İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1026 K.2023/959

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılan anlaşma uyarınca, müvekkili şirketin malzeme ve hizmet almak isteyen davalıya sipariş edilen tüm malzemelerin eksiksiz şekilde teslim edildiğini, sözleşme uyarınca davalının aylık %5 gecikme faizi işletileceği hususunda anlaşmaya varıldığını, davalının 08.02.2022 tarihinden itibaren ödenmesi gereken 4.403,86 USD borcunu ödenmediğini, 07.09.2022 tarihinde İzmir ...

İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı İcra takibi başlatıldığını, borçlu yanın takibe itiraz ederek, takibin durdurulduğunu, dava açmadan önce arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tazminine, yapılan tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 06/06/2023 tarihli dilekçesi ile, 100,00 USD üzerinden açtıkları davada talep miktarını 4.219,89 USD artırarak toplamda 4.319,89 USD yönünden itirazın iptaline karar verilmesini talep ve beyan ettikleri görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili beyan dilekçesi ve duruşmalarda özetle; öncelikle usulüne uygun düzenlenmiş bir icra takibi bulunmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde belirtilen borcun hangi fatura alacağından ya da cari hesaptan kaynaklandığının belirtilmediğini, vadesi gelmemiş bir borç adına tahsilat yapılamayacağını, sözleşmede yapılacak ödemenin peşin mi vadeli mi olduğunun belirtilmediğini, taraflar arası anlaşma sonucu takibe dayanak tutar ödeneceği yönünden bir anlaşma yapılmadığı gibi hangi vadede yapıldığının da belirtilmediğini, teklif ve sözleşme metninde açıkça görüleceği şekilde malların teslim edileceği tarihin açıkça belirtilmediğini,

teklif ve sözleşme metninin 4. Maddesinde ödemelerin siparişlerin teslim edildiği tarihten itibaren 60 gün vadeli çekle yapılacağını, dolayısıyla davalının alacağının teslim tarihinden itibaren 60 gün sonra muaccel olacağını, dava konusu alacak miktarını oluşturan malların teslim tarihinin taraflar arasında haricen kararlaştırıldığını, mallara ilişkin faturaların mal tesliminden önce gönderildiğini, teklif ve sözleşme dönemindeki döviz kuru karşılığı ile 64.800,88 dolar bedeli ödediğini, dolayısıyla gönderimi sağlanan faturalara malların gönderileceğine duyulan güven neticesinde itiraz edilmediğini,

müvekkili şirketin tüm iyi niyetinin suistimal edilerek ticari hayatın gereği sonucu ödenen miktar üzerinden malların teslim edildiğini iddia ettiğini, müvekkili şirket tarafından gönderilen metne karşı yapılmış yazılı bir kabul olmasa da teklif ve sözleşme metninin taraflar arasında iki tarafa da borç yükleyen nitelikte bir sözleşme olduğunu belirterek davanın öncelikle usulden, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde esastan reddine, davacı aleyhine %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; Sözleşmeler, Faturalar, ticari defterler, cari hesap kayıtları, banka kayıtları, İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyası, Arabuluculuk dosyası, Tanık anlatımları, Bilirkişi incelemesi, şirket kayıtları, emsal ücret araştırmaları, yemin, keşif ve ikamesi mümkün her türlü delil. dayandığı görülmüştür.

Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Taraflara ait ticari defterler ve kayıtlar taraflar arasındaki bankalar nezdinde para transferlerine ilişkin kayıtlar, bilirkişi incelemesi, keşif, tanık, isticvap, yemin, Yargıtay kararları ve sunulması mümkün her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.

İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde ; Davacı/alacaklı şirket tarafından davalı/borçlu aleyhine 4.403,86 USD fatura ve cari hesap bakiyesi alacağına istinaden ve 125,00 USD işlemiş faizi olmak üzere toplam 4.528,86 USD üzerinden takip başlattığı, borçlu şirkete ödeme emrinin 02/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu/davalı şirket vekilinin 29/09/2022 tarihli dilekçesi ile icra takibine, takibe konulan alacağa, işlemiş faize, borca ve tüm ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.

Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, davacının defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı, açılış ve kapanış onayları yaptırılıp yatırılmadığı, defter kayıtlarının ve bu kayıtlara dayanak belgelerin birbirini doğrulayıp doğrulmadığı, davacının davaya konu sipariş edilen malları davalıya teslim edip etmediği, davacının cari hesaba dayalı olarak davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalı tarafça takip tarihi itibariyle davacıya ödenmesi gereken borç bulunup bulunmadığı,

(takip tarihine kadar davalı tarafça yapılan ödemeler var ise, ödemelerin mahsubunda 6098 sy TBK’nun 101.

Maddesi uyarınca “ödeme belgelerinde ödemenin hangi borca ilişkin olduğu bildirilmiş ise o borçtan”, ödeme belgesinde hangi borca ilişkin ödeme yapıldığı açıklanmamış ise, davacı alacaklı tarafından o ödemeye ilişkin makbuz düzenlenmiş ise makbuzda gösterilen borçtan mahsup edileceği, ödemelerde kanunen geçerli bir açıklama yapılmamış veya makbuzda bir açıklık bulunmuyor ise 6098 sy TBK’nun 102.

Maddesi uyarınca, ödemenin muaccel borç için yapıldığı, birden fazla muaccel borç var ise, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilerek bu yasal düzenlemelere göre değerlendirilip davacının takip tarihi itibariyle alacak miktarının hesaplanması) hususlarında rapor düzenlenmesi için Ankara ATM 'ye talimat yazılarak SMMM bilirkişisi ...a dosya tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 17/05/2023 tarihli raporda ;

A) Davacı şirketin dava konusu işlemlerinin olduğu 2022 yılı elektronik ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine ve Vergi Usul Kanunu Elektronik Defter Genel Tebliğlerine uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu, defter kayıtlarının ve bu kayıtlara dayanak belgelerin birbirini doğruladığı,

B) İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı dosyasına takip tarihinin 07.09.2022, takip tutarının 4.403,86.-USD Fiili Ödeme Tarihi Fatura ve cari hesap alacağı bakiyesi ve 125,00.-USD Fiili Ödeme Tarihi son faturaya ilave 60 gün sonundan 12.04.2022 tarihinden takip tarihine kadar kamu bankalarınca USD cinsi mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranıyla işlemiş faiz olmak üzere toplamda 4.528,86.-USD olduğu,

C) Davacı şirkete ait ticari elektronik defterler incelenmiş olup, davalı şirketin ticari defterlerindeki yevmiye kayıtları üzerinden yapılmış olan tespitler ve değerlendirmeler neticesinde işbu raporun değerlendirmeler kısmında detayları belirtildiği üzere; davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi (07.09.2022) itibariyle;

-Davacı şirketin davalı şirketten 4.403,86.-USD bakiye alacak talebi olduğu,

-Davacı şirketin davalı şirketten takip tarihi (07.09.2022) itibariyle 4.319,86.-USD (78.642,19.-TL) tutarında bakiye alacağı kayıtlı olduğu,

-Davacı şirket tarafından takip ve dava konusu yapılan 3 adet toplamda 689.129,64.-TL (50.980,72.-USD) tutarlı fatura konusu malların davalı yana teslim edilip edilmediği hususunda; takip ve dava konusu elektronik faturaların davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunun tespiti, dava dosyasında takip ve dava konusu elektronik faturalara yasal süresi içerisinde itiraz edildiğini gösteren herhangi bir belge bulunamaması, işbu rapor ekinde bulunan takip ve dava konusu elektronik faturalara ait elektronik sevk irsaliyeleri ve tarafların takip ve dava konusu faturaları BA/BS formlarında beyan etmeleri karşısında iş bu takip ve dava konusu faturaların TTK 21/2 maddesi kapsamında münderecatının kabul edilmiş sayılabileceği rapor edilmiştir.

Davalıya ait ticari defterlerin incelenmesi için; davalının defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı, açılış ve kapanış onayları yaptırılıp yatırılmadığı, defter kayıtlarının ve bu kayıtlara dayanak belgelerin birbirini doğrulayıp doğrulmadığı, davacının davaya konu sipariş edilen malları davalıya teslim edip etmediği, davacının cari hesaba dayalı olarak davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalı tarafça takip tarihi itibariyle davacıya ödenmesi gereken borç bulunup bulunmadığı, (takip tarihine kadar davalı tarafça yapılan ödemeler var ise, ödemelerin mahsubunda 6098 sy TBK’nun 101.

Maddesi uyarınca “ödeme belgelerinde ödemenin hangi borca ilişkin olduğu bildirilmiş ise o borçtan”, ödeme belgesinde hangi borca ilişkin ödeme yapıldığı açıklanmamış ise, davacı alacaklı tarafından o ödemeye ilişkin makbuz düzenlenmiş ise makbuzda gösterilen borçtan mahsup edileceği, ödemelerde kanunen geçerli bir açıklama yapılmamış veya makbuzda bir açıklık bulunmuyor ise 6098 sy TBK’nun 102.

Maddesi uyarınca, ödemenin muaccel borç için yapıldığı, birden fazla muaccel borç var ise, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilerek bu yasal düzenlemelere göre değerlendirilip ayrıca davacı defterlerinin incelendiği bilirkişi raporundaki tespitler de irdelenip tarafların ticari defter kayıtlarının ve bu kayıtlara dayanak belgelerin birbirini doğrulamaması halinde, defterler arasındaki uyumsuzluğun hangi faturalardan / ödemelerden / iade faturalarından kaynaklandığı ayrı ayrı tespit edilerek,

bu işlemlere dayanak fatura, iade faturası, sevk irsaliyesi, mal teslim tutanağı, ödeme belgesi (tahsilat makbuzu, banka dekontu vs) ve diğer belgelerin örneklerinin rapora eklenerek davacının takip tarihi itibariyle alacak miktarının hesaplanması) hususlarında rapor düzenlenmesi hususunda dosya SMMM bilirkişisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 16/10/2023 tarihli raporda.

Davalının incelemeye konu Ticari defterlerinin e-defter olduğu, 6102 sayılı TTK’ nun 64/3. maddesi uyarınca GİB onaylı beratların alındığı, inceleme kapsamı ile sınırlı olmak üzere defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı görülmüştür

Davacı firma tarafından düzenlenen dava konusu faturaların 01.07.2021 tarihinden itibaren e-Belge (e-Fatura ve e-Arşiv Fatura) olarak düzenlenen belgeler, Form BA ve Form BS bildirimlerine dâhil edilmeyeceğinden Ba formu ile Vergi dairesine bildirilmediği, ancak İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından yazı ekinde gönderilen Ba görüntüleme ekranı raporunda e-belge olarak bildiriminin yapıldığı

Dava konusu icra takibine konu cari hesap bakiyesini oluşturan faturaların ve ödemelerin davacı ve davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, Tarafların kayıtlarının birbirini doğruladığı, aralarındaki farkın kur farkı değerlendirmesinden kaynaklandığı

Davalı firma kayıtlarında TL bazında herhangi bir borç alacağı görülmemekle birlikte, USD bazında davalı firmanın davacı firmaya 4.319,86 USD (Karşılığı 80.774,04 TL) borçlu olduğu rapor edilmiştir.

Davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz ettiği anlaşılmakla, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde itirazlarının reddine karar verildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Dava; cari hesaba dayalı alacağın tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır. Dava 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Fatura ve teyit mektubu başlıklı 21. maddesi "Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.". "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.".

"Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır." hükmünü içermektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222/1. maddesi "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir." hükmünü, 222/2. maddesi "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır." hükmünü,

222/3. maddesi "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmünü, 222/4. maddesi "Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur." hükmünü içermektedir.

Fatura düzenlenmesi için taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunması gereklidir. Fatura düzenlenmesi ve ticari defterlere kaydedilmesi sözleşme ilişkisini ispat etmek için yeterli olmamaktadır. Sözleşme ilişkisinin ispat edilmesi için fatura düzenleyenin düzenlenmiş olan faturada yazılı olan malı teslim etmiş olduğunu ve faturanın da buna yönelik olarak düzenlenmiş olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.

Düzenlenen faturanın karşı tarafın ticari defter ve kayıtlarında bulunması ise faturada yazılı malın teslim edilmiş olduğuna karine oluşturmaktadır. Fatura düzenleyen tarafından belirtilen şekilde ispat koşulunun yerine getirilmesi halinde ise, kendisine fatura düzenlenenin faturada yazılı bedeli ödediği hususunu yada ticari defter ve kayıtlarında yer alan hususun aksini yazılı delil ile ispat etmesi gerekmektedir.

Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle sunulan, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile, takibe konu faturanın tarafların ticari defter ve kayıtlarında usulüne uygun olarak kayıtlı bulunduğu, ticari defter ve kayıtlara göre davacının 4.319,86 USD alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, taraflar arasında mal alım satımı nedeniyle ticari ilişki bulunduğu, alınan bilirkişi raporlarına göre takibe konu faturanın tarafların ticari defter ve kayıtlarına usulüne uygun şekilde kaydedildiği,davalı tarafından takibe konu faturalarda yazılı davacı alacağının ödendiğine ilişkin dosya kapsamına herhangi bir bilgi veya belge sunulamadığı,takibe konu alacağın mevcut ve talep edilebilir nitelikte, davalının takibe yapmış olduğu itirazın haksız olduğu, anlaşıldığından davanın kabulüne, itirazın iptaline, alacağın likit olmadığı, bilirkişi incelemesi yapılarak alacağın tespit edildiği, şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.