İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/318 K.2025/514

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ... Global Yatırım ve Dış Ticaret A.Ş'ye ait 240 Koli 500 ml sıvı sabun (240 Koli x 12'li=2.880 adet ürün) Çerkezköy'den Ambarlı Kumport Limanına kadar olan nakliyesi gerçekleştirilmek üzere davacı sigorta şirketi nezdinde Taşıyıcı Sorumluluk Abonman Sigorta Sözleşmesi ile sigortalı olan ... Nakliyat Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd.

Şti. firması adına tescilli... plakalı araca 22/06/2023 tarihinde yüklendiğini, davalı Sürücü ..., sevk ve idaresindeki ...023 günü saat 04.00 sıralarında Avcılar PTT binasını geçtikten sonra yol kenarında bulunan alana park ettikten sonra araç esnasında uyuduğunu, bu sırada araç içerisinde bulunan emtia kimliği belirsiz kişi veya kişilerce konteyner kapakları üzerindeki mühür koparılmak suretiyle çalındığını, davalı sürücünün sabah 08.30 civarında uyandığında durumu fark ederek emniyet birimlerine ihbarda bulunduğunu, dava dışı gürbudak nakliyat otomotiv sanayi ticaret ltd. şti,

davacı müvekkilinin nezdinde... poliçe numaralı taşıyıcı sorumluluk abonman sigorta sözleşmesi ile sigortalı olduğundan müvekkiline hasar bildiriminde bulunulmasının ardından müvekkili tarafından 20/09/2023 tarih ve 23-atl-012 numaralı ekspertiz raporu alındığını, alınan ekspertiz raporunda hasarın 79.422,98-TL olarak tespit edildiğini, sigorta poliçesi ve alınan ekspertiz raporu kapsamında müvekkili tarafından dava dışı sigortalıya 28/06/2024 tarihinde 79.422,98-tl ödeme yapıldığını, müvekkili tarafından sigortalısına ödenen hasar bedeli bakımından rücu hakkının bulunduğunu,

sorumluluğu olan davalı aleyhine izmir... icra müdürlüğünün... ile icra takibine geçildiğini, davalı adına kayıtlı, tüm taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasının gerektiğini, davalının takibe itiraz ettiğini mal kaçırma niyetiyle ve müvekkilinin hak arama hürriyetini engelleme amacıyla itirazda bulunduğundan, davalı hakkında tüm taşınır ve taşınmaz malların ihtiyaten haczini talep ettiklerini, açıkladığı sebeplerle;

dava sonuna kadar davalı adına kayıtlı tüm taşınır ve taşınmazların kaydı üzerine teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasını, İzmir... icra müdürlüğünün ... e. sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden tüm ferileri ile birlikte devamını, itiraz nedeni ile davalı aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle.

Görev ve yetki itirazlarının olduğunu, davada olayla ilgili kusur tespiti yapılmadığını, tüm kusurun müvekkiline yüklenemeyeceğini, sigortanın kendi sigortalısına rücu hakkı olmadığını, risk oluşturmak istemeyen müvekkilinin dinlenmek amacıyla yol kanalında durduğunu, bu esnada aracın arka kapı kapaklarının kırılarak malların çalındığını, hırsızlık olayını müvekkilinin önleme imkanı olmadığını, konaklama yaptığı esnada hırsızlık olayı meydana geldiğini, davanın reddini, meydana gelen olayda müvekkilinin kusuru olmadığını, açıkladığı sebeplerle;

görev ve yetki itirazlarının kabulünü, davacı tarafın alacağın %20’si oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Deliller: İcra dosyası, davalının SGK kayıtları, hasar dosyası,

Dava:23.06.2023 tarihinde ...Plakalı araçta bulunan, emtiaların çalınması nedeniyle oluşan maddi hasarla ilgili 28.06.2024 tarihinde ödenen sigorta tazminat bedeli ile ilgili olarak davalının zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle rücuen alacağın tahsili için başlatılan İzmir... İcra Müdürlüğü...Esas dosyasıda takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.

Dava dışı ...Nakliyat Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti, davacı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe numaralı Taşıyıcı Sorumluluk Abonman Sigorta Sözleşmesi ile sigortalıdır ve davacı sigorta şirketine hasar bildiriminde bulunulmasının ardından sigorta şirketi tarafından dava dışı ... Nakliyat Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti'ye ödeme yapılarak davacı sigorta dava dışı firmanın halefi haline gelmiştir.

TTK'nun 1472.maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nun 1472.maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve ... E.,...

K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.17.01.1972 tarih ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise, o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği;

sigortacının, sigorta ettirenin bütün defilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44. maddesine (TBK m.52) de dayanabileceği;doğal olarak sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Diğer taraftan, 3 Temmuz 1944 tarihli ve 5746 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.03.1944 tarih ve 37 E. - 9 K. sayılı kararına göre de "Sigortacının sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salâhiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği dâvada hukuk mahkemesine başvurması gerekir." şeklindedir.

Somut olayda;Davacı sigorta şirketi,sigortalısı işveren adına kayıtlı aracın davalı işçinin kullanımı sırasında meydana gelen sigortalı malların çalınması nedeniyle sigortalısına yaptığı ödemeyi çalınma olayında kusuru bulunduğunu düşündüğü sigortalı aracı kullanan işçi şoförden rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür. Davalının SGK kaydında davalını sigortanın ödeme yaparak halefi olduğu dava dışı ... Nakliyat Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti'nin halefi olmuştur. Davacı işverene halef olarak dava açmıştır dolayısıyla işverenin halefi ile işçi arasındaki temel ilişkinin iş akdi olduğunun kabulü gerekir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir. HMK. m.114/1-c gereğince görev dava şartı olup HMK. m.115/1 uyarınca taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir. Taraflar da yargılama süresince mahkemenin görevli olmadığını ileri sürebilirler.

Davacı tarafından yetki itirazında bulunulmuş ve davalı tarafından yetki itirazı kabul edilmiş ise de görev kamu düzenine ilişkin olduğundan görev hususu incelenmiş, yetki itirazı hususunun görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesi gerektiği kanaatiyle görev hususunda karar verilmiştir.

Yerleşik yüksek yargı uygulamaları uyarınca halefiyet ilkesine dayalı olarak açılmış olan iş bu davalar da davacının sigortalısı tarafından zarar sorumlusuna karşı dava açılması halinde davanın hangi mahkemede açılması gerekiyorsa sigortalısının haklarına yasa gereği halef olan sigorta şirketinin de zarar sorumlusuna karşı aynı mahkemede dava açmasının gerekmekte olduğundan dava dışı işveren ile davalı işçi arasındaki dava konusu ilişki iş sözleşmesinden kaynaklanıyor olması sebebiyle davacı tarafından açılan iş bu davada Mahkememizin görevli olmadığı,

İzmir İş Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine karar verilmiş aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.(T.C..İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi 2022/2965e Ve 2022/634k, Sayılı İlamı,karar Tarihi 11/11/2022)

Katip... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır