İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/719 K.2025/1127

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 17-19 Eylül 2024 tarihli Suudi Arabistan’da düzenlenecek olan fuara katılımı amacıyla ürünlerinin Suudi Arabistan’a nakliyesi için davalı ile anlaştığını, taraflar arasında yapılan anlaşma uyarınca;

...Global Lojistik A.Ş. olarak davalı tarafça Aliağa Gümrük Müdürlüğü’nün ... numaralı gümrük beyannamesi uyarınca malların teslim alındığını, davalı tarafından yurtdışına gönderilmesi sürecinin başlatıldığını, müvekkilinin söz konusu fuara katılım amacıyla fuar katılım bedeli ödediğini, stand kiraladığını, uçak biletini ve otel rezervasyonunu ayarladığını, nitekim davalı tarafından gelen geri bildirimler uyarınca da ürünlerin sorunsuz olarak Suudi Arabistan Gümrük Müdürlüğü’ne ulaştığını düşündüğünü,

müvekkilinin davalı ile ürünlerin teslim tarihi hususundaki anlaşmaları uyarınca fuar gününden bir gün önce yani 16.09.2024 tarihinde fuar alanında ürünlerin teslimini beklemeye başladığını, taraflar arasındaki yazışmalarda da davalı tarafından ürünlerin Suudi Arabistan Gümrük Müdürlüğü’nden fuar alanına doğru yola çıktığı yönünde beyanlarda bulunulduğunu, müvekkilinin ürünlerinin Cidde Liman gümrüklü sahadan çıkamadığını ve zayi edildiğinin sonraki süreçte ortaya çıktığını,

müvekkili şirketin fuar alanında ürünleri beklemesine rağmen 3 gün boyunca ürünlerin gelmediğini ve müvekkilinin fuar alanında boş standın başında maddi ve manevi olarak ciddi zarar gördüğünü, davalıya öncelikle ihtarname gönderildiğini, sonrasında arabuluculuk yoluna başvurulmuş ise de taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, davalı tarafça teslim edilemeyen ürünler nedeniyle müvekkilinin fuara katılamadığını, öncesinde yapılan katılım sözleşmesi stand bedeli vb ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin fuarda sergileyemediği ürünlerin toplam değerinin 7.380,00-USD olduğunu,

işbu ürünlerin zayi olması sebebiyle müvekkilinin maddi zarara uğradığını, müvekkilinin fuarda boş stand başında 3 gün beklemek durumunda kaldığını, madden zararı oluştuğu gibi, itibarının zedelendiğini, potansiyel müşterilerle bağlantı kuramaması sebebiyle karından yoksun kaldığını, müvekkilinin geçen sene yalnızca fuar katılımı sonucunda 90.740-USD+844 Euro ihracat satışı ile kâr elde ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin maddi tazminat ve yoksun kalınan kar hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik.

1.000,00-TL yoksun kalınan kâr, 1.000,00-TL bedelli uçak bedeli, 1.000,00-TL otel bedeli, 1.000,00.- TL bedelli fuar katılım bedeli, 100,00.- USD stant bedeli, 100,00-USD zayi olan ürünlerin bedeli, 100,00 Saudi Riyal bedelli elektrik faturası bedeli, 100,00-Saudi Riyal bedelli araç kiralama bedeli, 50.000,00.-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 54.000,00-TL, 200 USD (dava tarihindeki efektif satış kuru üzerinden) ve 200,00-Saudi Riyal (dava tarihindeki efektif satış kuru üzerinden) tazminata hükmedilmesine, belirlenecek tazminata ihtarname tarihi olan 16.10.2024 tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkilinin ...Konak / İzmir adresinde bulunduğunu, işbu davanın davacı ikametinde açılmasının mümkün olmadığını, bu vesile ile de davacının yerleşim yeri mahkemeleri olan Manisa Asliye Ticaret Mahkemelerinin işbu uyuşmazlığı görmeye yetkili olmadığını, davanın Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu taşımada müvekkilinin davacıya karşı “taşıyan” ve “fiili taşıyan” sıfatları bulunmadığını, dava dışı ...

Konteyner Taşımacılık A.Ş firmasının... numaralı konşimentosu incelendiğinde bu konişmento üzerine “...” yani "Yükleten” olarak davacı “... Beyaz Eşya Otomotiv Elektrik San. Tic. A.Ş.” nin yer aldığını, davacının tarafı olduğu taşımaya ilişkin konişmento müvekkilinin konişmentosu ya da müvekkili tarafından düzenlenmiş veya imzalanmış bir konişmento değil aksine dava dışı ...

Konteyner Taşımacılık A.Ş firmasının düzenlediği, imzaladığı ve tedavüle çıkarttığı bir konşimento olduğunu, davacının yüklerini taşıyan tarafın müvekkili değil, dava dışı ...Konteyner Taşımacılık A.Ş firması olduğunu, bu durum karşısında müvekkilinin sigortalıya karşı Taşıyan sıfatı bulunmadığını, dava konusu taşımada müvekkilinin sadece organizatör olarak hareket ettiğini, bu taşıma için sadece davacı nam ve hesabına dava dışı ...

Konteyner Taşımacılık A.Ş firmasına rezervasyon yaptığını, bundan başka da müvekkilinin taşımanın herhangi bir unsuruna müdahalesi olmadığını, yükü hiçbir zaman fiilen teslim almadığını, yüke ziliyed olmadığını, yükü taşımadığını, bu bakımdan iddia olunan hasar sebebiyle sadece organizatör olan müvekkilinin herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin davacının yüklerinin İzmir Aliağa Limanından Suudi Arabistan'ın Cidde Limanına taşınması işinin organizasyonunu üstlendiğini, bu doğrultuda davacıya ait yüklerin yine davacı tarafından ... numaralı konteynere başka bir yükleyicinin yükleri ile beraber parsiyel yüklendiğini,

bu konteynerın 19.08.2024 tarihinde gemiye yüklenerek ... numaralı konşimento tahtında Suudi Arabistan'ın Cidde Limanına taşındığını, 24.08.2024 tarihinde de burada gemiden tahliye edildiğini, dava konusu konteynerın 5 gün gibi çok kısa bir sürede tahliye limanına vardığını ve gerçekleştirilen taşımanın denizyolu ayağında herhangi bir gecikme olmadığını, ancak konu yüklerin tahliye limanından çıkışı bu konteyner takip formundan da görüleceği üzere ancak 19.09.2024 tarihinde olabildiğini,

dava konusu yüklerin tahliye limanı olan Cidde'de Suudi Arabistan Gümrük Müdürlüğünce incelemeye alındığını ve belirtilen tarihler arasında Cidde gümrük idaresi tarafından muhtelif muayene ve denetime tabi tutulduğunu, yani dava konusu yüklerin, müvekkilinin taşıma organizasyonu altında İzmir'den Cidde'ye 5 gün gibi kısa bir sürede taşındığını, ancak bu yüklerin Cidde 'deki gümrük işlemlerinin 27 gün sürdüğünü, işte davanın temeli olan gecikme iddiasının ise, yüklerin uzun süre Cidde gümrüğünde beklemesi ve burada Cidde gümrük idaresi tarafından muayene ve gümrüksel işlemlere tabi tutulması neticesinde meydana geldiğini,

oysaki müvekkili yanca davalıya konu taşımada hiçbir suretle tahliye limanındaki gümrük işlemlerinin de davacı ve/veya tahliye limanındaki yük alıcısı nam ve hesabına müvekkili tarafından yapılacağının taahhüt edilmediğini, dava konusu taşımada da müvekkili şirketin ihracatçı ya da ithalatçı olmadığını, dava konusu yüklerin Cidde'de gümrük işlemlerini yapacak olan yegane tarafın konişmento üzerinde yük alıcısı olarak yer alan ithalatçı firma olduğunu, müvekkili şirketin, dava konusu organizatörlüğünü üstlendiği taşımada, konu yüklerin denizyolu taşımasını fiili taşıyan ... vasıtasıyla 5 gün gibi çok kısa bir sürede gerçekleştirdiğini,

bu yöndeki navlun sözleşmesi yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ancak Suudi Arabistan 'daki Cidde gümrüğünün inceleme ve denetim işlemleri nedeniyle meydana gelen gecikmeden kaynaklı iddia olunan zararda müvekkil ve/veya müvekkilinin adamlarının herhangi bir kusur veya ihmali olmadığını, müvekkilinin hiçbir noktada fiilen hakimiyetine girmeyen yüklerdin geç tesliminden dolayı meydana gelen zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını belirterek,

davanın yetki yönünden reddine, her halükarda haksız ve hukuka aykırı davanın esas yönünden reddine, aksine kanaatin hasıl olması ve muhtemel müvekkili aleyhine hüküm kurulması keyfiyetinin oluşması durumunda da sorumluluğun TTK m.1185/6 uyarınca 6.450 USD ile sınırlandırılmasına ve bu bedel davacıya iade edilmiş olduğundan müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığının tespiti ile davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki deniz taşıma sözleşmesi kapsamında taşınan eşyanın teslim edilmediği ve zayi olduğu iddiasıyla açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1. maddesinde "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." denilmekle, aynı yasanın 114/1-c maddesinde "Mahkemenin görevli olması" dava şartları arasında sayılmıştır. HMK’nun 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. Görevle ilgili düzenlemeler; kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile mahkeme re'sen, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

6102 Sayılı TTK'nın 5/2 maddesine göre, "Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir."

Dava dilekçesi ve cevap dilekçesi ile sunulan delillerin incelenmesinde; davanın Aliağa Limanı'ndan deniz yoluyla davacıya ait ürünlerin davalı tarafından taşınması sırasında ürünlerin teslim edilmediği ve zayi olduğu iddiası ile açılan maddi ve manevi tazminat davası olduğu, dava konusu taşımaya ilişkin konşimentonun düzenlenmiş olduğu, 6102 Sayılı Yasa'nın 5/2.

Maddesi uyarınca HSK tarafından İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirildiği, dava konusu uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklandığı ve bu nedenle davada görevli mahkemenin İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varılmakla mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine ve İzmir ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza