İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/375 K.2024/360

Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafından müvekkiline Kemalpaşa İcra Dairesi ...

E. Sayılı dosyasıyla 199.481,02-TL ana para borcu bedeli bulunan icra takibi başlatıldığını, müvekkiline ilgili icra takibinin tebliğ edilmediğini, posta memurunun ihbarname yapıştırmaması sebebiyle müvekkilinin icra takibinden bilgisinin olmadığını, bu süreçte yapılan usulsüz tebligat şikayetinin de sonuçsuz kaldığını, davalı tarafın yaptığı icra takibinde isim benzerliğinden bir hata yapıldığını veya icra takibinin kötü niyetle yapıldığını, müvekkilinin bugüne kadar devlete 400'den fazla ihale işi yaptığını ,halen de 20'den fazla aktif şantiyesi bulunan güvenilir bir şirket olduğunu, ispat yükünün davalıda olduğunu, açıkladığı nedenlerle;

ihtiyati tedbir kararı alınmasını, müvekkilinin davalı şirkete Kemalpaşa İcra Dairesi ...

E. Sayılı icra takibinden kaynaklı olarak herhangi bir borcu olmadığının tespitini, icra takibinin durdurulmasını ve iptalini, müvekkili ile davalı arasında mevcut herhangi bir ticari ilişki ile borç - alacak ilişkisi bulunmadığının tespitini, taraflar arasında borç alacak ilişkisi olmamasına rağmen icra takibinin kötü niyetle yapıldığı anlaşıldığından %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

İcra Dosyası: Kemalpaşa İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyasında davacının davalı aleyhine 1199.481,02- TL asıl alacak üzerinden takip başlattığı görülmüştür.

Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... tarafından 16/01/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle; ... Vergi Sicil no’lu mükellefi... ve Tic. Ltd. Şti.’ ne ait 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlar üzerinden tespitler yapılmak üzere irtibat sağlanmıştır.

25/12/2023 tarihinden itibaren davalı şirketin eski mali müşaviri ve Yeminli mali müşaviri ile telefonda görüşülmüş, yasal defterler incelenmek üzere talep edilmiş ise de 2017 ve 2018 yıllarına ait defterler – kayıtlar bulunamamış, incelemeye sunulmamış olduğundan tespitler yapılamadığı, Mahkemeye davalı şirkete ait 2017-2018 yılı ticari defterlerin veya şirket e-deftere tabi ise Flash bellek halinde sunulması durumunda tarafımızca incelemenin tamamlanabileceği, Davacı ...

San. Ve Tic. A.Ş.’ne ait 2018 yılı ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, defterlerin e-defter uygulamasına tabi olduğu anlaşılmakla berat belgeleri rapor ekinde sunulduğu, davacı şirketin ticari defterlerin delil niteliğine haiz bulunduğu. Rapor ekinde sunulan 320.258 ... İnş. San. Ltd.

Şti. muavin hesap hareketlerden görüleceği üzere, davacı tarafından davalı (GRUP Şirketi) şirketine önceki yıldan devrederek gelen 497.323,22 TL tutarındaki bakiyenin davalı şirkete açılış kaydında Alacak kaydedildiği, bu hesapla bağlantılı çalıştırılan ve virman kayıtları ile yapılan rapor ekinde (EK-6) sunulan 120 kodlu hesaba 31.08.2018 ve 28.9.2018 tarihlerinde karşılıklı 300.748,96 TL tutarında işlemlerin kaydedildiği, 31.12.2018 tarihi itibariyle 320 hesap bakiyesinin davalı (GRUP) şirketi ...

İnş. San. Ltd. Şti.nin 6.957,37 TL tutarında Borç bakiyesinin kaldığı, ve bakiyenin rapor ekinde (EK-7) sunulan 159 Verilen Sipariş Avansları hesabına virman yapılarak 2019 yılına bakiyenin devrettirildiği, 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı muavin kayıtları incelendiğinde, 01.08.2018 tarihinde düzeltme kayıtları yapıldığı, neticesinde davalı (GRUP) şirketi ... İnş. San. Ltd.

Şti. ile ilgili kaydedilen tutarların 105.258,95 TL tutarında Alacak bakiyesi ile sonlanmış olduğu, 31.12.2018 tarihli kapanış kaydı ile bakiyenin 2019 yılına devrettirildiği, taraflar arasında düzenlenmiş bulunan herhangi bir cari hesap sözleşmesinin sunulmadığı, Ayrıca dosyaya 02.12.2023 tarihli G.İ.B. yazısı ile birlikte sunulmuş bulunan (EK-9) form BA/BS beyanları dokümanları incelenmiş olup, davalı ... Ltd.

Şti. ne ait fatura bildirimi beyanlarda görülmediği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.

Dava; Ticari ilişkiden kaynaklanan Menfi Tespit davasıdır.

Davacı; davalı ... isminde veya benzer isimde hiç bir şirket ile herhangi bir ticari ve hukuki ilişkiye girmediklerini, ... isimli şirket ismini ilk defa icra takibi vasıtası ile duyduklarını ileri sürmüştür.

Davalı, cevap vermemiştir.

Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır.

Menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki yararın bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır.

Dayanılan hukuki ilişkinin gerçekten mevcut olmadığı icra takibine maruz kalmadan önce ileri sürülebileceği gibi, icra takibinden sonra da ileri sürülebilir. Borçlunun icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilmesi için borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunması şarttır. Buna rağmen, borçlunun, alacaklının harekete geçmesini beklemeden borçlu olmadığının tespitinde korunmaya değer bir yararı bulunabilir. Bu tür bir yararının bulunması hâlinde borçlu, borçlu olmadığının tespiti için dava açabilir. Bunun dışında, icra takibi taraflar arasındaki maddi ilişkiyi tespit edecek nitelikte olmadığından, alacaklının takibe girişmesinden sonra, hatta takip kesinleştikten sonra da borçlunun, borçlu olmadığının tespitini mahkemeden istemesi mümkündür.

Borçlu, belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açar; bu davayı kazanırsa, hakkındaki icra takibi iptal edilir ve borcu ödemekten kurtulur. Ancak, borçlu borcunu icra dairesine ödedikten sonra, artık menfi tespit davası açamaz. Bu hâlde, borçlunun sırf borçlu olmadığının tespitinde, hukuki bir yararı yoktur. Bundan sonra, ödediği paranın geri alınması için bir dava açması söz konusu olur ki, bu da istirdat davasıdır (Pekcanıtez, H./ Atalay, O./ Sungurtekin Özkan, M./ Özekes, M.: İcra ve İflas Hukuku, s.156- 164).

Menfi tespit davası, normal bir hukuk davası gibi açılır. Borçlu, itirazın kaldırılması sırasında icra mahkemesinde (m. 68-68a) ileri sürüp ispat edemediği itiraz ve def’ilerini menfi tespit davasında yeniden ileri sürebilir; çünkü itirazın kaldırılması kararı, menfi tespit davasında kesin hüküm teşkil etmez. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 17.03.2010 tarihli ve ... E. ... K; 07.12.2011 tarihli ve ... E., ...K. sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Menfi tespit davalarında ispat yükümlülüğü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak imzası ikrar edilmiş bono alacağın varlığını ispatlayan kesin delil niteliğinde olup bu kez borçlunun borcunun bulunmadığını, usulüne uygun delillerle kanıtlaması gerekir. Bono, ödeme vaadi niteliğinde kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir. Bonoda kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir, ispat külfeti davacı taraftadır.

Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmıştır. Tüm dosya kapsamı ve Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre;

Davacı ... İnş. San. Ve Tic. A.Ş.’ne ait 2018 yılı ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, defterlerin e-defter uygulamasına tabi olduğu, davacı şirketin ticari defterlerin delil niteliğine haiz bulunduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporunda. 320.258 ... İnş. San. Ltd.

Şti. muavin hesap hareketlerine göre, davacı tarafından davalı (GRUP Şirketi) şirketine önceki yıldan devrederek gelen 497.323,22 TL tutarındaki bakiyenin davalı şirkete açılış kaydında Alacak kaydedildiği, bu hesapla bağlantılı çalıştırılan ve virman kayıtları ile 120 kodlu hesaba 31.08.2018 ve 28.9.2018 tarihlerinde karşılıklı 300.748,96 TL tutarında işlemlerin kaydedildiği, 31.12.2018 tarihi itibariyle 320 hesap bakiyesinin davalı (GRUP) şirketi ... İnş. San. Ltd.

Şti.nin 6.957,37 TL tutarında Borç bakiyesinin kaldığı, ve bakiyenin 159 Verilen Sipariş Avansları hesabına virman yapılarak 2019 yılına bakiyenin devrettirildiği, 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı muavin kayıtları incelendiğinde, 01.08.2018 tarihinde düzeltme kayıtları yapıldığı, neticesinde davalı (GRUP) şirketi ... İnş. San. Ltd.

Şti. ile ilgili kaydedilen tutarların 105.258,95 TL tutarında Alacak bakiyesi ile sonlanmış olduğu, 31.12.2018 tarihli kapanış kaydı ile bakiyenin 2019 yılına devrettirildiği, Taraflar arasında düzenlenmiş bulunan herhangi bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığı, 02.12.2023 tarihli G.İ.B. Yazısına göre, form BA/BS beyanları dokümanları incelenmiş olup, davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. ne ait fatura bildirimi beyanlarda görülmediği tespitlerinin yapıldığı, her ne kadar davalının grup şirketi ... İnş. San. Ltd. Şti. İle ilgili davacı defterlerinde kayıt bulunuyor ise de davalı şirketin... Şti. olduğu farklı tüzel kişiliği bulunduğu ve bu şirkete ait kaydın davacı defterlerinde bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davalı ...Ltd. Şti. İçin verilen kesin sürede ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı, ispat yükü kendisinde olan davalının ticari ilişkiyi ve davaya ve takibe konu alacağı ispatlamadığı anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar verilmiş, davalının dava konusu alacağın %20 si oranında kötü niyet tazminatına hükmetmek gerekmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır