İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/433 K.2020/308

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden olup kamu hizmeti sunmakta olup toplu ulaşım hizmeti verdiğini, bu hizmeti yerine getirirken bünyesinde bulunan merkez binası başta olmak üzere tamir atölyesi, istasyon binaları ile taşıma işlevini yerine getiren trenlerin koruma ve güvenlik hizmetlerinin yapılması için ihale yoluyla bu hizmeti almak için mevzuata uygun ihaleler açtığını,

bu bağlamda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi kapsamında ihale açmak suretiyle''Birim fiyat/Götürü bedel Hizmet Alım Sözleşmesi'' ile hizmet aldığını, ihalelerin 06/02/2011-05/02/2013 tarihleri arasında ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd.Şti. İle, 06/02/2013-05/02/2015 tarihleri arasında ise ... Güvenlik ve Eğitim Ltd.Şti.-...

Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti.arasında açık ihale olarak gerçekleştiğini, taraflar arasındaki 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi kapsamında taraflar arasında imzalanan 06/02/2011-05/02/2013 tarihli ve 06/02/2013-05/02/2015 hizmet alım sözleşmelerinin güvenlik hizmet alım ihalesi teknik şartnamesinin, 5-4 ve 3/A ve Genel-10 maddelerindeki hükümlere göre dava dışı işçilerin alacaklarından davalı şirketlerin sorumlu olduğunun atılan imzalarla sabitlendiğini, davalı şirketlerin kendi kadrolarını kurup sözleşme konusu işi yerine getirdiğini,

müvekkili şirketin davalıların hangi işçi ile çalışacağına, işçilerin hangi şartlarda çalıştığına müdahale etmediğini, müvekkili şirketin ihale dönemlerinin sona ermesine müteakip davalı şirketler ile arasındaki ticari ilişkiyi sona erdirdiğini, bu nedenle de davalıların kendi işçileri ile arasındaki hukuki ilişkinin müvekkili şirketi bağlamadığını, davalı şirketlerin işçisi olan ...'ün de bu ihale sözleşmeleri kapsamında müvekkili şirkette güvenlik işçisi olarak çalıştığını, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsili amacıyla İzmir ...İş Mahkemesinde açılan ...

Esas sayılı davada verilen ... sayılı kararda hükmedilen işçilik alacağının tahsili için İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan takip üzerine icra dosyasına toplam 11.586,50 TL ödeme yapıldığını, aradaki sözleşme hükümleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda yapılan ödemeden davalı yüklenici şirketlerin sorumlu olduğu, bu nedenlerle davalılara rücu edilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 11.586,50 TL alacağın ödemenin yapıldığı 26/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı şirketlere yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacı yanın talepleri yönünden tüm zamanaşımı ve hakdüşüm süreleri geçtiğinden davanın bu yönden reddi gerektiğini, davacı yan tarafından ihale edilen Güvenlik Hizmet Alımı ihalesinin müvekkil şirketler ve dahil oldukları ortak girişimler üzerinde kalması neticesinde davacı idareye hizmet verildiğini, bu hizmetlerin yeni dönem ihalesinin başka şirketler uhdesinde kalması ile son bulduğunu, hizmet kapsamında çalışan işçiler yönünden kimlerin çalıştırılacağını/işten çıkartılacağını belirleyen, işin yürütümü açısından tüm emir ve talimatları veren,

işçilerin izin süreçlerini belirleyen tek ve gerçek işverenin davacı yan olduğunu, bu yönden işçilik alacakları için yaptığı ödemeler yönünden rücu hakkından bahsetmenin hukuken mümkün olmadığını, personellerin değişen sürelerle değişen şirketler sigortası altında çalışmış olup, –kabul sayılmamak kaydı ile- davacının rücu talebini hizmet sürelerine düşen sorumluluk tutarlarını ayırarak yöneltmesi gerektiğini, müvekkili şirketlerin işçilerin tüm çalıştığı süre üzerinden müşterek müteselsil sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını,

taraf/işveren sıfatının varlığı bir an için kabul edilse bile yeni Borçlar Kanunu ile müteselsil borçlular arasındaki sorumlulukta eksik teselsül – tam teselsül ayrımı ortadan kalkmış, teselsül tek hale getirilmiş ve müteselsil borçluların iç ilişki de sorumluluğunda “bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu” göz önünde tutulacağından Borçlar Kanunu 61 ve 62 maddelerine göre sorumluluğun kusura dayalı belirlenmesi halinde;

iş akdinin feshinde hiçbir kusuru bulunmayan ve mali gücü davacı idare yanında ve keza gerçek durumda bu yükü kaldırmaya müsait olmayan davalı müvekkilinin hukuken sorumlu tutulmasının mümkün olmayacağını, gerçek ve tek işveren olarak, yeni ihale döneminde işe almayarak işçilerin iş akdini sonlandıran davacının tam kusurlu olduğunun tartışılmaz olduğunu, davacının dava konusu ettiği sözde alacakları için müvekkili şirketlerden ... Güv Kor ve ... Ltd.

Şti. nin kesin teminat mektuplarını nakde çevirerek irad kaydettiğini, bu mektupların iadesi için ... şirketi tarafından açılan İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ...-E sayılı dosyasının halen derdest olduğunu, sonuç olarak davacının aslında tahsilini ( ...-E sayılı dava talep ve iddiaları ile çelişmemek ve tahsil işlemini kabul sayılmamak kaydı ile )gerçekleştirdiği bir alacak için davalılara dava ikame ettiğini, davanın bu yönden tüm davalı müvekkili şirketler yönünden reddi gerektiğini, ayrıca 6552 sayılı yasanın 8 maddesi ile İş Kanununda yapılan değişiklik kapsamında davacının alacaklarının ihale makamı idareler tarafından, değişik idarelerde çalışılmış ise toplam çalışma süresi üzerinden son çalışılan idare tarafından ödeneceğini,

6552 sayılı yasa için 08.02.2015 tarihinde yayımlanan uygulama yönetmeliği ile de 6552 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği 11.09.2014 tarihinden sonra kıdem hak eder şekilde işten ayrılan çalışanlar için bu uygulamanın geçerli olduğunun belirlendiğini, bu kapsamda davacı işçi alacaklarının ve kıdem, sendikal tazminat ve dahi ihbar tazminatının çalıştığı son idare olan davacı idare tarafından ödenmesi gerektiğini, Kamu İhale Kanunu'na göre çalıştırılan işçilere yapılan ödemelerden dolayı rücu hakkının bulunmadığını belirterek,

haksız ve hukuki dayanaksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce İzmir ...İş Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı dosyası fiziken ve İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyaları Uyap üzerinden celb edilmiştir. İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacılarının dosyamız davalıları ... Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti.ve ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd.Şti., davalısının ise dosyamız davacısı ... Büyükşehir Belediyesi ... İşletmesi olduğu ve davalı aleyhine teminat mektubunun iadesi nedeni ile açılmış olduğu ve davanın istinaf başvurusu nedeni ile istinaf incelemesine gönderildiği, incelemenin devam ettiği henüz kesinleşmediği anlaşıldı.

İzmir ...İş Mahkemesinin ... Sayılı dosyasının incelenmesinde davacısının ..., davalısının ise dosyamız davacısı ...

A.Ş. olduğu, dava dışı işçi ...'ün davalıya ait işyerinde 30/06/2012-05/02/2015 tarihleri arasında çalıştığı, hizmet akdinin ihbar ve kıdem tazminatı gerekmeyecek şekilde sona erdiği yolundaki ispat külfetinin davalı işverene ait olduğu, ihalenin sona ermesi nedeni ile davacının hizmet akdinin sona erdiği ve davalı işverenin başka projelerde çalışmak üzere davacıya teklifte bulunmadığı, ihaleyi yeni alan firmanın eski taşeron işçileri ile çalışmak istemediği anlaşılmakla işçi ...'ün 4.148,84 TL brüt kıdem tazminatı ve 2.241,08 TL brüt ihbar tazminatı alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine hükmedildiği,

dosyanın Yargıtay'a gönderildiği, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 19/12/2017 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla mahkeme kararının onandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce celp edilen İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı alacaklı ... tarafından dosyamız davacısı ... A.Ş' aleyhine İzmir ...İş Mahkemesi'nin kararına istinaden toplam 8.538,39 TL'nin tahsili için 11/12/2015 tarihinde takip başlattığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 06/07/2019 tarihli raporda; taraflar arasında imzalanan özel güvenlik hizmet alım sözleşmesinin 5.4 ve genel şartnamenin 6. Bölümü geregince alt işverenlerin kendi dönemine tekabül eden süre için kıdem tazminatından sorumlu olduğu, dava dışı güvenlik görevlisine davacı ... A.Ş. tarafından ödenen 4.526,00- TL kıdem tazminatı tutarının; ... Güvenlik Ltd.

Şti.nin 29/06/2012-05/02/2013 tarihleri arasında çalıştığı 221 günlük kısma tekabül eden 1.052,89 TL'sinden; ... Ltd Şti ve ... Ltd Şti nin 06/02/2013-05/02/2015 tarihleri arasında çalıştığı 729 günlük kısma tekabül eden 3.473,11 TL'sından sorumlu olduğu; ihbar tazminatının tamamı olan 1.974,00- TL'yi sadece son alt işveren olan ... Ltd Şti ve ... Ltd. Şti.ne rücu hakkı olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Dava; davacı işverenin dava dışı işçi ...'e işçilik alacakları nedeniyle yapmış olduğu toplam 11.586,50 TL ödemenin, ödeme yapıldığı tarihten itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda mahkemece toplanan deliller dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek, İzmir ...İş Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı kesinleşmiş kararına istinaden dava dışı işçi ... tarafından İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas Sayılı dosyasında davacı aleyhine başlatılan takip nedeniyle davacının 27/02/2018 tarihinde takip dosyasına 11.586,50 TL ödeme yapıldığı; taraflar arasında ödeme yapılıp yapılmadığı veya yapılan ödemenin miktarı hususunda ihtilaf bulunmadığı, uyuşmazlığın yapılan ödemeden kimin sorumlu olduğu davacının yapmış olduğu ödemeyi rücu edip edemeyeceği hususuna ilişkin olduğu;

uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine itibar etmek gerektiğinden, davacı ile davalılar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesi ve ekleri olan şartnamelerin hükümleri incelenmiş, taraflar arasında imzalanan "Özel Güvenlik Hizmet Alımına Ait Sözleşme" başlıklı sözleşmesinin 22.maddesinde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 22.1 maddesinde "yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirtilmiş olup,

yüklenici bunlara aynen uymakla yükümlüdür" şeklinde düzenlemede ödemelerden kimin sorumlu olacağı açıkça belirtilmiş olup, "... A.Ş.

Güvenlik Hizmet Alım İhalesi Teknik Şartnamesi" başlıklı sözleşmenin 5.4.maddesine göre de yüklenicinin yükümlülükleri başlığı altında" yüklenici tüm çalışan güvenlikçilerin her türlü yasal haklarından ve ödemelerinden doğrudan kendisi sorumlu olup bu yönde ...'ya gelecek olan herhangi bir ödeme doğrudan yükleniciye rücu etmiş sayılır" şeklindeki düzenleme;

yine ... tarafından hazırlanan Güvenlik Alımı Teknik Şartnamesinde personel başlıklı 3. Bölümün A/13 teki düzenlemede "Yüklenici işveren çalıştıracağı personelin SGK ve İş mevzuatı kapsamındaki tüm mali, sosyal ve her türlü diğer haklarının ihale günü yürürlükteki Kamu İhale Tebliğinde yer alan yüzde 3 genel gider içeriğindekiler de dahil yerine getirilmesinde tüm mali külfeti yüklenici işveren karşılar" şeklindeki madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere davacının yapmış olduğu ödemelerden yüklenicilerin sorumlu olacağı düzenlenmiş olup;

dosya kapsamı ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdığı döneme isabet eden kıdem ve ihbar tazminatları alacağından kendi dönemleri ile sorumlu tutulması gerektiği, davalıların çalıştırdığı işçinin sair tazminat haklarından sorumlu olacağı , ayrıca dava dışı işçinin yapmış olduğu icra takibi nedeniyle işçilik alacakları yanında yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile davacının yapmış olduğu diğer ödemelerin tümünden sorumlu oldukları,

davacının işçilik alacağı ve diğer yargılama gideri ,vekalet ücreti ve icra takip masrafları gibi yapmış olduğu ödeme miktarını davalılara rücu edebileceği kanaatine varılmakla; davalıların tümünün kıdem tazminatından işçiyi çalıştırdıkları dönem itibarı ile, bunun yanında ihbar tazminatından ise son işveren olarak ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd.Şti. ile ...

Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti.nin müteselsil sorumlu olacağı; davacı tarafından ödenen 11.586,50 TL'nin 27/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte (1.052,89 TL kıdem tazminatının ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd. Şti'nden. 3.473,11 TL kıdem tazminatı ve 1.974,00 TL ihbar tazminatı olmak üzere toplam 5.447,11 TL'nin ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd.Şti. ile ...

Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen; bakiye 5.086,50 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen) tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı