İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/429 K.2020/307

Mahkememizde görülmekte olan davaTuru davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... iştiraklerinden olup kamu hizmeti olarak toplu ulaşım hizmeti verdiğini, bu hizmeti yerine getirirken bünyesinde bulunan merkez binası başta olmak üzere tamir atölyesi, istasyon binaları ile taşıma işlevini yerine getiren trenlerin koruma ve güvenlik hizmetlerinin yapılması için ihale yoluyla bu hizmetleri almak için mevzuata uygun şekilde ihaleler açtığını,

bu bağlamda 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 s4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi kapsamında ihale açmak suretiyle ''Birim fiyat/Götürü Bedel,Hizmet Alım Sözleşmesi'' ile hizmet aldığını, yapılan ihaleler sonucunda ihaleye en uygun fiyatı veren davalı şirketler ile müvekkili şirketin her bir ihale dönemi için ayrı ayrı ve sözleşme kapsamında çalışmaya başladığını, sözleşmelerin temeli güvenlik ve koruma işleri hizmeti satın almak olduğundan davalılardan istenen hizmet kalitesi ve şartların sözleşme ile maddeler halinde düzenlendiğini,

bu doğrultuda davalı şirketlerin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmek için kendi kadrosunu kurarak sözleşme konusu işi yerine getirdiğini, müvekkili şirketin davalıların hangi işçi ile çalışacağına çalışacağına, işçilerin hangi şartlarda çalışacağına müdahale etmediğini, müvekkili şirketin ihale dönemlerinin sona ermesine müteakip davalı şirketler ile arasındaki ticari ilişkiyi sona erdirdiğini, bu nedenle de davalıların kendi işçileri ile arasındaki hukuki ilişkinin müvekkili şirketi bağlamadığını,

taraflar arasında 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 s4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi kapsamında 06/02/2013-05/02/2015 tarihleri arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesinin Güvenlik Hizmet Alım İhalesi Teknik Şartnamesi Madde 3-A Genel-10'da ''Yüklenici güvenlik hizmetinin görülmesinde çalıştırdığı elemanların 4857 sayılı yasadan doğan haklarını tamamen ödemekle yükümlüdür.'' hükmü uyarınca da dava dışı işçilerin tüm işçilik alacaklarından davalı yüklenici şirketlerin sorumlu olduğunun atılan imzalarla da sabitlendiğini,

davalı şirketlerin işçisi olan ...'un da bu ihale sözleşmeleri kapsamında müvekkili şirkette güvenlik işçisi olarak çalıştığını, adı geçen işçinin işçilik alacaklarının tahsili talebiyle müvekkili davacı şirkete dava ikame edip İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilerek Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyası ile onandığını, işçilik alacaklarının tahsili talebiyle Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasıyla müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını ve müvekkili şirket tarafından 18.598,47 TL ödeme yapıldığını belirterek taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili davacı şirket tarafından yapılan 18.598,47 TL'lik ödemenin yapıldığı tarih olan 07/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin de davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından ihale edilen Güvenlik Hizmet Alımı ihalesinin müvekkili şirketler ve dahil oldukları ortak girişimler üzerinde kalması neticesinde davacı idareye hizmet verildiğini, bu hizmetlerin yeni dönem ihalesinin başka şirketler uhdesinde kalması ile son bulduğunu, hizmet kapsamında çalışan işçiler yönünden kimlerin çalıştırılacağını/işten çıkartılacağını belirleyen, işin yürütümü açısından tüm emir ve talimatları veren, işçilerin izin süreçlerini belirleyen tek ve gerçek işverenin davacı taraf olduğunu,

bu yönden işçilik alacakları için yaptığı ödemeler yönünden rücu hakkından bahsetmenin hukuken mümkün olmadığını, söz konusu personelin değişen sürelerle değişen şirketler sigortası altında çalışmış olup kabul sayılmamak kaydı ile davacının rücu talebini hizmet sürelerine düşen sorumluluk tutarlarını ayırarak yöneltmesi gerekmekte olduğunu, müvekkili şirketlerin işçilerin tüm çalıştığı süre üzerinden müşterek müteselsil sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, ayrıca ilgili sözleşme ve mevzuat hükümlerine göre mevcut şartlar altında davacı yanın müvekkili şirketlere rücu talebi yöneltebilmesinin mümkün olmadığını,

taraf/işveren sıfatının varlığı bir an için kabul edilse bile yeni Borçlar Kanunu ile müteselsil borçlular arasında tam teselsül ayrımının ortadan kalktığını, teselsülün tek hale getirildiğini ve müteselsil borçluların iç ilişkide sorumluluğunda bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağını, Borçlar Kanunu 61 ve 62 maddelerine göre sorumluluğun kusura dayalı belirlenmesi halinde;

iş akdi feshinde hiçbir kusuru bulunmayan ve mali gücü davacı idare yanında ve keza gerçek durumda bu yükü kaldırmaya müsait olmayan davalı müvekkilinin hukuken sorumlu tutulmasının mümkün olmayacağını, gerçek ve tek işveren olarak yeni ihale döneminde işe almayarak işçilerin iş akdini sonlandıran davacının tam kusurlu olduğunu, davacının dava konusu ettiği sözde alacakları için müvekkili şirketlerden ... Kor. ve .... Ltd.

Şti. nin kesin teminat mektuplarını nakde çevirerek irad kaydettiğini, bu mektupların iadesi için Kardak şirketi tarafından açılan İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ...-E sayılı dosyasının halen derdest olduğunu, sonuç olarak davacı yanın aslında tahsilini gerçekleştirdiği bir alacak için davalılara dava ikame ettiğini, davanın bu yönden tüm davalı müvekkili şirketler yönünden reddi gerektiğini, kabul sayılmamak kaydı ile 6552 sayılı yasının 8 maddesi ile İş kanununda yapılan değişiklik kapsamında davacının alacaklarının ihale makamı idareler tarafından, değişik idarelerde çalışılmış ise toplam çalışma süresi üzerinden son çalışılan idare tarafından ödeneceğini,

6552 sayılı yasa için 08.02.2015 tarihinde yayımlanan uygulama yönetmeliği ile de 6552 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği 11.09.2014 tarihinden sonra kıdem hak eder şekilde işten ayrılan çalışanlar için bu uygulamanın geçerli olduğunun belirlendiğini, bu kapsamda davacı işçi alacaklarının ve kıdem, sendikal tazminat ve dahi ihbar tazminatının çalıştığı son idare olan davacı idare tarafından ödenmesi gerektiğini, davacı yanın kıdem tazminatı ve bu bedele karşılık gelen faiz, vekalet ücreti,

yargı harçları ve sair feriler yönünden yasal olarak kendilerinden talep ve rücu hakkı bulunmadığını belirterek haksız ve hukuki dayanaksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası istinaf incelemesinde olduğundan Uyap üzerinden celp edilen dosya suretinin incelenmesinde; davacılarının dosyamız davalıları ... Hizmetleri Ltd.Şti.ve ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd.Şti., davalısının ise dosyamız davacısı ... ... ... İşletmesi olduğu ve davalı aleyhine teminat mektubunun iadesi nedeni ile açılmış olduğu, davanın istinaf başvurusu nedeni ile istinaf incelemesine gönderildiği ve incelemenin devam ettiği henüz kesinleşmediği anlaşıldı.

Mahkememizce celp edilen İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... tarafından davalılar ... Koruma ve Eğitim Ltd.Şti, ... Hizmetleri Ltd.Şti.ve ... A.Ş.aleyhine, işe iade ve sendikal tazminat istemi ile açılan dava olup dava tarihinin 09/03/2015 olduğu, mahkemece verilen 25/05/2016 tarih ... Esas ...

Karar sayılı ilam ile geçerli fesih nedeni ile davacının talebinin reddine karar verildiği, davacı vekilinin temyizi üzerine verilen Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 20/02/2017 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilerek mahkemenin ... Esasına kaydedildiği, mahkemece 04/07/2017 tarihinde ... Esas ... Karar sayılı ilam ile davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacının ... ve Eğitim Ltd.Şti.ve ...

Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti.ortaklığı işyerindeki işine iadesine, davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi ,fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti olarak belirlenmesine, davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin gerektiğine karar verildiği, kararın Yargıtay ...

Hukuk Dairesinin 06/11/2017 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile onandığı anlaşıldı.

Dosya üzerinden uyuşmazlık konusunda uzman bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi dosya içerisine sunmuş olduğu 13/07/2019 tarihli raporunda; dava dışı güvenlik işçisi ...'un sadece ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd.Şti-... Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti. Ortaklığında alt işveren işçisi olarak çalıştığından hem kıdem hemde ihbar tazminatının davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.

Dava; davacı işveren tarafından dava dışı işçi ...'a işçilik alacakları nedeniyle yapılan toplam 18.598,47 TL ödemenin, işçiye ödeme yapıldığı tarihten itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce Uyap üzerinden celp edilen Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... adına ... Sendikası'nın ... A.Ş.,... Güvenlik Kor.ve Eğt.Ltd.Şti. ve... Güvenlik Hiz.Ltd.Şti.'ne İzmir ...İş Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararına istinaden toplam ...877,42 TL'nin tahsili için 29/01/2018 tarihinde takip başlattığı, borçlu tarafından 07/02/2018 tarihinde toplamda18.598,47 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce toplanan deliller dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek, İzmir ... İş Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı kesinleşmiş kararına istinaden dava dışı işçi ... adına ... Sendikası tarafından dosyamız davacısı ve davalıları aleyhine Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında başlatılan takip nedeniyle davacı tarafından 07/02/2018 tarihinde takip dosyasına 18.598,47 TL ödeme yapıldığı; taraflar arasında ödeme yapılıp yapılmadığı veya yapılan ödemenin miktarı hususunda ihtilaf bulunmadığı, uyuşmazlığın yapılan ödemeden kimin sorumlu olduğu, davacının yapmış olduğu ödemeyi davalılara rücu edip edemeyeceği hususuna ilişkin olduğu;

uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine itibar etmek gerektiğinden, davacı ile davalılar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesi ve ekleri olan şartnamelerin hükümleri incelenmiş, taraflar arasında imzalanan "Özel Güvenlik Hizmet Alımına Ait Sözleşme" başlıklı sözleşmesinin 22.maddesinin yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 22.1 maddesinde "yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirtilmiş olup,

yüklenici bunlara aynen uymakla yükümlüdür" şeklinde düzenleme, yine ... tarafından hazırlanan Güvenlik Hizmet Alımı Teknik Şartnamesinde personel başlıklı 3. Bölümün Genel:A/10 maddesindeki "yüklenici güvenlik hizmetinin görülmesinde çalıştırdığı elemanların 4857 sayılı yasadan doğan haklarını tamamen ödemekle yükümlüdür" şeklindeki düzenleme yine Genel:A/13 teki düzenlemede "Yüklenici işveren çalıştıracağı personelin SGK ve İş mevzuatı kapsamındaki tüm mali,

sosyal ve her türlü diğer haklarının ihale günü yürürlükteki Kamu İhale Tebliğinde yer alan yüzde 3 genel gider içeriğindekiler de dahil yerine getirilmesinde tüm mali külfeti yüklenici işveren karşılar" şeklindeki madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere davacının yapmış olduğu ödemelerden yüklenicilerin sorumlu olacağı düzenlenmiş olup;

dosya kapsamına göre davalıların yüklenici olarak dava dışı işçiyi çalıştırmış olmaları nedeni ile dava dışı işçinin sair tazminat alacağından davacı ile aralarında imzalanan sözleşme hükümleri ve teknik şartname gereği sorumlu tutulmaları gerektiği , ayrıca dava dışı işçinin yapmış olduğu icra takibi nedeniyle davacının dava dışı işçiye ödediği 4 aylık boşta geçen süre ve 4 aylık işe başlatmama tazminatı gibi işçilik alacakları yanında yargılama giderleri, icra takip masrafları ve vekalet ücreti ile davacının yapmış olduğu diğer ödemelerin tümünden davalıların sorumlu oldukları, davacının ödediği miktarı davalılara rücu edebileceği,

davacı tarafından ödenen 18.598,47 TL'nin 07/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davacıya ödenmesinden iş ortakları olan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı