İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/440 K.2025/845

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait... ve ... plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İzmir... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri davalıya tebliğ edildiğini, davalının müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürererek borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla bu davayı açtıklarını, yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğunu, itirazın iptali gerektiğini, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmediği açıkça ortada olduğunu,

gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre boyunca ... veya ... etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması müvekkil şirket tarafından işletilen Otoyol’dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediğini, bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde müvekkil şirket tarafından geçiş yapan aracın ... etiketine yapılan sorgu sonucunda... bankalarından/...’den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin müvekkil şirket hesaplarına aktarılması gerektiğini,

söz konusu sistemler müvekkil şirkete ait olmadığı için müvekkil şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin...hesap bilgilerine erişiminin bulunmadığını, müvekkil şirketin geçiş ücretinin tahsiline yönelik sorumluluğunu ... bankalarına/...’ye geçiş anında geçişi gerçekleştiren araç üzerinde tespit edebildiği etiket bilgileri vasıtasıyla sorgu göndermekle sınırlı olup söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmekte olduğunu, bu kapsamda 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca,

ihlalli geçişe ilişkin alacaklar götürülecek borç niteliğini haiz olup geçiş ücretlerinin başka bir ifade ile müvekkil Şirket’ten alınan hizmetin karşılığının süresinde ödenip ödenmediğinin takibinden tek başına araç sahibinin sorumlu olduğunu, Müvekkil Şirketin geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için bir çok ödeme kanalı sunduğunu, araç sahiplerinin bu kapsamda geçiş ücretinin Müvekkil Şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiasının tamamen haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu,

davalının takibe ve davaya konu ... plakalı aracı 4. sınıf ,...plakalı aracı 3. sınıf olup ticari nitelik taşıdığından işbu davanın nisbi ticari dava olduğunu ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bu davanın ticaret mahkemelerinde açıldığını, davalı borçlunun ihlalli geçişi inkar etmeden, icra dosyasına yapmış olduğu itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğunun açık olduğunu, davalının İzmir ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın reeskont faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, davalı aleyhine % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesin dava ve talep edildiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle.

Müvekkil şirketinin ticaret sicil ve mersis sisteminde yer alan adresinin Tire ilçesi olduğundan huzurdaki davayı yetkisiz mahkemede açtığını, müvekkilinin...hesapları mevcut olup hesabında yeterli bakiye mevcutken ilgili bedelin davacı tarafından çekilmediğini, ilgili yasal mevzuat incelendiğinde bahse konu takibin açılabilmesi için önce davacı kurum tarafından SMS, mail, telefon vb. iletişim yolları ile müvekkilinin bilgilendirilmesi gerektiğini, ancak söz konusu icra takibinin tebligatı yapılana değin müvekkilinin bahse konu borçtan haberi olmadığını, müvekkilinin bilgilendirilmediğini,

bahse konu icra takibinin ve davanın kanunun getirdiği emredici hükme aykırı olarak açıldığını, bu husustan dolayı davanın reddi gerektiği, müvekkili şirket yetkilisinin Ekim 2024 tarihinden beri Ödemiş Cezaevinde tutuklu olduğunu, davaya konu hukuki ilişkinin çok daha önceden kurulduğu, müvekkilinin cezaevinde tutuklu olarak yargılanması ile bahse konu ilişkinin çekilmez hale geldiği,

işbu durumun müvekkil tarafından daha önceden ön görülmesinin müvekkili açısından mümkün olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde sözleşmenin yeni koşullara göre uyarlanması gerektiğini, müvekkilin cezaevinde olduğunun göz önüne alınması gerektiği, davanın yetkisiz mahkemede açıldığının tespiti ile dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine, davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise TBK m.138 gözetilerek sözleşmenin uyarlanmasına ve müvekkilin sadece geçiş ücretinden sorumlu tutulmasına, cezadan sorumlu tutulmamasına,

kalan sair hususların tümden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.

DELİLLER

İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasının uyap çıktısı, davacı şirkete yazılan müzekkere cevapları, davaya konu araçların trafik tescil belgelerinin uyap çıktısı dosyamız arasındadır. İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyası incelendiği; davacı tarafından davalı aleyhine 77.722,50 toplam alacağın tahsili bakımından ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının geçiş ücreti ve ceza tutarı olduğu, borca itiraz üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava, ihlalli geçiş nedeniyle tahakkuk ettirilen geçiş ücreti ve ceza bedeli alacağının tahsili istemiyle başlatılmış icra takibinde itirazın iptali ile takibin devamına ilişkindir.

Uyuşmazlığa ilişkin emsal yargı kararları şu yöndedir:

“İtirazın iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Ödeme emrine itirazın iptali davası, (konusu borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan) bir eda davasıdır.

İtirazın iptali davası, takip alacaklısı tarafından, ödeme emrine (süresi içinde) itiraz etmiş (m.62) olan takip borçlusuna karşı açılır. Alacaklı davayı kazanırsa (yani, mahkeme borçlunun borçlu olduğu kanısına varırsa), mahkeme, borçlunun itirazının iptaline karar verir; işte bundan dolayı, bu davaya itirazın iptali davası denir.

İİK m.68-68/a' daki yazılı belgelerden birine sahip bulunmayan alacaklı, itirazın hükümden düşürülmesini sağlayabilmek (yani, itiraz ile duran icra takibine devam edilmesini isteyebilmek) için, yalnız itirazın iptali davası yoluna başvurabilir; icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyemez.

Buna karşılık, alacağı m.68-68/a' daki yazılı belgelerden birine bağlı olan alacaklı, itirazın iptali için mahkemede dava açmak (m.67) veya itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurmak (m.68-68/a) hususunda, bir seçim hakkına sahiptir.

İtirazın iptali davasının konusu, icra takibi konusu yapılmış olan alacaktır; bu nedenle, itirazın iptali davası açılmadan önce, borçlu itiraz ettiği borcu tamamen öderse, alacaklının itirazın iptali davası açmakta hukuki yararı (HMK m.l 14/1-h) yoktur (Kuru, B.: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı, Eylül 2007,s.107 ).

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.” (Yargıtay HGK'nun 28.03.2018 gün, ... Esas, ... Karar sayılı kararı)

“Dava dosyasının incelenmesinde; davalı borçlunun araç kiralama şirketi olduğu, mülkiyeti kendisine ait olan aracın otoyol ücreti ödemeksizin ihlalli geçişi nedeniyle davalı hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...

E. sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun itirazı ile takibin durduğu, bunun açılan itirazın iptali davasında davalı borçlunun cevap dilekçesinde "...takip talebi ve ödeme emri incelendiğinde takibe dayanak olarak hiçbir plaka bilgisinin bildirilmediğini..." ifade ettiği, 2004 sayılı Kanun'un 58 inci ve 60 ncı maddesi gereğince borcun sebebinin gösterilmesinin zorunlu olduğu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.03.2022 tarihli ve ... E., ...

K. sayılı ilamı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.02.2020 tarihli ve... E., ... K. sayılı ilamında itirazın iptali davasının takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olduğu ve takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olduğu belirtildiği, bu anlamda borcun sebebinin gösterilmemesinin usule aykırı olduğu, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 25.12.2017 tarihli ve... E.,.

K. sayılı ilamında belirtildiği üzere usulüne uygun takip talebi ve ödeme emri olmadığı anlaşıldığından Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve aykırı olup bozmayı gerektirmektedir.” (Yargıtay 3. HD'nin 15.01.2024 tarih, ...Esas,... Karar sayılı kararı; aynı yönde bkz. Yargıtay 3. HD 30/09/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı)

Somut olaya gelince; davacının başlatmış olduğu icra takip talebine borçlunun Gebze - İzmir Otoyolundan ihlalli geçişleri sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve 6001 sayılı Kanun gereğince tahakkuk eden geçiş ücretinin 4 (dört) katı tutarında cezaya dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında ise davacının (takip talebinde gösterilmediği halde) borcun sebebini, davalıya ait ... ve ... plaka sayılı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler olarak göstermiş, alacak toplamı olan 77.722,50TL'nin ödenmediğini ileri sürerek itirazın iptalini talep etmiştir.

Davacının takip konusu ettiği borcun sebebi olarak davalıya ait hangi araçlar ile ihlalli geçiş yapıldığını göstermeyerek icra takibi başlattığı ve davalının itirazı üzerine itirazın iptalini istediği; borcun sebebi doğru ve isabetli bir şekilde gösterilmeden başlatılmış ve itiraz üzerine durmuş takibe yönelik açılan itirazın iptali davasının emsal nitelikte Yargıtay kararları da gözetilerek dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip... · ¸ Hakim ... · ¸