İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/389 K.2024/363

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... /Bayraklı İzmir adresinde bulunan iş yerinin müvekkili şirketin nezdinde ... numaralı ...

Sigorta Poliçesi ile 10/05/2022 - 10/05/2023 vadeli olarak sigortalandığını, ekli kira kontratı ve ek protokolüne istinaden, söz konusu işyerinin şirket yetkilileri kiracılar ... ve ... tarafından mülk sahibi davalı ...'den 01.04.2022 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığını, 25.07.2022 tarihinde sigortalı iş yerinde yangın hadisesi meydana geldiğini, sigortalı iş yeri ve bulunduğu taşınmazın ağır hasar gördüğünü, meydana gelen hasarın müvekkili şirkete ihbar edildiğini, müvekkili şirketin nezdinde hasar dosyası açıldığını, yangının ardından yapılan tüm araştırmalar,

ekspertiz raporu ve tespit bilirkişi raporlarına göre yangın iş yerinin kendi iç elektrik tesisatından kaynaklandığının ortaya çıktığını, müvekkili şirketçe hem yangın sebebi hem de hasar miktarı konusunda yapılan incelemeler sonucunda da sigortalılarına dekorasyon hasarı olarak 275.000,00 TL, demirbaş hasarı olarak 801.212,50 TL, emtia hasarı olarak 25.000,00 TL, iş durması hasarı olarak 25.000,00 TL, kira kaybı hasarı olarak 5.000,00 TL olmak üzere toplam 1.131.212,50 TL zararı olduğunu belirlendiğini, belirlenen bu miktarın 04/11/2022 tarihinde sigortalı ...

İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Limited Şirketi'ne ait... Bankası A.Ş.

Iban: ... numaralı hesaba ödendiğini, buna göre yangın sebebi olarak davalı mal sahibince yapılan elektrik hattı üzerinde oluşan elektriksel arızanın kablo izolasyonunu tutuşturmasının yanma olayını başlattığını, kablo boyunca klimalara ve de çatı brandasına sirayet edip yangının büyüdüğünü, yangının klima elektrik hattındaki arıza sebebiyle çıktığını, yangın uzmanından alınan bu raporda ayrıca, elektrik tesisatının bina malikince yapıldığını, yönetmelik gereği bulunması zorunlu olan yangın önleyici devre kesici 300 mA kaçak akım rölesinin bulunmadığının tespit edildiğini, arabuluculuk konusunda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını,

açıklanan nedenlerle, zararlarının giderilmediğinden, meydana gelen hasar dolayısıyla ortaya çıkan ve müvekkili tarafından ödenen 1.131.212,50 TL’nin fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla ödeme tarihi olan 04.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, sigortalısının iş yerinde çıkan yangın nedeniyle meydana gelen zararı sigortalısına ödeyen davacı sigortanın, yapılan ödemenin halefiyete dayalı olarak tahsili amacıyla zarar sorumlusuna karşı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Davacı sigorta şirketinin, bu davayı sigortalısının halefi olarak TTK’nun 1472. Maddesi uyarıca açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında bu husus "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir.

Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır. Öte yandan, TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. maddesinde. "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nun “Sulh Hukuk mahkemelerinin görevi” başlığı altındaki 4. maddesinde de "(1) Sulh Hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine dair hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine dair davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, görürler" hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, dava dışı sigortalı... İthalat İhracat Sanayi ve Limited Şirketi yetkilileri ... ve ... ile davalı arasında 01.04.2022 tarihli, 1 yıl süreli kira sözleşmesinin mevcut olduğu, dolayısıyla sigortalı ile davalı arasındaki temel hukuki ilişkinin kira ilişkisi olduğu, davacı sigorta şirketinin sigortalısının halefi olarak davalı hakkında açtığı davada, sigortalının iş yeri olarak kullandığı kiralananda çıkan yangın nedeniyle sigortalıya ait eşyaların hasar gördüğü,

davalının bina maliki olması nedeniyle zararı karşılamakla sorumlu olduğu gibi, dava dilekçesinde sigortalının kiracı olduğundan bahisle davalının aynı zamanda kiralayan sıfatına sahip olduğundan kiralayan olarak taşınmazı eksiksiz ve hasarsız olarak teslim borcu bulunduğundan kiralayan sıfatı nedeniyle de sorumlu olduğu iddiasıyla yapılan ödemenin rücuen tahsilinin istediği, bina malikinin sorumluluğuna ilişkin davada Asliye Mahkemesi görevli ise de, dava dilekçesinde ayrıca sigortalının kiracı sıfatı vurgulanarak davalı ile arasındaki kira sözleşmesine de dayanıldığı,

dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki temel hukuki ilişkinin kira ilişkisi olduğu gözetildiğinde, davalı kiralayanın, dava dışı sigortalı kiracının uğradığı zarardan sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle kira sözleşmesine ilişkin TBK’nun 301 vd maddelerinin uygulanması gerektiği, davalının hem bina maliki ve hem de kiralayan olması nedeniyle her iki sorumluluğa ilişkin uyuşmazlığın çözümünde daha özel mahkeme olan Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu,

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ....HD’nin ... esas, ... karar sayılı, 17.03.2021 tarihli, ... esas, ... karar sayılı, 05.02.2021 tarihli, ... esas,... karar sayılı, 03.05.2019 tarihli, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ....

H.D.’nin ... esas, ... karar sayılı, 12/03/2020 tarihli emsal kararlarında da aynı hususun vurgulandığı, görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiğinden, davaya bakmaya Sulh Hukuk Mahkemesi’nin görevli olması nedeniyle HMK'nın 114/1-c maddesine ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır