İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/870 K.2022/231

Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize sunduğu 26/07/2018 tarihli dava dilekçesi ile; davacının ağırlıklı olarak canlı hayvan satışı, et ve süt ürünleri ticareti ile uğraşmakta olduğunu, dilekçede belirtilen adresinde kasaplık yapmakta olduğunu, davalı ...'ın ise, İzmir ili Kemalpaşa ilçesinde ...

Ticaret Et ve Sakatat, Un ve Yem, Kömür, Odun, Tüp ve İnşaat Malzemleri Toptan ve Perakende Satışı ünvanlı şirket niteliğinde olmayan kendine ait ''şahıs işletmesi'' bulunduğunu, davalının kendi vatandaşlık numarası ile Kemalpaşa Vergi Dairesine kayıtlı olduğunu, davalı tarafın ara sıra davacı firma ile alış veriş yaptığını, Temmuz 2018 ayı başlarında davalının davacı firmaya gelerek 21 Ağustos 2018'de başlayacak olan kurban bayramından önce satılması için çok ucuza neredeyse maliyetine dana cinsi kurbanlıklar bulduğunu, bu kurbanlıkları şimdi alırsa çok ucuza alacağını, kazançlı çıkacağını söylediğini,

bu konuda önceki yaptığı alış verişleri ve çiftliğini de güvence göstererek anlaşmaya çalıştığını, bu konuda ikna olan davacının 182.000,00 TL'sini bulduğunu ve dilekçede ayrıntısı yazılı olan 3 adet çeki de davalıya verdiğini, davacının

çeklerden sadece birinin vadesini yazdığını, diğer çeklerin ise vadesi yazılmadan davalı tarafından teslim alındığını, bu konuda tarafların yazılı bir sözleşme yapmadığını, söz konusu çekleri aldıktan sonra bir daha geri gelmediğini, davacının defalarca aramasına rağmen telefonlarına da cevap vermediğini, davalının kasaplık yapan davacı ve işletmesine tek bir mal vermeden ve hiç bir alış veriş olmadan haksız olarak çekleri ele geçirdiğini ve kullandığını, verilen çeklerden vadesi yazılı olan çek 28/07/2018 tarihli 40.000,00 TL bedeli olan çek olduğunu, davalının davacıya her hangi bir mal(canlı hayvan) teslim ettiğine ilişkin bir fatura,

belge, irsaliyeli fatura gibi her hangi bir belge olmadığını, dava konusu haksız durum nedeni ile, davacının telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğundan et ve hayvan ticareti ile uğraşan davacının Kurban Bayramı öncesi ticari açıdan büyük bir darbe yemiş olduğundan davaya konu çeklerin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde davacının uğrayacağı muhtemel zararların engellemesi için öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve bu karardan bir suretin çeklerin hesabının bulunduğu banka şubelerine gönderilmesine dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesi talep ve dava

edilmiştir.

Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, davalı tarafından süresinde herhangi bir yanıt verilmediği anlaşılmıştır.

Davacı tarafça İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde davalı hakkında üçüncü kişiler tarafından bulunulan suç duyurularına ilişkin beyanda bulunulduğu görülmüş, bildirilen İzmir C. Başsavcılığı'nın .../... Soruşturma sayılı dosyasının uyap üzerinden incelenmek üzere istendiği anlaşılmıştır. Ayrıca davalı hakkında benzer işlemine dayalı olarak İzmir 5. ATM'nin .../... Esas sayılı dosyası ile de dava dışı üçüncü kişi tarafından davalı aleyhine menfi tespit davası açıldığı bildirilmiş, ilgili dosyanın incelenmek üzere dosyaya istendiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu belirtilmiş olmakla .../... soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilerek dosyamız içine alınmıştır.

Davacı tarafça davalıya verildiği beyan edilen ve karşılık olarak mal tesliminin yapılmaması nedeni ile borçlu olunmadığı iddiasında bulunulan ... Bankası İzmir ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen ve davacı tarafından keşide edilen ... seri no'lu 92.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. İzmir ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen ve davacı tarafından keşide edilen ... seri no'lu 40.000,00 TL bedelli ve ... Bankası İzmir ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen ve davacı tarafından keşide edilen ... seri no'lu 50.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı borçlu olunmadığı iddiasında bulunulmuştur.

... Bankası ... Şubesi ile yapılan yazışmaya göre, banka nezdinde davacıya ait hesaptan verilen ... seri no'lu çekin takas işlemi ile ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi gördüğü, 50.000,00 TL çek bedelinin davacı tarafından internet bankacılığı ile EFT yapılmak sureti ile davalının ... Bankası A.Ş. nezdinde ki hesap numarasına gönderildiği bilgisinin verildiği anlaşılmıştır.

Yine ... A.Ş. nezdinde davacıya ait hesaptan verilen 92.000,00 TL bedelli çekin takas aracılığı ile davalı tarafından ibraz edildiği ve herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

... A.Ş. nezdinde davacı adına bulunan hesaptan verilen 50.000,00 TL bedelli çekin takas üzerinden ibraz edildiği ve takas merkezi aracılığı ile tahsil edildiği, ibraz eden kişinin davalı ... olduğu gelen yazı yanıtından anlaşılmıştır.

Davalı aleyhine Mahkememiz nezdinde açıldığı beyan edilen .../... Esas sayılı dosyanın yapılan incelemesinde ; davalı ...'a teslim edilen 9 adet çek yönünden menfi tespit ve istirdat davası açıldığı, davanın kabulüne karar verildiği, ödeme yapılan çekler yönünden çek bedellerinin iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafça yemin delilline dayanıldığı beyan edilmekle davalının huzurda yemin etmesi için davalı adına meşruhatlı davetiye çıkarılmış, davalının 17/11/2020 tarihli celseye katıldığı, Mahkememizce kendisine çıkarılan meşruhatlı davetiye de hangi hususta yemin edileceği açıklanmış olmasına ve bu hususta gerekli kayıt ve belgeleri hazır etmesi konusunda uyarıda bulunulmasına rağmen duruşmada ki yemin beyanında davacı ile aralarında çalışma yöntemini açıkladığı, davacıdan alacaklı olduğunu beyan ettiği ancak alacak miktarını beyan etmediği, alacak miktarı yönünden süre istediği,

bir sonra ki celse hazır olmadığı takdirde yeminden kaçınmış sayılacağının belirttiği, aynı celse alınan beyanında davacıdan 3 adet çeki aldığına, davacı ile aralarında ticari ilişki olduğuna, çekler karşılığında karkas et olarak davacıya teslim ettiğine, teslim ettiği miktarı hatırlamadığına, kayıtları inceleyerek ne miktarda alacağının kaldığı konusunda beyanda bulunacağına dair yemin ettiği görülmüş, bulunduğu beyanın usulüne uygun bir yemin olmadığı ancak açıkladığı hususlarda ısrar ettiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafından celse arasında bir kısım faturalar ibraz edilmiş ise de, hangi faturaya istinaden hangi çekin alındığı hususunu içerir açıklamanın yapılmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin verdiği dilekçe uyarınca, davaya istirdat davası olarak devam edildiği beyan edilmiş, davalının yasal süresi içinde delillerini ibraz etmemiş olması ve yemin deliline de uymadığı beyan edilerek davanın kabulünün istendiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından davalıya teslim edildiği her iki tarafça da kabul edilen çekler yönünden davacının çek karşılığı kararlaştırılan malları teslim almadığı iddiasında bulunduğu, davalı tarafça taraflar arasında ki açık hesap usulüne göre çek alındığı ve mal teslim edildiğinin beyan edildiği, davalı tarafın çekin alındığı ve karşılığında malın verildiği hususunu beyan etmiş olmakla hangi çek karşılığında hangi malların davacıya teslim edildiği hususunu davalının ispatlaması gerektiği, dosyada ki mevcut belge ve delillere, alınan beyanlara göre, davalının bu iddiasını ispatlar nitelikte kayıt ve delillerin dosyada tespit edilemediği,

dava konusu çeklerden T.C. ... Bankası ... şubesi nezdindeki hesaptan verilen ... no'lu çek yönünden yapılan 50.000,00 TL ödemenin davalıdan istirdadına karar verilmesi gerektiği, dava konusu ... .../İzmir Şubesi nezdinde bulunan hesaptan verilen ... no'lu 40.000,00 TL bedelli çekin davalı tarafından ...

Takas Şubesi'ne ibraz edildiği ve tahsil edildiği, kısa kararda Mahkememizce sehven bu çek yönünden sadece menfi tespite ilişkin karar verildiği, istirdat isteminin değerlendirilmediği, menfi tespit istemi yönünden de maddi hata ile çek numarasının ve bedelin yanlış yazıldığı, dava konusu ... ...

Şubesi nezdinde bulunan ... no'lu çek yönünden ise davalıya ödeme yapılmadığından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiği, ayrıca dava konusu çekin davalı tarafından muhatap bankalara ibraz edildiği görülmekle, davalının elinde olduğu anlaşılmış olmakla çekin iptaline karar verilmesi gerektiği anlaşılmış, davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

Davanın gerek istirdat istemine konu çek yönünden gerekse menfi tespit istemine ilişkin çekler yönünden KABULÜNE,

Davanın dava konusu ... Bankası ... Şubesi nezdinde bulunan ve davacıya ait hesaplan verilen ... no'lu çek yönünden yapılan 50.000,00 TL ödemenin davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine,

Dava konusu ... Bankası ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen keşidecisi ... olan, 92.000,00 TL bedelli, ... no'lu çek ile,

Dava konusu, ... A.Ş. İzmir/... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen ve davacının keşidecisi olduğu 50.000,00 TL bedelli ... seri no'lu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

Davalı tarafından muhatap bankalara ibraz edildiği anlaşılmış olmakla, dava konusu çeklerin davalı uhdesinde olduğu anlaşılmakla dava konusu çeklerin İPTALİNE,

Kabul edilen bedel üzerinden hesaplanan 12.432,42 TL harçtan, peşin alınan 3.108,11 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.324,31 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık yürürlükte bulunan AAÜT ne göre 21.190,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

Davacı tarafından yapılan 3.208,31 TL başvuru harcı, 59,10 TL tedbir harcı, 347,90 TL tebligat ve yazışma gideri olmak üzere toplam 3.615,31 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Karar kesinleştiğinde artan gider avansının taraflara ödenmesine,

Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/03/2022

Yazman ... e-imza

Yargıç... e-imza

DÜZELTME BEYANI

Mahkememizce verilen kararın hüküm fıkrasında 3. Bentte yazılı olan "Dava konusu, ... A.Ş. İzmir/... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen ve davacının keşidecisi olduğu 50.000,00 TL bedelli ... seri no'lu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine," yazılı kısımda bedelin 40.000,00 TL, çek numarasının ise ... seri no'lu çek olması gerektiği halde sehven yukarıda belirtilen şekilde yazıldığı, ayrıca bu çek yönünden istirdat hükmü kurulması gerekirken maddi hata ile bu hükmün de eklenmediği görülmüş olmakla, HMK Md. 304 hükmü uyarınca Mahkememizce resen numara ve bedele ilişkin düzeltme yapılmasının mümkün olduğu görülmekle,

Yazman ... · e-imza Yargıç... · e-imza