İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/205 K.2024/356

Mahkememizde görülen Kooperatif (Genel Kurulun Olağanüstü Toplantıya Çağrılması İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ...

Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesine açtığı 29.01.2024 harç tarihli dava dilekçesiyle; davalı kooperatifin 30.12.2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul toplantısında yönetimin düzenlediği bilanço ile yönetimin ibrası ve denetçilerin ibralarının oylandığını ve genel kurul tarafından ibra edilmediğini, Kooperatif Kanunu ve TTK’ya göre yönetim kurulu, genel kurul, duyuru ve davetlerinin çift imza, isimli ve müşterek imzalı olması gerektiğini, toplantı tutanağında yönetim kurulunun yolladığı duyuru ve davet mektubunun tek imzalı ve isimsiz olduğundan geçersiz olduğunu, İzmir ...

Noterliğinden 01.12.2023 tarihli göndermiş olduğu ihtarname ile kooperatif tüzüğünde yer alan hükme göre 30.12.2023 tarihli genel kurul çağrı mektubunda yazılı gündemin 3. maddesinde belirtilen 2022 yılı faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço ve gelir gider hesaplarının incelenmek için gönderilmesine,

ayrıca gündemin 5. maddesine yazılı yeni üyelik maddelerinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve 6102 sayılı TTK ya aykırı olduğunu, tasfiyenin bu karar alındığı tarihteki üyelerle yapılıp bitirilmesi gerektiği, dolayısıyla kooperatife yeni üye kaydı yapılamayacağı ve mevcut üyelerin de ayrılamayacağından gündemin bu maddesinin kanunsuz olduğunun ihtaren bildirdiğini, ayrıca 30.12.2023 tarihli ihbarname ile de (kendisi ile birlikte diğer üyelerin) kooperatiften eski yönetim ve denetçilerin yapmış olduğu bütün işlerin denetlenmesi için yeni seçilecek yönetime yetki verilmesi,

gerekiyorsa suç duyurusunda bulunulması konusunda yetki verilmesi ve usulsüzlüklerin tespiti konusunda ihtarname gönderdiklerini, fakat bu maddelerin gündeme konmadığını, yeniden toplantı çağrısı yapılmadığını belirterek olağanüstü genel kurulun iptali ve yeniden olağanüstü genel kurul yapılmasını talep etmiştir.

Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi ...Esas – ... Karar sayılı 30.01.2024 tarihli kararla davanın görevli İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı vermiş ve bu karar 28.02.2024 tarihinde kesinleşerek dosya davacının süresinde verdiği, (01.02.2024) tarihli tahrik dilekçesiyle dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin ... Esasına kayıt edilmiştir.

Davalı ...’ne usulüne uygun olarak tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.

Dava; davalı kooperatife ait 30.12.2023 tarihli olağanüstü genel kurulun yeniden yapılması ve gerekiyorsa bu genel kurulun iptaline ilişkin davadır.

Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.

30.12.2023 tarihli toplantı tutanağı, ihtarnameler, hazirun listesi, kooperatif kayıtları, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü, İzmir Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü kayıtları incelenmiş ve değerlendirilmiştir.

Davacının talebinin 30.12.2023 tarihli genel kurulda aynı tarihli göndermiş oldukları üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ... ve...’ın kooperatifin aynı tarihte yapılacak olan genel kurulunda eski yöneticilerin yapmış olduğu eylem ve işlemlerin denetimi, gerekiyorsa haklarında dava açılması, usulsüzlüklerin tespiti konusunda yeni yönetime yetki verilmesine ilişkin ihbarname gönderildiği ve bu ihbarnamenin dikkate alınmadığı, bu ihbarnamede belirtilen hususların yeni toplantıda dikkate alınmasını istediği, yeni bir genel kurul toplantısı yapılmasını talep ettiği belirlenmiştir.

Davacının 01.2.2023 tarihli ihtarnamesiyle de kooperatiften 2022 yılına ait denetim, yönetim kurulu raporları, bilanço ve gelir gider hesaplarını istediği belirlenmiştir.

30.12.2023 tarihli kooperatife ait olağan genel kurul toplantısında 58 ortaktan 15 inin asaleten 15 inin vekaleten olmak üzere 30 ortağın toplantıya katıldığı, 28 ortağın toplantıya katılmadığı, çoğunluğun sağlanması nedeniyle toplantının yapıldığı, kooperatif başkanının ... olduğu, toplantıyı yönetenlerin ise ihbarnamede adı geçen ..., davacı ... ve ... olduğu, toplantıda davacının gündeme madde ilavesinin 11 diğer ortakla birlikte istendiği, ancak 15 kabul oyu alıp yarıdan bir fazla oy alamadığı için gündeme ilave edilmediği,

yine gündemin 3. Maddesinde 2022 yılı yönetim kurulu faaliyet raporu ve denetim kurulu raporunun okunup, bilanço gelir ve gider hesaplarının görüşmeye açıldığı, kooperatifin gayrimenkulünün kiraya verilip verilmediği, tasfiye sürecinin neden sonlandırılmadığının tartışmaya açıldığı, kooperatife ait bağımsız bölümün ...a 2022 yılında 10.000 TL karşılığında 3 ay süreyle kiralandığı, yapılan oylamada 15 kabul 15 ret oyu olduğundan bilançonun kabul edilmediği, yönetim kurulunun ise 11 kabul 15 ret oyu ile ibra edilmediği ve denetim kurulunun da 15 kabul 15 ret oyu ile ibra edilmediği belirlenmiştir.

Davacının dilekçesinde toplantıya çağrının usulsüz olduğunu belirterek bu nedenle genel kurul toplantısının iptalini istemiş ise de; Kooperatifler Kanunu m. 43 de yer aldığı üzere çağrının usulsüz olsa bile ortakların genel kurula davet edildiği ve toplantıdan haberdar oldukları hallerde sadece bu sebebe dayanarak genel kurul kararlarının iptal edilemeyeceği, işin esasına girilerek alınan kararların Kooperatifler Kanunu m. 53 e göre yasaya, ana sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olup olmadığının incelenmesi gerektiği, tespit edildiğinden bu yöndeki talebinin reddi gerekmiştir. (Yargıtay 11. HD nin 22.04.1992, E 6350, K 5539, Y. 11. HD 01.06.1992 tarih, E 230, K 7320 gibi)

Yine davacı tarafın 30.12.2023 tarihli ihbarnamesinde de toplantının yapıldığı gün toplantıya eklenecek gündem maddelerini bildirdiği görülmektedir. Ancak davacının bu gündem maddelerini toplantının yapıldığı gün muhataba yani kooperatife hızlı olarak tebliğini talep etmiş, gündem maddeleri arasına bu talepler süresinde bildirilmediği için alınmamıştır. Kaldı ki, kooperatifin toplantısında da kendisinin katip üye olması nedeniyle bu maddelerin gündeme ilavesinin tartışıldığı ve kabul edilmediği belirlenmiştir.

Ayrıca yine Kooperatifler Kanunu m. 46 da yer alan “III – Gündem Başlıklı: m. 46 –1f -(Değişik: 6/10/1988 - 3476/12 md.) Toplantı çağrısına ve ilana gündem yazılır. Ana sözleşmenin değiştirilmesi bahis konusu ise, yapılacak ilanda değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılması ile yetinilir.

2f-Dörtten az olmamak üzere ortakların en az 1/10'u tarafından genel kurul toplantısından en az 20 gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur

3f-Gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması,

genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır” hükmünde de dörtten az olmamak üzere ortakların en az 1/10 unun toplantıdan en az 20 gün önce bildirecekleri hususların gündeme alınmasını zorunlu kılmış olup,

davacı ve diğer arkadaşlarının toplantıdan 20 gün önce bu taleplerini bildirmediklerinden usulüne uygun olarak yapılmayan gündeme madde eklenmesi talepleri kabul edilmemiştir. Ayrıca toplantı sırasında belirtilen talepleri de maddede yer alan 2f kapsamında değerlendirilmiş ve genel kurulun 3. Bendinde bu talepleri çoğunluk sağlanamadığından kabul edilmemiştir. Dolayısıyla davacının bu talepleri yerinde değildir.

Bu nedenle 30.12.2023 tarihli toplantının iptal edilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle 30.12.2023 tarihli toplantının şekli sebeplere dayanarak iptali mümkün olamayacaktır. Davacının diğer talebi olan yeni bir olağanüstü genel kurul toplantısı yapılmasına ilişkin talebi değerlendirildiğinde ise, Kooperatifler Kanunu m. 44 de bununla ilgili özel bir hüküm yer almaktadır.

Kooperatifler Kanunu m. 44 “-1f -) Dört ortaktan az olmamak kaydıyla ortak sayısının en az onda birinin isteği üzerine Genel Kurul toplantıya çağrılır.

2f-)Yönetim Kurulu bu isteği en az on gün içinde yerine getirmediği takdirde, istek sahiplerinin müracaatı üzerine veya doğrudan doğruya Ticaret Bakanlığı tarafından, yapı kooperatiflerinde de İmar ve İskân Bakanlığı tarafından Genel Kurul toplantıya çağrılabilir.

3f-)Çağrılmadığı takdirde istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak Genel Kurulu bizzat toplantıya çağırma müsaadesini alabilirler.”

Davacının diğer bir talebi olan yeni bir genel kurul toplantısı yapılması için Kooperatifler Kanunu m. 44 de yer aldığı üzere dört ortaktan az olmamak üzere ortak sayısının en az 1/10 unun isteği ile (somut olayda 58 üyenin 6 sının isteğiyle) genel kurulun toplantıya çağrılması mümkündür. Ancak bunun için azlığın çağrı isteğini yönetim kuruluna bildirmesi ve yönetim kurulu tarafından 10 gün içinde yerine getirilmezse istek sahiplerinin tamamının başvurusu üzerine veya doğrudan doğruya ilgili bakanlık talebi ile genel kurulun toplantıya çağrılması mümkündür. İlgili bakanlığın bu çağrıyı yapmadığı takdirde ise azlığın yerel mahkemeye başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırmasına ilişkin izin alabilmesi mümkündür.

Somut olayda davacı taraf tek başına bu davayı açamayacaktır. Zira azlık (en az 6 üyenin başvurması) sağlanması talep için ilk şarttır.

Davacı her ne kadar 30.12.2023 tarihli ihbarname başlıklı kooperatife gönderdiği talepte genel kurulun toplantısına bazı maddelerin eklenmesini 7 üye tarafından istemiş ise de davayı bu 7 üye ile birlikte açmamıştır.

Davanın tek başına açılması mümkün değildir. Kaldı ki bu konuda maddede yer alan hükme göre öncelikle yönetim kuruluna, yönetim kurulu tarafından en az 10 günlük süre içerisinde yerine getirilmediği takdirde ilgili Bakanlığa başvurması, Bakanlık tarafından çağrı yapılmadığı takdirde azlığın sağlanarak dava açılması gerekmektedir. Mahkemeye başvurulduğunda mahkeme kararıyla genel kurulun toplanmasına karar verildiğinde gündem mahkeme kararında gösterilir.

Somut olayda davacının ne daha önceden kooperatifin yönetim kuruluna başvurmuş olması, ne de bakanlığa başvurmuş olması söz konusu olmadığı gibi, yine başvuru için yeterli azlık sayısının da sağlanamadığı, tek başına davacının kooperatifin genel kurul toplantısını talep edemeyeceği, 58 üyelik kooperatifin en az 6 üyesinin bu konuda talepte bulunması gerektiği anlaşılmış olmakla; davacının dava açma şartları oluşmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.