İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/584 K.2025/587

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı şirket arasında “... Mah.... Cd.

No:...Gaziemir/İZMİR” adresli taşınmazı 01.04.2025 tarihinde kiraya verme yönünde anlaşma sağlanarak 01.04.2025 başlangıç tarihli kira sözleşmesi imzalandığını, anlaşma neticesinde müvekkilinin 17.03.2025 tarihinde şirket ortağı ... hesabına kira bedeline mahsuben 300.000,00-TL havale ile ödeme yaptığını, kira sözleşmesi uyarınca kiralanan 01.04.2025 tarihinde müvekkiline teslim edilmesi gerekirken, taşınmazda bulunan eski kiracının taşınmazı tahliye etmediğinden müvekkiline aynı bahçe içinde birkaç gün çalışabileceği geçici bir konteyner tahsis edildiğini, müvekkilinin de iş yerinin mobilya ve eşyalarını konteynere taşıdığını,

aradan 15 gün geçmesine rağmen kiralanan hala eski kiracı tarafından tahliye edilmediğinden müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin de konteynerden eşyalarını alarak tekrar taşınmak zorunda kaldığını, TBK m.301 uyarınca akde aykırılık söz konusu olduğundan davalı şirket aleyhine İzmir ...

Noterliği'nin 21.04.2025 tarih... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek kira sözleşmesini haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshettiklerini bildirdiklerini ve kira bedeline mahsuben ...n hesabına 17.03.2025 tarihinde ödenen 300.000,00 TL'nin iadesinin talep edildiğini, herhangi bir ödeme yapılmadığını, kira bedeline mahsuben yapılan ve iadesi gereken ödemenin tahsili için İzmir...cra Müdürlüğü’nde ...

E. Numarasıyla 14.05.2025 tarihinde davalılar aleyhine takip başlatılarak 300.000 TL sıl alacak ve 11.400 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 311.400 TL borcun ödenmesi talep edildiğini, 7 örnek ödeme emrinin davalılara 15.05.2025 tarihinde tebliğ olduğunu, davalının 21.05.2025 tarihinde takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, açıkladığı sebeplerle; davanın kabulü ile İzmir ....

İcra Müdürlüğü'nün ... e. sayılı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, takibe itiraz eden davalıların %40'tan aşağı olmamak üzere icra -inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında bulunan taşınmaz kira sözleşmesinden kaynaklanan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

TTK.'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK.'nın 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasındaki ilişkinin sadece taşınmaz kira sözleşmesi olduğu, davacı tarafından davalılar aleyhine İzmir... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile takibe başlandığı, kira sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davalarının da kira ilişkisine bakmakta görevli Sulh Hukuk Mahkemesi olacağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4. Maddesi dikkate alındığında uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmaktadır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir. HMK. m.114/1-c gereğince görev dava şartı olup HMK. m.115/1 uyarınca taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir. Taraflar da yargılama süresince mahkemenin görevli olmadığını ileri sürebilirler.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı tarafından açılan iş bu davada Mahkememizin görevli olmadığı, Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır