İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/385 K.2024/346

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; ... Tarım Makinaları Kafes Dış Tic. Ltd. Şti. 'nin açmış olduğu davaya karşı, karşı dava açtıklarını, davalı (asıl davacı) tarafından müvekkilinden 25.679,17.-Euro cari alacağı bulunduğu iddiası ile haksız olarak İzmir...

İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, taraflar arasında cari hesaptan kaynaklı bir alacak bulunmadığını, müvekkili ile karşı taraf arasında proje bazlı çalışmalar gerçekleştirildiğini, ancak davalı tarafından herhangi bir haklı sebebe dayanmaksızın "Fransa 11. Nolu Proje" 'yi iptal ettiğini, iptale ilişkin satın alma müdürü tarafından öncelikle sözlü akabinde ise yazılı bildirim yapıldığını, müvekkili şirket yetkilisi tarafından farklı zamanlarda söz konusu projenin iptali nedeniyle müvekkili nezdinde bulunan işlenmiş maddelerin durumu hakkında çözümler hakkında davalı firma ile görüşmeler yapıldığını,

ancak davalı tarafından haksız neden ile proje iptal edilmiş ise de ham madde bedelleri için ödenen miktarların tamamının haksız olarak müvekkilinden talep edildiğini, "Fransa 11. Nolu Proje"nin ham madde satın alım bedeli 31.805,40.-Euro olduğunu, ayrıca bu bedel üzerine işçilik, nakliye ve montaj maliyetleri ile diğer maliyetlerin de dahil edileceğini, davalının 07.02.2022 tarihinde ham maddelerin satın alımına onay verdiğini ancak 04.07.2022 tarihli maili ile de ilgili projenin iptal edildiğini yazılı olarak bildirdiğini,

ancak müvekkili tarafından 2022 yılı Nisan ayında ilgili ham maddelerin alındığını ve projeye özgü olacak şekilde işlendiğini, davalı ise 2022 yılı Temmuz ayında herhangi bir haklı neden olmadan projeyi sona erdirdiğini, müvekkili firmanın proje bazlı çalıştığını, her projeye uygun olarak ham madde satın alındığını ve bu ham maddeler projeye özgü olacak şekilde işlendiğini, davalının projelerinde IPE 240 profil kullanıldığını, bu profillerin davalının iletmiş olduğu projeye özgü olarak işlendiğini, başkaca bir projede yeniden kullanılmasının mümkün olmadığını,

davalıya özgü olarak hazırlanan ve işlenen bu profillerin dava tarihinde dahi müvekkile ait iş yerinde bulunduğunu, tahmini olarak 60 m3lük bir alanı kaplayan bu ham madde nedeni ile davalının depo bedeli borcu bulunduğunu belirterek belirsiz alacak olarak şimdilik 25.000,00.-TL depo bedelinin davalıdan tahsili ile projenin iptal edildiğinin yazılı olarak beyan edildiği 04.07.2022 tarihinden işleyen reeskont avans faizi ile davalıdan tahsiline, belirsiz alacak olarak şimdilik 20.000,00.-TL kazanç kaybı ile 5.000,00.-TL işçilik bedelleri,

nakliye masrafları ve diğer masrafların davacı - karşı davalıdan tahsili ile projenin iptal edildiğinin yazılı olarak beyan edildiği 04.07.2022 tarihinden işleyen reeskont avans faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle açmış oldukları davaya karşı açılan karşı davada, davacının farklı gerekçelere dayanarak bir karşı dava ikame ettiğini, ancak arabuluculuğa başvurmadığını, karşı davanın taleplerinin farklı olması sebebiyle arabuluculuk sürecine girişilmesi gerektiğini, bu nedenle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, karşı taraf, taraflar arasında belirli bir projeye ilişkin olarak davalı/karşı davacı ...AŞ'nin bu proje bazında hammadde temin ederek davacı/karşı davalı ...

Ltd.

Şti.'ye teslim edilmek üzere belirli bir ürünün üretimine başlandığını iddia ettiğini, müvekkili şirket genel olarak tavuk kafesleri üretimiyle ilgili karşı tarafla bu bağlamda bir ticari ilişkisi olduğunu, genel itibariyle müvekkili şirket bir ürünün üretilmesi konusunda davacı şirkete isteğini iletmekte, karşı taraf ise hammadde fiyatında anlaşılmasının ardından ilk olarak bu ürünün üretilmesi için öncelikle hammaddeyi temin ettiğini, ardından bir tasarım yapılarak hammaddeyi nasıl işlemeyi planladıklarını kendilerine ilettiğini, müvekkili şirket ise bu tasarımı ya olduğu gibi onaylamakta,

ya da müşterilerinin ihtiyaçları doğrultusunda belirli değişiklikler yapılmasını istediğini, müvekkili şirketin tasarımları onaylamasının ardından ise davacı şirketin hammaddenin işlenmesi sürecini başlatmakta, bu işlemenin tamamlanmasının ardından üretilen son ürünü müvekkili şirkete gönderdiklerini, karşı tarafın "Fransa 11. Nolu Proje" için bu şekilde bir üretim yapılması için anlaşma sağlandığını, bu doğrultuda kendilerince hammadde temin edildiğini ve işlenmeye başlandığını, fakat son ürünün üretilmesinin ardından projenin müvekkili şirketçe iptal edildiğini iddia ettiğini, bu durumun gerçeği yansıtmadığını,

taraflar arasındaki daimi üretim ilişkisi ve ülkemizdeki enflasyon ve döviz kurlarının nedeniyle hammadde fiyatlarının devamlı olarak yükselmesi dikkate alınarak müvekkili şirketin bir çalışanı tarafından davacı şirketin kendileri adına proje bazında hammadde temin etmeleri istendiğini, buna ilişkin ödeme yapıldığını, fakat taraflarca hammaddenin işlenerek hangi ürüne dönüştürüleceği noktasında anlaşma yapılmadığını, taraflar birbirlerine hiçbir tasarım ya da çizim iletmediklerini, dolayısıyla, karşı taraf işlediğini ve son ürüne dönüştürdüğünü iddia ettiği hammaddeleri nasıl işlemesi gerektiğini bilmediğini,

müvekkili şirketten bu şekilde bir talimat almaksızın bir üretim yapabilmesinin de mümkün olmadığını, müvekkili şirkete iletildiği dahi ispat edilemeyen ve herhangi bir kişinin imzasını taşımayan "Fiyat Teklifi" başlıklı belgenin gerçekliği kesinlikle kabul edilmemekle birlikte gerçek olduğu ve taraflarca bu konuda anlaşıldığı kabul edilecek olsa dahi bu belgede hiçbir tasarıma yer verilmediği, yalnızca "48 adet 8,5 mt IPE 240, 48 adet 3 mt.

IPE 270 ve saç plakalar" için olduğu, bu plakalar ve hammaddenin ne şekilde işleneceğine ilişkin hiçbir ibare içermediğinin görüldüğünü, bu nedenle karşı davacının bu üretimi müvekkili şirketin talimatı doğrultusunda yapmadığının açık olduğunu, hammaddeye veya ürettiğini iddia ettiği ürüne ilişkin olarak müvekkili şirkete herhangi bir fatura göndermediğini, karşı tarafın delil olarak sunmuş olduğu "Purchase Order" başlıklı satın alma talebi belgesinin karşı tarafın dayandığı ve gerçek olduğunu iddia ettiği Fransa projesi ile hiçbir ilgisi bulunmadığını,

her iki belgenin de referans numarasının...olduğu görülmekle ... numaralı "purchase order"lar, yani satın alma talepleri tamamen farklı bir tarihte tamamen farklı bir projeye ilişkin olarak düzenlendiğini, İzlanda'daki bir proje için 25/11/2022'de düzenlendiğini ve ürünlerin planlanan teslim tarihinin 25/01/2023 olarak belirlendiğini, yine karşı davacının tanık olarak bildirdiği ...n, müvekkili şirketin eski bir çalışanı olduğunu şu anda taraflar arasında husumet bulunduğunu belirterek öncelikle zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmamış olduğundan karşı davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usûlden reddine,

Mahkeme aksi kanaatte ise açılan karşı davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası, İzmir ... Noterliğinin 18/09/2023 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi, İzmir Adliyesi Arabuluculuk Bürosunun ... sayılı dosyası, faturalar, mailler, teklif formları, muhasebe kayıtları , banka kayıtları , ticaret sicil kayıtları , müvekkil şirket ait ticari defter ve kayıtları , tanık, bilirkişi incelemesi, yemin, keşif, isticvap vesair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.

Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde. İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası, ...Tarım Mak. Kafes Dış Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defter ve kayıtları, ... San. ve Tic.

AŞ'nin ticari defter ve kayıtları, makbuz, fatura, dekont, hesap özeti, irsaliye fişi ve benzeri belgeler, ticari defterler kapsamında bulunmakla birlikte ayrıca dava için önemli bir kısım belge , banka kayıtları taraflar arasındaki sözleşme ve benzeri belgeler, taraflar arasındaki yazışmalar, taraflar arasındaki cari hesap dökümü, Ticaret Sicil Odası kayıtları, e-posta, çizim örneği ve ölçüleri gösteren rapor, E-posta ekran görüntüsü (Davalı/karşı davacının 15/02/2023 tarihinde depolarında müvekkil şirkete ait mal olmadığına ilişkin e-postası) ,

6226796 referans numaralı "Purchase Order" başlıklı satın alma talebine ilişkin belge ve bu belgedeki ürünlere ilişkin olarak karşı tarafın müvekkil şirkete iletmiş olduğu fatura (Karşı tarafın, davasını dayandırdığı Fransa projesine delil olarak sunmuş olduğu "Purchase Order" başlıklı satın alma talebi belgesinin tamamen farklı bir projeye ilişkin olduğunun ispatı), TCMB döviz kurları (Karşı tarafın müvekkil şirket için satın aldığını iddia ettiği hammaddenin Türkiye'deki değerinin yükselmesi nedeniyle karşı tarafın herhangi bir zararının olamayacağının ispatı, İzmir ...

İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ve Serkan Yılmaz hakkında diğer şirketlerin yapmış olduğu bildirimler, tanık beyanları, İzmir 38. Noterliğinin 18/09/2023 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve tebliğ şerhi , bilirkişi incelemesi ve sair delillere dayandığı görülmüştür.

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında davacı ...Tarım Mak. Kafes Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ... Yapı San. Tic. AŞ aleyhine açılan itirazın iptali davasında , davaya cevap veren davalının, 27/02/2024 tarihinde aynı zamanda karşı dava dilekçesini sunduğu görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Dava; belirsiz alacak davasıdır.

6102 sy TTK'ya 7155 sy. yasanın 20 md. İle eklenen Madde 5/A maddesi ile "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa 7155 sy yasanın 23. Maddesi ile eklenen 18/A maddesi ile "(1)İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmüne yer verilmiştir.

6100 sy HMK'nun 115/1. Fırkası uyarınca "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler."

115/2. Fıkrası uyarınca " Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." denilmektedir.

Davalı vekili 27/02/2024 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesini sunduğu, ancak karşı dava için arabulucuğa başvuru tarihinin 15/04/2024 tarihi olduğu görüldüğünden karşı dava yönünden şartlar oluşmadığı, 6325 sy yasanın 18/A-2. Bendi uyarınca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddileceği öngörüldüğünden davacının karşı davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır