İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/843 K.2025/1089

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, davalı-borçlu şirkete 09.02.2023 tarihinde 21.06.2024 tarihine kadar taşıma hizmeti vermiş ve bu hizmet karşılığı olarak taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olarak ilgili dönemde toplam 12 adet fatura düzenlendiğini, bu düzenlenen faturalardan ... no'lu faturaların toplam bedeli olan 12.900,00 EURO takip tarihi itibariyle davacı şirkete ödenmediğini, faturalar davalı şirkete iletilmiş ve davalı şirketin hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeden faturaları ticari defterlerine işlemiş olduğunu, faturalara konu taşıma hizmetlerinin sorunsuz bir şekilde yerine getirildiğini,

taşınan malların eksiksiz ve hasarsız bir şekilde teslim edildiğine ilişkin olarak CMR Konvansiyonuna uygun olarak düzenlenen sevk mektupları (...)'nun yer aldığını, ancak davalı şirket ile fatura bedellerini vadesi dolmasına rağmen ödemediğini, davanın kabulü ile takibin devamına ilişkin karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde, davalı şirkete bir takım taşıma hizmetlerinin sunulduğunu, bu hizmetlerden navlun ücreti alacağının doğduğunu, takip ve dava konusu faturaların bu alacaklara istinaden düzenlendiğinin iddia edildiğini, söz konusu alacak iddialarının dayanağının belirsiz olduğunu, davacı şirketin iddia edilen taşıma hizmetinin sorunsuz şekilde yerine getirildiğini ve tamamlandığı somut delilleri ile ispat edemediğini, davacı şirketin, taşıma ilişkisinin kurulmasına,

navlun miktarının ve ödeme vadesinin belirlenmesine yönelik yazışma ve sözleşmeleri, taşıma talimatı ve benzeri belgeleri dava dosyasına ibraz etmemiş olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, davacı şirketin davalı şirketin faturalara konu taşıma hizmetine sunduğu bir varsayıma dahi, davacı şirketin bu taşıma işlerini taahhüt ettiği şekilde, ilgili taşımanın tabi olduğu yasal mevzuat ve konvansiyon hükümlerine uygun, hasarsız ve gecikmesiz olarak gerçekleştirildiğini ispat etmekle yükümlü olduğunu, davacı şirketin bu iddiaların yerinde olmadığını, faturaları gönderen tarafın,

fiili olarak faturanın muhtevasını dilediği gibi belirleme imkânına sahip olduğundan, davacı şirketin tek taraflı düzenlendiği faturaların tahtında davalı şirketin alacak talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, açılan davanın reddi ile, davacı şirketin bu haksız talepleri nedeniyle %20'den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, davacı şirketin söz konusu alacak taleplerinin varlığını somut delillerle ispat edilmesinin gerektiği, ancak somut olayda davacı şirketin alacak iddiasının dayanağı olarak yalnızca tek taraflı olarak düzenlediği faturalara, cari ekstresine dayandığı,

davacı şirketin ekstrede davalı şirketçe kendilerine gerçekleştirilen ödemelerin varlığına dikkat çekmekte olduğu, taraflar arasında geçmişte ticari ilişki bulunması, tek başına davacı şirketin alacak talebinde haklı olduğunun anlamına gelmediğini, tüm bu nedenlerle davacı şirketin alacak iddiasının yaklaşık ispat ölçüsünde dahi ispat edemediğini, yüksek mahkeme içtihatlarının da ortaya koyduğu üzere, faturalar yaklaşık ispat yükümlülüğünü yerine getirecek yeterlilikte deliller olarak kabul görmemekte olduğunu, tüm bu sebeplerle, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini,

davacı şirket aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, açıklanan tüm nedenlerden dolayı ve söz konusu hasar nedeniyle tüm talep haklarının saklı kalması kaydıyla, açılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı şirket aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

İzmir ... İcra Dairesi'nin ...sayılı İcra dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir. İstanbul Marmara Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden davacı...Şirketi'ne ait BA ve BS formları celp edilmiştir. ... Müdürlüğü'nden davalı... Şirketi'ne ait BA ve BS formları celp edilmiştir. Mahkememizce İstanbul Bakırköy ... ,Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/19 Talimat dosyası ile SMM Bilirkişi ...'dan 05.04.2025 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Karayolu taşımacılığı konusunda uzman bilirkişi ..., SMM Bilirkişi...'ten oluşan bilirkişi heyetinden 07.10.2025 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmıştır.

Mahkememizce İstanbul Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan ...Talimat dosyasından aldırılan, 05.04.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacı tarafından incelemeye sunulan 2024 yılına ait ticari defterlerin ... sayılı TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Davacı tarafın Ticari defterlerinin açılış onaylarının zamanında yaptırılmış olduğu, Davacının e-defter tuttuğu, 2024 yılı yıl sonu e-defter Bera gönderim tarihinin henüz dolmadığı, süresinin olduğu, en son 2024 Eylül ayı Defter Beratlarının gönderim süresinin dolduğu, Davacının da 2024 Eylül e-defter Beratlarının Gelir İdaresi Başkanlığı'na zamanında göndermiş olduğu, Davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan ... adet faturanın, Davacı Ticari defterlerine kaydedilmiş olduğu,

taraflar arasındaki çekişmenin, Navlun Hizmetinin eksiksiz verilip verilmediği, Hizmetin Kabul edilip edilmeyeceği boyutunda düğümlendiği ve Mahkemece dava dosyasına sunulan, Davacı tarafından, Davacıya düzenlenen...adet ... Hizmeti Faturalarını kabul etmesi halinde, Davacı yanın, Davalı yandan takip tarihi olan 17.07.2024 9.600,00 EURO alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

07.10.2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle. Davalı ...

Şirketi'nin 2023 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasıl süresi çinde yaptırılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu, Davalı ...Şirketi'nin 2024 yılı yasal defterlerinin açılış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmamış olduğu, kapanış onayının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu,

Taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacı yanca düzenlenen 09.02.2023 tarihli 66.822,36 TL tutarındaki fatura ile başladığı, davalı yanca 12.07.2024 tarihinde banka aracılığı ile yapılan 3.300,00 EURO tutarındaki ödeme ile sona erdiği, Davacı ...Şirketi tarafından 2024 yılında 16.650,00 EURO karşılığı 576.746,49 TL tutarında toplam... adet fatura düzenlediği, işbu faturaların tamamının davalının yasal defterlerinde kayıt altına alındığı, Davalı ...

Şirketi tarafından 2024 yılında işbu faturalara istinaden banka aracılığı ile 3.750,00 EURO karşılığı 131.495,71 TL tutarında ödeme yapıldığı, işbu ödemelerin tamamının 3.750,00 EURO karşılığı 131.059,27 TL olarak davalının yasal defterlerinde kayıt altına alındığı, Davalı yasal defterlerine göre, Davacı ...

Şirketi'nin 10.07.2024 takip tarihi itibari ile 12.900,00 EURO karşılığı 453.156,36 TL alacak bakiyesi bulunduğu, Davacı ...Şirketi'nin takip tarihi itibari ile 12.900,00 EURO alacak bakiyesi yönünden tarafların yasal defterleri arasında herhangi bir farkın bulunmadığı tespit edilmiştir.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki taşınma sözleşmesinden kaynaklanan fatura ve cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Öncelikle taraflar arasında hukuki ilişki olup olmadığı, varsa hukuki ilişkinin niteliğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu sebeble de davacı ve davalının ileri sürmüş olduğu iddialar, vakıalar ve bunları ispat edip etmedikleri ve ispat yükünün kimde olduğu hususuna değinmekte yarar vardır.

HMK.... maddesi "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." hükmü mevcuttur.

İleri sürülen bir önermenin doğruluğu hususunda kanaat oluşturmak için bir nedenselliğin ortaya konulması olarak tanımlanabilen ispat, yargılama hukuku açısından dava konusu hakkın ve buna karşı yapılan savunmanın dayandığı vakıaların var olup olmadıkları hakkında mahkemeye kanaat verilmesi işlemidir.

İspatın konusu olan vakıalar, hukuk açısından doğrudan önem taşıyan veya dolaylı olarak önem taşıyan vakıalar olarak ayrılabilir. Hukuk açısından doğrudan önem taşıyan olaylar; hukuken hakların ve hukuksal ilişkilerin doğumu, değişmesi, işlemez duruma gelmesi, doğumunun engellenmesi veya doğduktan sonra düşmesine yol açan olaylardır.

Hukuk açısından dolayısıyla önem taşıyan ve "emareler (belirtiler)" olarak da tanımlanan olaylar ise; hak ve hukuksal ilişkilerde yukarıda belirtilen durumların meydana gelmiş olduğu, kendilerinden olağan yaşam deneyimleri kuralları uyarınca anlaşılabilen, bir başka deyişle bir eylemsel karine bağının kurulmasına olanak veren olaylardır.

Emareler, ancak hâkimin delilleri serbestçe değerlendirme (takdir) serbestisinin bulunduğu (HMK. madde 198), bu serbestinin özel kurallar ile sınırlanmamış olduğu (HMK. madde 200 ve 201 gibi) durumlarda ispat konusu olabilir. (.... (1980), İspat Yükü, (... Baskı), Büyükçekmece, Kazancı Matbaacılık Sanayi. sf. 19.)

İspatın, doğrudan delil göstererek ispat ve dolaylı ispat olarak ayrıma tabi tutulup, dolaylı ispatın emareler ile ispat olarak değerlendirildiği, bu kapsamda emareyi bir delil vasıtası olarak değil, ispata yardımcı, kanuni maddi unsura uymayan yabancı vakıalar olarak nitelendirildiği de görülmektedir. (M. Kamil Yıldırım; (1990), Medeni Usul Hukukunda Delillerin Değerlendirilmesi, İstanbul, Kazancı Kitap Ticaret. sf. 120, 121.)

İspat yükü belli bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediğinin anlaşılamaması, yani olayın ispatsız kalması yüzünden hâkimin aleyhte bir kararıyla karşılaşma tehlikesidir. Bu tanımda asıl davayı kaybetmek tehlikesinden değil, hâkimin aleyhte bir kararı ile karşılaşma tehlikesinden bahsedilmesi dikkate değerdir. Zira yalnızca davanın asıl konusu bakımından değil, aynı zamanda bir ön sorun veya bir ara sorun hakkında da iki tarafın birbirine zıt olarak ileri sürdükleri olayların hiçbirinin ispat edilememesi olasılığı vardır. Bu durunda hâkimin yapacağı iş söz konusu sorun bakımından ispat yükünü taşıyan tarafın, o sorunda ileri sürdüğü istemi reddetmek olacaktır. (...; İspat Yükü, sf. 3)

İspat yükü taraflar için bir yükümlülük (mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür (külfettir). Taraf kendisi tarafından ispatı gereken bir vakıayı ispat edemezse, karşı taraf (ve mahkeme) onu mutlaka ispat etmesini isteyemez (yükümlülük). Bilâkis kendisine ispat yükü düşen taraf, o vakıayı ispat edememiş sayılır; meselâ, kendisine ispat yükü düşen ve fakat bunu yerine getiremeyen taraf davacı ise, davasını ispat edememiş sayılır ve dava bu nedenle reddedilir. (Kuru; ...; sf. 370.)

Davacı şirket dava dilekçesinde;Davalı-borçlu şirkete 09.02.2023 tarihinde 21.06.2024 tarihine kadar taşıma hizmeti vermiş ve bu hizmet karşılığı olarak taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olarak ilgili dönemde toplam 12 adet fatura düzenlendiğini, bu düzenlenen faturalardan ... no'lu faturaların toplam bedeli olan 12.900,00 Euro takip tarihi itibariyle davacı şirkete ödenmediğine ilişkin iddiasını davalı şirket cevap dilekçesinde; davacı tarafça davalıya verilen hizmetin davalı tarafça yerine getirildiğini ispat külfeti altında olduğunu beyan etmekle davanın reddini savunmuştur.

Davacı şirketin ticari defterlerinin yapılan incelemesinde" Davacı yanın Davalı yandan takip tarihi olan 17.07.2024 9.600 Euro alacaklı olduğu" tespit edilmiştir.

Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelemesinde "Davalı yasal defterlerine göre, davacı ... A.Ş.'nin 10.07.2024 takip tarihi itibari ile 12.900-Euro karşılığı 453.156,36-TL alacak bakiyesi bulunduğu " tespit edilmiştir.

HMK.'nın 222/1. fıkrası uyarınca taraf defterlerinin incelenmesinin kabul edildiği, kesin süre içinde ticari defter ve kayıtların ibraz edilmemesi veya bulunduğu yerin bildirilmemesi ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz edilmeme hakkında kabul edilebilir bir mazeret gösterilmediği takdirde, söz konusu ticari defter ve kayıtlara delil olarak dayanılmaktan vazgeçmiş sayılacağının, karşı tarafın ticari defter ve kayıtlarını sunması halinde,

28.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren ... sayılı yasanın...maddesi ile değişik HMK.'nın 222/3. fıkrası uyarınca karşı tarafın HMK.'nın 222/2. fıkrasına uygun olarak tutulmuş ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edileceğinin, defterinin sunulmasına yönelik usulüne uygun ihtar yapılmasına rağmen davalı defterlerinin dosyaya sunulmadığı, davalı tarafın ticari defterlerini dosyaya sunmaması durumunda davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerinin lehine delil olarak kabul edilebileceği, iki tarafın ticari defterlerini incelemeye sunduğu,

davacının ticari ilişkiyi ispat ettiği, davacının kendi ticari defterlerinde alacaklı olduğu, davalı ticari defterlerinde de davacı alacağının kayıtlı olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir.

2004 sayılı İİK.'nın 67/2. Fıkrasına göre ;bir davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare: 02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.

Kanuni düzenlemeye göre davalı borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilebilmesi için takip tarihi itibari ile itirazında haksız bulunması yeterlidir. Diğer bir anlatımla kötüniyetli olması alacaklı bakımından getirilmiş bir koşuldur. Ancak itirazın haksızlığı tek başına icra inkar tazminatına hükmedilmesine elverişli değildir. Yani bu tazminata hükmedilmesi için takip konusu alacağın belirli, sabit olması, borçlu tarafından bilinmesi veya tayin ve tahkik edilmesinin mümkün nitelikte bulunması, hakimin takdirine bağlı olmaması gerekir. (Yargıtay HGK. 13/12/1967 Tarih, 9/1344-615) Diğer bir anlatımla alacağın likit ve belli olması gerekir.

Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Yargıtay...Hukuk Dairesi'nin...Esas,... Karar sayılı ilamı "Mahkemece davanın kabulü ile karar tarihindeki kur esas alınarak davalıdan vekalet ücreti ile karar ve ilam harcı tahsiline hükmedilmiş ise de, Dairemizce istikrarlı bir şekilde kabul edildiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir. Bu ilkeye aykırı şekilde yabancı paranın karar tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı esas alınmak suretiyle hesaplama yapılması yerinde olmamıştır." şeklindedir.

Bu nedenle dava açıldığı tarihteki kur üzerinden hesap edilen kur üzerinden nispi harç, icra inkar tazminatı ve karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti hesabı yapılmıştır.

Katip ... E-imza Hakim ... E-imza