İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/839 K.2025/852

Mahkememizde İzmir 7.Tüketici Mahkemesinin görevsizlik kararı üzerine görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkil sigorta şirketi nezdinde 27.10.2021- 27.10.2022 tarihlerini kapsar...numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı... plakalı araç maliki ... olduğunu, kaza tarihi olan 27.07.2022 tarihinde saat 22:00 sularında müvekkil şirket nezdinde sigortalı ... plakalı araç, İzmir ili, Çeşme ilçesi,... mahallesi, 5152 sayılı sokakta ehliyetsiz... isimli şahıs sevk ve idaresindeyken sağ ön çamurluk ve sağ ön kapı kısımlarıyla,

5152 sayılı sokağa kontrolsüz şekilde katıldığı esnada,... plakalı aracın sol ön far kısımlarına çarpmış ve akabinde ...plakalı araç savrularak aracın ön tampon kısımlarıyla yol kenarında park halinde bulunan.. plakalı aracın da sağ kısımlarına çarparak maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, meydana gelen kazada davalı/sigortalının ehliyetsiz olduğu tespit edildiğini, meydana gelen kazada hasarlanan... plakalı araç maliki hasar ve değer kaybı talebinde bulunduğunu, meydana gelen kazada hasarlanan ... plakalı araç maliki ... plakalı araç maliki ... ve sürücüsü ...aleyhine Karşıyaka 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin...

E. sayılı dava dosyasıyla dava açıldığını ve dava müvekkil şirkete ihbar edildiğini, meydana gelen kazaya ilişkin olarak... plakalı araç sahibi, araçtaki değer kaybı için ekspertiz çalışması yaptırılmış ve değer kaybının 200.000,00-TL olduğunun tespit edildiğini, müvekkil sigorta şirketi, hasarın teminat kapsamında kaldığına kanaat getirerek sigortalısının verdiği zarar nedeniyle 35 KE 8888 plakalı aracın sahibi vekiline 100.000,00-TL ödediğini, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları B.4.b’ye aykırı davrandığını,

müvekkil şirket tarafından ödenen 100.000,00-TL İstanbul Anadolu 6 İcra Dairesinin...

E. sayılı icra takibine konu edilmiş olup, davalı tarafından haksız ve kötü niyetle icra takibine itiraz edildiğinden itirazın iptaline ve açıklanan nedenlerle davalının maliki olduğu tespit edilecek menkul ve gayrimenkullerinin kaydına ihtiyati tedbir/ haciz konulmasına, davanın kabulü ile borca karşı yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın ayrı ayrı iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazlarının değerlendirilmesine, usule ilişkin tüm itirazları değerlendirilerek, usule ilişkin itirazlarımızın kabul görmemesi halinde esasa ilişkin itirazlarımız değerlendirilerek davacı tarafından ikame edilen haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zorunlu trafik sigorta poliçesi uyarınca dava dışı üçüncü kişiye ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla davalı sigortalı aleyhine başlatılan icra takibine itirazının iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı ... şirketince, davalıya ait ... plakalı aracın zorunlu trafik sigorta poliçesi ile 27/10/2021-27/10/2022 tarihleri arasında teminat örüntüsü içerisine alındığı, sigortalı aracın karıştığı 27/07/2022 tarihli trafik kazası sonucu, dava dışı üçüncü kişiye ait ... plaka sayılı aracın zarar gördüğü, davacı ... şirketince dava dışı üçüncü kişiye 21/08/2024 tarihinde100.000,00-TL değer kaybı bedeli ödendiği, eldeki davanın ise ödenen bu bedelin rücuen tahsili amacıyla açıldığı anlaşılmıştır.

İtirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı dava türlerindendir.

Davaya konu İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu aleyhine 100.000,00-TL asıl alacak, 3.920,55-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 103.920,55-TL alacakları için 11.09.2023 tarihinde ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 15.09.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu şirket vekilinin 20.09.2023 tarihli dilekçesi ile tebliğ edilen ödeme emrine, asıl borca ve borcun ferilerine tümüyle itiraz ettiği, itiraz üzerine icra dairesince aynı tarihte takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki davanın bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Davalıya ait aracın kaza tarihinde kiralık araç olduğu anlaşıldığından, mahkememiz görevli kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Somut olayda, davacı vekili, davalı aleyhine başlatmış olduğu İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına davalının itirazının iptalini, takibin devamını ve icra inkar tazminatının tahsilini istemiş, davacı vekili davalıya ait sigortalı aracın ehliyetsiz kişilerce kullanılması nedenine dayanmıştır.

Kaza tespit tutanağından davalıya ait ... plakalı otomobil sürücüsünün dava dışı... olduğu anlaşılmış, İzmir İl Emniyet Müdürlüğünden gelen cevabi yazıdan anılan sürücünün kaza tarihinde geçerli sürücü belgesinin bulunmadığı görülmüştür.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”.

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.

Yine 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 95. maddesinde ‘‘Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.’’ düzenlemesi ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 95/2. maddesinde ise.

"Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." hükmü ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4/2 maddesinde.

“Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” düzenlemesi mevcuttur.

2918 sayılı KTK.nun 42/a maddesi hükmünde sürücü belgesi almak için başvuranların sınav sonucunda almış oldukları sertifikaların 41. maddede belirtilen diğer şartlar dahilinde sertifikanın alındığı yer trafik kuruluşunca sınıfına uygun sürücü belgeleri ile değiştirilmedikçe sahiplerine karayolunda araç kullanma yetkisi vermeyeceği açıkça düzenlenmiştir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.c maddesi uyarınca, tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana geldiği takdirde sigortacının sigorta ettirene rücu imkanı bulunmaktadır.

Tüm bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davalı tarafın maliki / sigorta ettireni olduğu... plakalı aracın kaza tarihi olan 27.07.2022 tarihi itibariyle, ... numaralı 27.10.2021 başlangıç ve 27.10.2022 bitiş tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ( Trafik ) Sigorta Poliçesi ile davacı ... şirketince teminat örüntüsü içine alındığı, riziko tarihi itibariyle araç başına maddi zararlar için 200.000 TL teminat limiti verildiği,

davacı ... şirketinin, davaya konu kazada hasar gören araç için sigortalısı araca izafe edilen kusur durumuna göre ödediği 100.000 TL değer kaybı tazminat bedelini, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 95. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4-b bendine dayanarak sigortalı araç sürücüsünün (...) kaza tarihinde ehliyetsiz olması nedeniyle akdi ilişkinin diğer tarafı, akidi olarak davalı sigortalısından ödeme tarihinden itibaren rücuen talep hakkı bulunduğu, buna göre İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesinin...

Esas sayılı dosyasında davacı ... şirketinin, dava dışı kazada hasar gören ve değer kaybına uğrayan... plakalı araçta oluşan değer kaybı için ödediği asıl alacak 100.000,00- TL, maddi tazminat tutarını KTK 95. Ve ZMMS genel şartları B.4 b bendi gereğince akde muhalefet sebebiyle davalı borçlu sigorta ettiren ( kendi akidi ) ...'dan ödeme tarihi olan 05.04.2023 tarihinden takip tarihi olan 11.09.2023 tarihine kadar talep edilen 3.920,55 TL. işlemiş yasal faiziyle birlikte takip çıkışı rakam olarak toplam 103.920,55 TL üzerinden talep edebileceği anlaşıldığından,

davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline karar vermek gerekmiş, alacak yargılamayı gerektirdiğinden ve likit olmadığından, davacı yararına icra inkar tazminatı hükmolunmamış, iş bu dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri HMK nın 326. Maddesi uyarınca davalı üzerinde bırakılmış, davacı yararına hüküm altına alınan miktar gözetilerek maktu vekalet ücreti takdir olunarak aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.

HÜKÜM; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Davanın Kabulü ile davalının İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin...esas sayılı icra dosyasına itirazının iptali ile anılan takibin 100.000,00-TL asıl alacak ile 3.920,55-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 103.920,55-TL üzerinden aynen devamına,

2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacı yararına icra inkar tazminatı takdirine yer olmadığına,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 7.098,81-TL harçtan peşin alınan 1.255,11-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.843,70-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,

4-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 1.255,11-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.682,71- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacının yapmış olduğu 478,50-TL'si tebligat-posta gideri, 9.750,00-TL'si bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.228,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

6-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 2.080,00-TL'nin, işbu davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanmış olan; 30.000-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacı tarafa verilmesine,

8-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının davacıya karar kesinleştiğinde resen iadesine,

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır