İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/495 K.2025/926

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketinin alacağının tahsilini teminen davalı/borçlu aleyhine başlatmış oldukları İzmir ...İcra Dairesi'nin ... sayılı icra dosyasında davalı tarafça borca itiraz edilmiş olduğunu, bu nedenle itirazın iptali davasını açma zorunluluklarının doğduğunu, dava konusu zara gören ...Şti.'ye ait iş yerinde virman giriş-çıkış raporu ve davacı sigortalı şirketçe yapılan iç denetim sonrası, şirket yetkililerinin izni ve onayı olmaksızın, davalı tarafın çok sayıda yedek parça kodlarını değiştirmesi sonucu sigortalı şirketin zarara uğradığı tespit edildiğini,

karşı tarafın yazılı beyanıyla da kabul ettiği bu eylem hakkında İzmir...Asliye Ceza Mahkemesi'nin...Esas, ...Karar sayılı dosyasında davalı hakkında mahkumiyet kararı verildiğini, meydana gelen bu zarar nedeniyle davacı sigorta şirketçe, sigortalıya 07.11.2023 tarihinde 300.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacı sigorta şirketinin bu bedeli ödemekle mukavele şartlarına ve...maddesi hükmüne göre sigortalısının yerine kaim olmuş ve sigortalının zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü talep ve dava haklarının şirketlerine intikal ettiğini, bu sebeple davacı sigorta şirketinin,

sigortalıya ödediği ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tahsili için davaya konu icra takibi ikame edildiğini, bu takibe itiraz edilmesi sonucunda da bu itirazın iptali davasını açma zorunluluklarının doğduğunu, alacaklarının ...'nın sigorta hukukuna ilişkin hükümlerine dayalı kanunda doğan bir ticari alacak niteliğinde bulunduğundan alacağın muaccel olduğu ödeme gününden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ödenmesinin gerektiğini,

dava öncesi yapılan ödemenin tahsilini teminen ... sayılı Arabuluculuk dosyasında yapıldığının arabulculuk başvurusunda da anlaşma sağlanamadığından davayı açma gerekliliğinin doğduğunu, açıklanan nedenlerden ve re'sen gözetilecek nedenlerle, davalı tarafın İzmir...

İcra Dairesi'nin ... sayılı İcra dosyası takip dosyasına yaptığı itirazının iptali ile takibin devamını, asgari %20'den aşağı olmamak üzere davalının, davacı sigorta şirketine icra inkar tazminatına ödemeye mahkum edilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

KANITLAR

İzmir ... İcra Dairesi'nin ... sayılı İcra dosyası UYAP dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir. İzmir... Asliye Ceza Mahkemesi'nin...Esas, ...Karar sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir. ...'nden davalı ...'nın esnaf veya tacir sayılıp sayılmadığına ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiştir. ...Birliği'nden davalı ...'nın esnaf veya tacir sayılıp sayılmadığına ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiştir. ...Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden davalı ...'nın esnaf veya tacir sayılıp sayılmadığına ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiştir. Davalı ...'nın Nüfus kayıt örnekleri UYAP sistemi üzerinden sorgulanmıştır.

GEREKÇE

Dava; Davacı sigortacının dava dışı şirkete (sigortalısı) yapmış ödemeyi, davalıdan (zarar veren)'den tahsili amacıyla açılan rücuen tazminat davasıdır. ...maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

...'nın ...maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve... Esas, ... Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17.01.1972 tarih ve ...Esas - ...Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise, o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün defilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanunu'nun ... maddesine (... madde...) de dayanabileceği;

doğal olarak sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Somut olayda; Davacı sigorta şirketi, sigortalısı adına kayıtlı işyerinde meydana gelen yedek parça kodlarının değiştirilmesi ve sigortalının zarara uğraması sonucu, sigortalısına yaptığı ödemeyi zarar görme olayında kusuru bulunan sigortalı çalışanından tahsilini talep etmiştir. Davacı işverene halef olarak dava açmıştır dolayısıyla işverenin halefi ile işçi arasındaki temel ilişkinin iş akdi olduğunun kabulü gerekir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir. ... m.... gereğince görev dava şartı olup ... uyarınca taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir. Taraflar da yargılama süresince mahkemenin görevli olmadığını ileri sürebilirler.

Yerleşik yüksek yargı uygulamaları uyarınca halefiyet ilkesine dayalı olarak açılmış olan iş bu davalar da davacının sigortalısı tarafından zarar sorumlusuna karşı dava açılması halinde davanın hangi mahkemede açılması gerekiyorsa sigortalısının haklarına yasa gereği halef olan sigorta şirketinin de zarar sorumlusuna karşı aynı mahkemede dava açmasının gerekmekte olduğu, dava dışı işveren ile davalı işçi arasında iş sözleşmesi bulunması ve davalının iş akdi süresi içerisinde dava dışı işverene haksız fiil eylemi sebebiyle zarar verildiği iddia edildiğinden açılan iş bu davada Mahkememizin görevli olmadığı, İzmir İş Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine karar verilmiş aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imza Hakim ... · ¸E-imza