İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/901 K.2025/860

Mahkememizde görülmekte olan rücuen tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; dava dışı ... tarafından davacı kurum aleyhine işçilik alacaklarının tahsili talebiyle Ankara ...İş Mahkemesinin 23.12.2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı davasında davanın kabulüne karar verildiğini, kararın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesinin 01.12.2023 tarih ve ...

Esas ...Karar sayılı kararı ile kesinleştiğini, davacının anılan ilamı İzmir ...İcra Dairesinin ... sayılı icra takibine konu etmesi neticesinde müvekkili kurumca icra dosyasına 66.213.49 TL nin ödendiğini, bu miktarın davalılardan tahsili gerektiğini bildirerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava dışı işçiye yapılan ve davalılar payına düşen ödemenin şimdilik 10.000,00 TL lik kısmının ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 16/06/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile kısmi olarak açtıkları davayı 56.213,49-TL artırarak, toplam 66.213,49-TL nin davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı şirketlere dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüş, bu kapsamda davayı inkar ettikleri kabul olunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; özel güvenlik hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davacı hizmet alan tarafından dava dışı işçiye ödenen fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve yemek yardımına ilişkin ücretin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2954 Sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 8/2. maddesi uyarınca tarafsız bir kamu tüzel kişiliğine sahip olan TRT kurumu hakkında söz konusu kanundaki özel hükümlerle düzenlenen hususlar dışında kalan konularda, kamu iktisadi kuruluşlarına uygulanan genel hükümler uygulanır.

233 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 2/1. maddesi uyarınca ise "teşebbüs" olarak adlandırılan Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Kararnamenin 4/2. maddesi uyarınca söz konusu kanun hükmünde kararnameyle saklı tutulan haller dışında özel hukuk hükümlerine tabidir. Bu bağlamda, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 16/1. maddesi uyarınca özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek üzere kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar tacir sayılacağından, TRT de tacir sayılmaktadır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır (Yargıtay ...Hukuk Dairesinin ...Esas, ... Karar sayılı ilamı) aynı yöndedir.

Davaya konu işçilik alacaklarının konu edildiği Ankara ...İş Mahkemesinin ...E. ve... K. Sayılı dosyasında davacı ... tarafından davalılar Türkiye Radyo Televizyon

Kurumu ve Şahin 1 Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti aleyhine açılan işçilik alacaklarının tahsili istemli davanın kabulüne, brüt 23.914,20 TL fazla çalışma alacağının dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat

faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, brüt 4.372,24 TL

hafta tatili alacağının dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte

davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, brüt 2.207,00 TL yemek yardımı

alacağının 50,00 TL sinin dava tarihinden kalanın ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte

davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine, Ankara BAM ...Hukuk Dairesinin ... Esas,

... Karar ve 28.11.2023 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar

verildiği ve kararın 23.12.2021 tarihinde kesinleştiği, anılan hükmün dava dışı işçi vekilince 02.03.2022

tarihinde İzmir ... İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiği, davacı kurum tarafından, icra dosyasına 16.01.2024 tarihinde 61.578,49 TL ve 17.01.2024

tarihinde de 1.647,31 TL olmak üzere toplam 63.225,80 TL ödeme yapıldığı, davacı vekilince dava dilekçesinde icra takibi neticesinde 66.213.49 TL ödeme

yapıldığının belirtildiği, söz konusu farkın İzmir 18.İcra

Dairesi tarafından 10.01.2024 tarihli bakiye borç muhtırasında davacı Kurumdan 66.213,49 TL

davacı kurumun yapacağı kesintilerin gözetilerek talep edilmesinden kaynaklandığı, eldeki davadaki rücu talebinin 66.213,49-TL olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirdiğinden, HMK nın 266. maddesi uyarınca, iş müfettişi bilirkişi... rapor alınmış, anılan raporda özetle; davacının, davalılardan Şahin 1 Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Limited Şirketinden 1.196,96-TL yemek ücreti alacağı, 4.092,04-TL fazla çalışma ücreti alacağı, 5.039,16-TL yargılama gideri ve diğer feri ve giderler olmak üzere toplam 10.328,16-TL, ...

Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş den 4.987,64-TL hafta tatili ücreti alacağı, 442,71-TL yemek ücreti alacağı, 23.188,24-TL fazla çalışma ücreti alacağı ve 27.266,74-TL yargılama gideri ile diğer feri ve giderler olmak üzere toplam 55.885,33-TL alacağının bulunduğu hesaplanmış, raporun gerekçeli, denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu görülmüş, mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre, dava dışı işçi...davacı kurum tarafından 66.213.49 TL işçilik alacağı ödendiği, davacı ile davalı işverenler arasında imzalanan ihale ve eki şartnamelere göre, davalı yüklenicilerin çalıştırdığı personelin işçilik haklarından sorumlu oldukları, buna göre davalı işverenlerin, dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönem ile dava dışı işçiye davacı yanca ödenen yemek ücreti, hafta tatili ücreti ve fazla çalışma ücretinden sorumlu bulundukları, sorumluluklarının dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem ile sınırlı olduğu anlaşıldığından, haklı ve yerinde görülen iş bu davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davaya konu alacak TTK'nın 12/1 ve 16/1. maddelerine göre tacir olan tarafların ticari işletmesi ile ilgili olduğundan, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca nispi ticari dava niteliğindedir. Tarafların tacir olması nedeniyle hüküm altına alınan tazminata ödeme tarihi olan 16/01/2024 tarihinden itibaren avans faizi işletilmiş, iş bu dava yönünden davacı yanca yapılan yargılama giderleri HMK nın 326. maddesi uyarınca davalılara sorumlulukları oranında yükletilmiş, davacı yararına maktu vekalet ücreti takdir olunarak, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Davanın KABULÜ ile 10.328,16-TL nin davalı Şahin 1 Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Ltd Ştinden 16/01/2024 ödeme tarihinden, 55.885,33-TL nin ise davalı Vinter Özel Güvenlik Hizmetleri AŞ den 16/01/2024 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 4.523,04 TL nispi karar ve ilam harcından, dava açılırken peşin olarak alınan 427,60 TL peşin harcın ve 960,00-TL tamamlama harcının düşülmesi ile kalan 3.135,44- TL karar ve ilam harcının, 489,13-TL sinin davalı ... Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Ltd Şirketinden, 2.646,31-TL sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri AŞ'den alınarak, Hazineye gelir kaydına,

3-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00-TL'nin 592,80-TL sinin davalı ... 1 Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Ltd Şirketinden, 3.207,20-TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri AŞ'den alınarak, Hazineye gelir kaydına,

4-Davacının yatırmış olduğu 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve tamamlama harcı olan 960,00 TL toplamı 1.815,20-TL'nin, 283,18-TL sinin davalı... Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Ltd Şirketinden, 1.532,02-TL sinin davalı ...Özel Güvenlik Hizmetleri AŞ den alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacının yapmış olduğu 2.140,00- TL'si tebligat-posta gideri ve 4.000,00-TL'si bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 6.140,00-TL yargılama giderinin, 957,84-TL sinin davalı ... Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Ltd Şirketinden, 5.182,16-TL sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri AŞ den alınarak davacıya verilmesine,

6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin, 4.680,00-TL sinin davalı...Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Ltd Şirketinden, 25.320,00-TL sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri AŞ den alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalılarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının davacıya resen iadesine,

Katip ... Hakim... · ¸E-imzalıdır ¸E-imzalıdır