik etmek için gerçek vekaletsiz iş görme kurumunu düzenlemiştir. (..., s.831)

Gerçek vekaletsiz iş görmenin başlıca unsurları şunlardır:

A-Bir iş görülmelidir.

B- Görülen iş başkasına ait olmalıdır.

C- İş görenin vekaleti bulunmamalıdır.

D- İş gören, işi başkasının işini görme iradesi ile yapmalıdır.

E- İşin görülmesi iş sahibi için gerekli olmalıdır .

İş sahibinin menfaatine görülen her iş, onun için gerekli sayılır. Bu husus TBK m.529/1'de de ifade edilmiştir. (..., s.831-834)

İş gören tarafından iş sahibinin menfaatine görülen ve iş sahibi tarafından da görülmesi yasaklanmış olmayan her iş, caiz vekaletsiz iş görmedir.

TBK m.529'a göre iş sahibi, işin kendi menfaatine yapılması halinde iş görenin yaptığı zorunlu ve faydalı masrafları ödemek, üstlendiği borçlardan kurtarmak ve uğradığı zararları gidermek zorundadır.

Bu açıklamalar çerçevesinde somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacının davalı hesabına sigorta poliçesi düzenleyerek ve poliçeden kaynaklı prim borçlarını davalı yararına ödeyerek vekaletsiz iş gördüğü, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde olayda gerçek vekaletsiz iş görmenin söz konusu olduğu, görülen işin davalıyı bir takım rizikolardan koruyan muhtelif sorumluluk sigorta sözleşmesi ve ZMMS poliçesi olduğu, teminatın üçüncü kişilere karşı sorumluluk olduğu gözetildiğinde görülen işin iş sahibinin menfaatine ve dolayısıyla iş sahibi davalı için gerekli olduğu ve bu nedenle caiz vekaletsiz iş görmenin söz konusu olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının davalı yararına ve davalıyı sigorta teminatı altına alan karayolları zorunlu mali mesuliyeti sigorta poliçesi düzenlemesi davalının menfaatinedir, çünkü aksi takdirde davalı araç sahibi, aracını süresinde muayene ettiremeyeceği gibi sigortasız bir şekilde aracın trafikte seyri halinde cezai yaptırımla karşı karşıya kalabilecektir. Bu nedenlerle davacının caiz vekaletsiz iş görme hükümlerine göre sigorta primlerini davalıdan talep edebilir.

Fakat davacının kasko sigorta poliçesi (İMMS) düzenleyerek davalı adına sigorta şirketine ödemesi söz konusu olsaydı, bu husus sigorta menfaattarının tamamen kendi ihtiyarında olup, vekaletsiz iş görme yahut sebepsiz zenginleşme teşkil etmeyecektir. Ancak somut olayda ihtiyari sigorta değil zorunlu sigorta söz konusu olduğundan davacının poliçe düzenlemesi davalının menfaatinedir.

Davacının dosyaya sunduğu bilgi ve belgeler, dava dışı sigorta şirketinin cevabi yazısı, ticaret sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamından davacı iş görenin caiz vekaletsiz iş görme hükümleri kapsamında borçlarını yerine getirdiği, TBK m.529 uyarınca davalı iş sahibinin masrafları ödeme borcu bulunduğu, yapılan prim tahsilatlarının takibe konulduğu, davacının başlatmış olduğu icra takibinde haklı olduğu,

davalının itirazının haksız olduğu kanaatine varılmakla davacının ödemiş olduğu ZMMS poliçe prim tahsilatları yönünden itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiş, takipte istenen asıl alacak tutarı her ne kadar 20.729,28 TL ise de davalı yararına ... isimli kimse tarafından davacıya takip tarihinden önce 07/08/2024 tarihinde 5.000,00 TL ödemede bulunulduğu, usulüne uygun ihbar veya ihtar ile davalının temerrüte düşürüldüğü dosyaya sunulan delil ve belgeler ile kanıtlanamadığından,

takip öncesi temerrüt söz konusu olmadığı için işlemiş faiz istemi reddedilmiş, alacak, sözleşme ile kararlaştırılmayan, likit nitelikte olmayan alacak niteliğinde olduğundan yasal koşulları oluşmamakla davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸