İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/159 K.2019/948

Yukarıda tarafları yazılı olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davalı-borçlu şirkete ait ... plakalı araçlarca, işletme hakkı müvekkili şirkete ait Otoyol’dan 25.10.2016 - 11.12.2016 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, davalı-borçlu şirkete ait araçların Otoyol’u kullandığı anlarda HGS hesaplarının müsait olmadığını, HGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın davalı-borçlu şirketin sorumluluğunda olduğunu, ücretli otoyolları kullanan davalı-borçlu şirketin HGS/OGS hesabını müsait tutmayarak müvekkili şirketin sağladığı hizmetin ücret ödeme yükümlülüğünü ihlal ettiğini,

ayrıca müvekkili şirketçe, davalı-borçlu şirkete ait plakalara tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolünün yapıldığını ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “Referans numarası bulunamadı’’ sonucu ile döndüğünün anlaşıldığını, hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının HGS etiketinden geçiş ücreti çekilemediğini ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için ceza bedeli borçlarının tahakkuk ettirildiğini, müvekkili şirketin kanuna uygun olarak ihlalli geçiş ücreti tahakkuk ettirdiğini ve cezai yaptırım uyguladığını, ...

Köprüsü ve ...

Otoyolunun işletiminden sorumlu olan müvekkili şirketin, köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine ilişkin işlemleri, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Hizmetleri Hakkında Kanun’a (“6001 Sayılı Kanun”) uygun şekilde yürüttüğünü, bu kapsamda araç sahiplerine, ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde cezasız olarak ödeyebilme imkânı sunulduğunu, belirtilen süre içinde ücreti ödemeyenler hakkında ise kanunun açık hükmü uyarınca ücretin 4 katı tutarında ceza uygulandığını, davalı-borçlunun icra takibine konu faize yönelik itirazlarının mesnetten yoksun olduğunu,

davalı-borçlu şirket hakkında Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde.

3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2'nci maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek dönem için takip tarihinde yürürlükte olan %9,75 ticari faiz oranı- değişen oranlarda ve faiz oranlarındaki artıştan doğan her türlü hakları saklı tutularak talepte bulunulduğunu, her ne kadar takip tarihi itibariyle takip talebinde 3.375,43 TL olarak talep edilse de,

6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30.maddesinin 5. Fıkrasında geçiş ücretinin on katı tutarındaki ceza 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi ile “4 katı tutarı” olarak değiştirildiğinden müvekkili şirketin alacağının da takip tarihi itibariyle 2.154,52 TL‘ye indirildiğini, bu sebeple müvekkili şirketin 2.154,52 TL alacağının bulunduğunu, davalı-borçlunun borca yönelik itirazlarının asılsız olduğunu ileri sürerek, davalarının kabulüne, davalının Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, ... plakalı aracın borca yetecek kadar olan kısmının ihtiyaten haczine, davalı şirketin %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin adresinin ... olduğunu, bu itibarla görevli ve yetkili mahkemenin İzmir Mahkemeleri olduğunu, dava dilekçesinde belirtilen tüm hususlarının kabulünün mümkün olmadığını, dava dilekçesinin OGS yada HGS den provizyon alınamaması halinde araç mahilindeki şoföre tebligat yapıldığı hususundaki savunmanın kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu plaka ve geçiş bedelinin müvekkiline ait olduğunu ve bu sebeplerle bu geçiş ücretlerinin bizzat muhatabı olan tüzel kişiliğe tebligatın yapılmadığını,

geçiş ücreti ile ilgili olarak tebligat yapılmamış olması sebebi temerrüte düşürülmemiş müvekkili şirketten ceza tutarı adı altında bir bedel talep edilmesinin mümkün olmadığını, devlet eliyle işletilen otoyollarda eğer ki OGS ya da HGS de para kredi olmasa da ertesi gün kart sahibi tarafından para ya da kredi yüklendiğinde sistemin bunu otomatik olarak aldığını ancak davacının işlettiği sistemde bu durumda mümkün olamadığını,

müvekkili şirket yetkilisi tarafından defaten müşteri hizmetlerinin arandığını ve kartta para olduğu çekilmesinin talep edildiğini ancak otomatik yanıtlama sisteminde sistemlerinin buna uygun olmadığı düzeltme çalışmaları yapıldığının belirtildiğini, davacı şirkete Kanun ile 4 katı cezayı tahsil etme yetkisi verilmiş olmasının müvekkiline tebligat yapılmadan temerrüde düşürülmeden bir oldu bittiyle 4 katı kadar ceza adı altında haksız kazanç elde etmesini haklı kılmadığını, geçiş sırasında sistemdeki hata sebebi ile kartta para olmasına rağmen para çekilemediğini ve bu tamamıyla kötü niyetli olarak müvekkiline ceza şeklinde yansıtıldığını,

bu sebeple yetki itirazlarının kabulü ile davanın yetkili İzmir Mahkemelerine gönderilmesine, davanın reddine, %20 icra inkar tazminatının davacıdan tahsiline, dava masraf ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/12/2018 tarihli, ... E - ... K. sayılı yetkisizlik karar üzerine dava dosyası Mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır. Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası celp edilerek incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 3.038.20 TL asıl alacak (geçiş ücreti -para cezası), 285,79 TL işlemiş ticari faiz (ticari-yıllık) ve 51,44 TL KDV olmak üzere toplam 3.375,43 TL alacak için icra takibine başlandığı, borçlu vekilinin itirazı üzerine icra takibinin 31/01/2018 tarihinde durdurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya uyuşmazlık konularında inceleme yapılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 29/11/2019 tarihli raporda; davalı şirket aracının muhtelif tarihlerdeki otoyol kullanımı neticesinde ihlalli geçiş ücretinin 276,20 TL olarak hesaplandığı, davalı şirkete ait HGS ve OGS yetersiz limit olduğu gerekçesi ile davacı tarafından davalıya tahakkuk ettirilen 1.104,80 TL ceza olmak üzere toplam 1.381,00 TL alacaklı olduğu;

davacı tarafından davalı şirketin otoyol kullandığı tarih itibari ile temerrüde düşürüldüğü ekran görüntülerine göre sabit olacağından 291,43 TL Gecikme faizi hesaplanacağı ve 52,46 TL KDV alacağı olmak üzere toplamda 1.724,89 TL davacının alacaklı olduğu; ancak davalı şirketin iddiasına göre HGS ve OGS kartlarında yeterli bakiye olduğu halde davacı tarafın sistemlerindeki hata yüzünden haksız olarak gecikme cezası uygulandığı ifade edildiğinden, davalı ... Bankası ...

Şubesi ... nolu hesabın 16/10/2016-25/11/2016 tarih aralığı cari hesap dökümünü istenmesi neticesine göre anlaşılabileceğinden, banka cevap yazısına göre ilgili tarihlerde hesaplarda yeterli bakiye olması durumunda davacı tarafından tahakkuk ettirilen 1.104,80 TL bakiyenin haksız olacağı ve davalının davacıya 276,20 TL borçlu olacağı, 59,28 TL faiz ve 10,49 TL KDV olmak üzere toplamda 345,97 TL borçlu olacağı hesapladığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi tarafından üç ayrı ihtimale göre yapılan hesaplama, dosya kapsamına göre değerlendirilerek, ihlalli geçiş ücretleri ve ihlalli geçişlerin dört katı ceza uygulanarak belirlenen toplam alacağa ilişkin hesaplama şekli uygun bulunarak hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili tarafından ihlalli geçişe ilişkin görüntüleri içeren CD dosyaya sunulmuş Mahkememizce incelenerek dosyaya eklenmiştir. ... plaka sayılı ticari aracın davalı adına kayıtlı olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dava; İİK nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ve takibin devamı ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlıklı 30. maddesi:

" (1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir.

(2) ...

(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.

(4) ...

(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)

(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.

(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez.

(8) ...

(9) (Ek: 16/5/2018-7144/18 md.) Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır." Hükümlerini havidir.

Yürürlükteki yasal düzenlemeye göre; işletmeci şirketin adı geçen Kanun 30. maddesinin (1) ve (5) bendleri gereğince Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ve karayollarını geçiş ücreti ödemeden kullanan ve ihlalli geçiş yapan araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarındaki cezayı talep etmeye haklarının olduğu ve bu ücret ile cezanın genel hükümler çerçevesinde tahsil edileceğinin düzenlendiği , ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ihlalli geçiş cezası uygulanmasının yasal düzenleme gereği olduğu, davacı şirketin yasa gereğince kendisine verilen yetkiye göre geçiş ücreti ile bu ücretin dört katı tutarındaki cezanın talep etmesinin ilgili Kanuna uygun olduğu anlaşılmıştır.

Dava; İİK nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ve takibin devamı ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının ihlalli geçişler nedeniyle davacıya geçiş ve her bir ihlalli geçiş nedeniyle geçiş ücretinin dört katı oranında borcu olup olmadığının tespiti ile davacının davalı aleyhine icra takibi yapmakta haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan deliller dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; davalı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın ihlalli geçişlerine ilgili belgelerin davacı vekili tarafından dosyaya sunulduğu, 6001 sayılı Kanunun 30/5 maddesine göre, geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu, davalı tarafın ihlalli geçişlerden sonra 15 günlük yasal süresi içerisinde ihlali geçiş ücretini ödediğine dair her hangi bir kayıt veya belgeyi dosyaya sunmadığı, dolayısıyla davalının ödeme olgusunu ispatlayamadığı anlaşılmış;

davalı adına kayıtlı aracın belirtilen tarihlerde davacının işlettiği otoyoldan geçiş ücreti ödemeyerek ihlalli geçişler yaptığı ve davacı tarafından yapılan icra takibinden sonra yapılan yasa değişikliği nazara alınarak, davalının adı geçen Kanunun 30/1 maddesi gereğince geçiş ücretlerinin yanında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza ödemesi gerektiği, ayrıca alacağın belirlenebilir olması nedeniyle alacak likit kabul edildiğinden ve itirazın haksız olduğundan hükmolunan alacak üzerinden davalının davacıdan icra inkar tazminatı talep edebileceği,

ancak her ne kadar taraflar tacir ve ihlalli geçiş yapan aracın ticari araç olduğu anlaşılmış ise de TTK'nın 18/3 maddesi hükmü uyarınca davalının usulüne uygun olarak temerrüde düşürüldügüne dair dosyada belgenin bulunmadığı anlaşıldığından davacının temerrüt faizi talep edemeyeceği kanaatine varılarak; davanın kısmen kabulü ile, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile geçiş ücreti olan 276,20 TL asıl alacak ve 1.104,80 TL geçiş ücretinin dört katı olarak hesaplanan ceza tutarı olmak üzere toplam 1.381,00 TL üzerinden takibin devamına , fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı