İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/223 K.2022/518

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile borçlu ... Tarım Tic. Ltd.

Şti. ile müvekkili şirket arasında var olan ticari ilişki nedeniyle gümrük hizmetleri nedeniyle fatura karşılığı hizmet verdiğini, borçlu davalı tarafından tüm faturaların alındığını, herhangi bir itiraz edilmediğini, ancak müvekkilinin sözlü ve yazılı taleplerine rağmen fatura alacaklarının davalı borçlu tarafından ödenmediğini, alacağını tahsil edemeyen müvekkilinin zorunlu olarak İzmir 23. İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasından icra takibine geçtiğini, davalı borçlunun hiçbir hukuki ve somut gerekçe ileri sürmeksizin borca itiraz ettiğini ve takibin durdurulmasına sebebiyet verdiğini, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle davalı borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğundan, teminat karşılığı davalı borçlunun menkul ve gayrimenkul mallarının ihtiyaten haczine, davalının İzmir 23. İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasına yönelik itirazlarının iptali ile takibin devamına ve alacağın tahsiline, davalının %20 den aşağı olmamak üzere, icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, her iki tarafın da yerleşim yerinin Mersin olduğunu, yetkili yerin davaya konu sözleşmenin ifa yeri olan Mersin olduğunu, sözleşmeden doğan yetkili yer mahkemesinin de yine Mersin yargı çevresi olduğunu, davanın usulden reddinin gerektiğini, esasa ilişkin itirazlarında ise;

dava dilekçesinde müvekkili şirkete yöneltilen faturalara itiraz edilmediğine yer verildiğini, faturanın tek başına delil teşkil etmeyeceğini, dava dilekçesinin HMK m. 119/1/e,f bentlerinin hilafına olarak yeterli açıklık ve temellendirmeden yoksun olduğunu, davacının müvekkili şirketin mal kaçırma ihtimaline yer vermesinin ticari itibarı karalamaktan başka bir anlama gelmediğini, bu ve benzeri iddiaları reddettiklerini, davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava: İİK 'nun 67. Maddesi uyarınca açılan ticari gümrük hizmeti ilişkisine dayalı cari hesap bakiyesi alacağının tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; ilamsız takip yapılmış olması, borçlunun bu takibe itiraz etmesi, itirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2019 tarihli ve 2017/19-824 E., 2019/885 K. sayılı kararında da değinilmiştir.

İİK’nun 67 vd maddelerinde itirazın iptali davalarında yetkili mahkeme düzenlenmemiştir. Dolayısıyla, davaya bakamaya yetkili mahkemenin HMK’nun yetkiye ilişkin genel ve özel hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekir.

HMK.nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkilidir. Ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. (Bkz. HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı)

Yetki itirazında bulunmak için HMK'nun 19/2.maddesi gereğince "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz,"hükmünün düzenlendiği,

6100 Sayılı HMK.nın 19/2 maddesine göre,davalı vekili cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunarak, yetkili Mahkemenin Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyan edip dosyanın yetkili ve görevli Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini talep ettiği,

Somut olayda davacı, gümrük hizmet ilişkisi kapsamında bakiye cari hesap alacağının ödenmediğini belirterek iddia ettiği alacağı için takip başlatmıştır. Davalıya ilâmsız icra takibine dayanak Örnek:7 Ödeme Emri gönderilmiştir. Davalı borçlu, 23. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında sadece borca itiraz etmiş, yetkiye itiraz etmemiştir. İcra dairesinin yetkisine itiraz etmemiş olan davalı borçlu, mahkememizin de yetkisini kabul etmiş sayılmaz.

Bir başka deyişle icra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesi takibin yapıldığı yer olan mahkememizi, itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmeyecektir. Bu hâlde, alacaklı, aslında yetkisiz olan icra dairesinin bulunduğu yer hukuk mahkemesinde itirazın iptali davası açamaz; açarsa, borçlu, hukuk mahkemesinin yetkisine (ilk) itiraz edebilir.

Taraflar arasındaki akdi ilişki inkâr edilmemiş olduğu, takibin para alacağından kaynaklandığı, davalının süresinde verdiği cevap dilekçesi ile mahkememizin yetkisine itiraz ederek Mersin Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirttiği, davalı şirketin merkezinin Mersin’de, davacı şirketin merkezinin Mersin’de olduğu, gümrük hizmetinin verildiği yerin Mersin olduğu, yetkili mahkemenin Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu halde davacının davaya bakma yetkisi bulunmayan mahkememizde eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, uyuşmazlığın, davalının yetki itirazında bildirdiği davalı şirketin merkezinin yargı çevresi içerisinde kaldığı Mersin Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay 5. HD’nin 2021/14747 esas, 2022/657 karar sayılı, 24/01/2022 tarihli kararı, Yargıtay HGK 2017/(13)3-2501 esas, 2021/233 karar sayılı 09.03.2021 tarihli kararı) Açıklanan nedenlerle mahkememizin yetkisizliğine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imza Hakim... · e-imza