İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/970 K.2025/944

Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesi ile özetle; davalı şirkete verilen malzeme çekleri karşılığında mal alınmadığını,... no'lu çeklerin ödendiğini, iadesinin yapılmadığını, ... no'lu çekin kaşelenerek icra takibine konulduğunu, ... no'lu çekin ise kaşelenerek davalının bünyesinde tutulduğunu, çekler nedeniyle ticari itibarlarının zedeleyerek maddi ve manevi zarara uğratılmış olduklarını, çeklerin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının cevap dilekçesi sunma süresinin dolmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili 27.10.2025 tarihli beyan dilekçesi ile özetle; müvekkili adına istirdat (ticari alımından kaynaklanan) talebiyle başvuru yapılmış ise de; istirdat davaları, dava şartı olarak arabuluculuğa tabi olduğundan ve taraflarınca da bu husus gözetilmeden dava açıldığından dolayı davanın usulden reddi gerekeceğinden, dava açıldıktan sonra arabulucuya başvurmanın dava şartını yerine getirmeyeceğinden dolayı işbu davanın usulden reddine karar verilmesini ve gider avansının taraflarına iadesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

...sayılı Kanun'un ... maddesi ile ...sayılı ...'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı ... maddesinde; "(... Bu kanunun ...üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

Ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren... hükmü 28/03/2023 tarihli ve ... sayılı Kanunun ... inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir.

01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren...ayılı Kanun'un m. ... hükmü ile değişik ... sayılı ... m...hükmünün son hâli "Bu Kanunun ...üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olup, eldeki davanın 13/10/2025 tarihinde açılmış olması nedeniyle olayda uygulanması gereken hüküm budur.

Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan değerlendirmede; ...sayılı Kanun'un m.... hükmü ile ... sayılı...hükmünde yapılan değişiklik ile uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amacıyla maddeye açıklık getirildiği, davanın ... maddesi uyarınca menfi tespit talebine ilişkin olduğu ve... sayılı ... kapsamında mutlak ticarî dava olduğu ve menfi tespit davalarının 01/09/2023 tarihinden itibaren dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında olduğu, dava konusu çeklerin de üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği ve menfi tespit davasının aynı zamanda konusunun bir miktar para olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, ... sayılı ...'a "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile eklenen... maddesinin... fıkrasında ise "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi getirilmiştir.

Bu yasal düzenleme gereğince konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurup anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir.

Genel dava şartlarının düzenlendiği... sayılı ...hükmünde; dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için mahkemenin kesin süre vereceği; dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği ifade edilmiştir.

Ancak ...sayılı ... hükmünde, kanun koyucu açık düzenleme yaparak arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığı konusunda iradesini net olarak ortaya koymuştur. Bu nedenlerle, ... sayılı ...hükmünün özel ve emredici nitelikte olması nedeniyle,... sayılı ...’nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin m. ...hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Dosya kapsamında yer alan ve davacı vekilince sunulan 27.10.2025 tarihli beyan dilekçesinden, eldeki davanın zorunlu ara buluculuk yoluna başvurulmadan açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, mahkememizce, re'sen gözetilmesi gereken ve sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan dava şartına ilişkin ...sayılı ... ve... sayılı ... hükümleri gözetilerek davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, iş bu dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılarak, aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.

HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Davanın, zorunlu ara buluculuk dava şartı yerine getirilmeden açılmasından ötürü, USULDEN REDDİNE,

2- Peşin alınan 12.551,97-TL peşin harçtan maktu red harç tutarı olan 615,40-TL’nin mahsubu ile fazladan alınan 11.936,57-TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,

3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-...nun...maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya resen iadesine,

İlişkin, tarafların yokluklarında gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/10/2025

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır