İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/90 K.2023/1075

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Kemalpaşa Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle. Davalı ile müvekkili arasında 65.000,00-$ bedel karşılığı davalı tarafça müvekkiline yumurta satılması karşılığında anlaşmaya varıldığını, ekte ibraz edilen dekonttan anlaşılacağı üzere müvekkilinin ödeme edimini 05/10/2018 tarihinde "..." açıklamasıyla davalı ... Dış Ticaret Limited Şirketi'nin Türkiye ...

Bankası Ulucak Kemalpaşa Osb/İzmir şubesindeki ... sayılı hesabına havale yapmak suretiyle ifa ettiğini, müvekkilince anlaşma doğrultusunda davalı şirkete ödeme yapılması karşısında davalı tarafın müvekkilini uzunca bir süre oyaladığını, yumurtaların tesliminin gerçekleşmemesi üzerine müvekkilince 03/05/2019 tarihinde Kemalpaşa İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası marifetiyle 65.000,00-$'nin takip başlatıldığı tarihteki TL karşılığı olan 387.413,00-TL'nin ödenmesi istemli icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin ödeme edimini ifa ettikten yaklaşık 7 ay geçtikten sonra davalı tarafça edim ifa edilmediğinden icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça başlatılan icra takibine itiraz edildiğini ve itiraz neticesinde icra takibinin durdurulduğunu,

davalı tarafça ödeme alınmasına rağmen ürünler teslim edilmediğinden yapılan ödeme de iade edilmediğinden başlatılan icra takibine de itiraz edilmiş olduğundan davalının itirazının iptali ile takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi için davanın ikamesinin hasıl olduğunu, açıkladığı nedenlerle; borçlunun Kemalpaşa İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptalini, takibin devamını, borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen %9 yasal faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, Kemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu cevap dilekçesinde özetle.

Taraflar arasındaki ilişkinin ticari dava niteliğinde olduğundan, davaya bakmakla ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, dava şartı olan görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğunu, yargılamanın her aşamasında re’sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece davanın mutlak ticari dava olması nedeniyle davaya bakma görevinin ticaret mahkemesine ait olduğu nazara alınarak görevsizlik kararı verilmesinin gerektiğini, davacı tarafından takip dosyasına yapmış oldukları itirazın hükümden düşürülmesi amacıyla 22.07.2019 tarihinde dava şartı olan arabuluculuk sürecinin başlatıldığını,

Ara buluculuk sürecinin başlangıcı ile takip dosyasına vaki itirazdan haberdar sayıldığını, davacı tarafından İtirazın iptali davasının 23.12.2020 tarihinde açıldığını, İİK 67 uyarınca 22.07.2019 tarihinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davası açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra açılan dava hak düşürücü süre geçirildikten sonra açılmış olduğundan davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının Geçici Koruma Yönetmeliği'nin geçici 1. maddesinin birinci fıkrası gereği geçici koruma kapsamına alındığını, geçici kimlik belgesi ya da kimlik numarası verilen kişilerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı sayılmadığını,

davacının yabancı uyruklu olduğunu dava açarken teminat yatırma yükümlülüğünün olduğunu, verilecek kesin süre içerisinde tamamlattırılması gerektiğini, 05.10.2018 tarihli banka dekontuna dayanarak anlaşma konusu yumurtanın kendisine teslim edilmediği gerekçesiyle başlatmış olduğu icra takibine yapılan itirazın haksız olduğununun iddia edildiğini, banka dekontundaki teslimi yapılmadığı iddia edilen malın bedeline karşılık açılmış olduğunu, Davacının davalı ile yurt dışında faaliyet gösteren ...

Campany, ....., ..., ...COMPANY şirketlerin talebi doğrultusunda simsarlık/komisyonculuk/aracılık ve benzeri hizmeti kapsamında bağlantı kurduğunu ve 2017 yılında başlayan bu ilişki doğrultusunda anılan şirketlerle yumurta satışını organize ettiğini, davalı şirket tarafından davacının talebi doğrultusunda Habur ve Mersin gümrük kapılarından yumurta sevkiyatı gerçekleştiğini ve gümrük beyannameleri verildiğini, davacının "yumurta bedeli" adı altında göndermiş olduğu paraların yukarıda anılan şirketlere gönderilen ve ihraç edilen yumurtalar karşılığında yapılan ödemeler olduğunu,

taraflar arasındaki ilişkinin üçüncü kişilere yumurta satışı olduğunu, açıkladığı nedenlerle. Davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddini.

Davanın hak düşürücü süre geçirildikten sonra açıldığı gözetilerek dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini, Davacının yabancı uyruklu olası nedeniyle iş bu davayı teminat yatırmaksızın açtığı gözetilerek dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini, davacının HMK 84 madde uyarınca yargılama giderlerini karşılamaya yetecek ve Mahkemece uygun görülecek bir tutarın teminat yatırmasını, davanın esastan reddini davacının haksız ve kötüniyetli olarak hareket ettiğini davanın değerinin %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla tazminat ödemeye hükmedilmesini,

davacının başlatmış olduğu icra takibine yaptıkları itirazın haklı olduğuna karar verilmesi halinde davacının iş bu davanın açmakta kötüniyetli hareket ettiği dikkate alınarak HMK 329 madde hükmünün işletilmesini, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve vekalet ücreti hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Görevsizlik Kararı: Kemalpaşa ...Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... E. .../... K. Sayılı 21.09.2022 tarihli Görevsizlik kararın kesinleştirilerek mahkememize gönderilmiş olduğu görülmüştür.

Dava; Alım satım ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

HMK.nun 114/c.maddesinde mahkemenin görevi dava şartı olarak sayılmıştır.

Yine HMK.nun 115/1. Maddesi uyarınca "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır."

Bu kapsamda dosya mahkememizin görevli olup olmadığı yönünden incelenmiş aşağıdaki hususlar tespit olunmuştur.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK.nun 4. Maddesinde ticari dava "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a, b, c, d, e ve f bentlerinde sayılan davalar ticari dava olarak sayılmıştır.

TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Kahramanmaraş Vergi Dairesi Başkanlığı Aksu Vergi Dairesi Müdürlüğü' nün 28.09.2023 Tarihli Yazı Cevabında göre;"Kayıtlarımızın tetkikinde; ... kimlik numaralı ... (...)'un; mükellefiyet kaydının bulunmadığı görülmüştür. Ancak, ... (...)'un Dairemiz ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... ŞİRKETİ ve ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... VE LİMİTED ŞİRKETİ'nin (Belirli tarih aralığında) şirket ortaklığı ve yöneticiliğinin olduğu görülmüştür..." şeklinde bilgilerinin verildiği görülmüştür

Davanın TTK nun 4./1Maddesi ve diğer kanunlarda sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşıldığından,

Tüm dosya kapsamından, davacı ... ' un ... ve Ticaret Limited Şirketi ile ...

Limited Şirketi'nin ortağı ve yönetici olduğu, ancak davacının iş bu davayı kendi adına açtığı bu şirketlerden herhangi birinin taraf olmadığı, davacının vergi mükellefiyet kaydı olmadığı dolayısıyla tacir olmadığından davanın nispi ticari dava da sayılamayacağı anlaşıldığından işbu davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu kanaatine varılmış, görev dava şartı olduğundan HMK.nun 115/2.maddesi uyarınca mahkememizin görevsizliğine ve davanın usulden reddine, Kemalpaşa ...Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...

Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır