İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/162 K.2024/370

Yukarıda tarafları yazılı olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, bu takibe itiraz edildiğini, müvekkili şirketin uluslararası nakliyat, dağıtım ve depolama alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin davalının nakliye işlerini gerçekleştirdiğini, buna ilişkin faturaların düzenlendiğini, fatura bedellerinin ödenmediğini, müvekkili şirketin borcunu ödemesi için davalıya taleplerde bulunduğunu ancak sonuç alamayınca icra takibi açtığını, bu takibe davalı tarafça itirazda bulunulduğunu, zorunlu arabuluculuk başvuru yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını,

bu nedenlerle müvekkili şirketin dava konusu alacağının ileride tahsilinin temini için davalının menkul, gayrimenkul malları ve 3.şahıslardaki alacaklarının üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesine, icra dosyası ile yapılan takibin devamına, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Torbalı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 21/10/2020 tarih ... E.-... K. Sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24/03/2005 tarih ... sayılı ihtisas mahkemelerinin yargı alanlarını yeniden belirleyen ilke kararı gereğince görevsizlik kararı verildiği, dosyanın mahkememize gönderildiği ve mahkememizin ... E. Sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 18/03/2021 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı-karşı davacı vekili 27/04/2021 tarihli cevap-karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın, faaliyet konusunun yurt dışından "doğal taş" (mermer benzeri) ürünleri

ithal eden ve bununla birlikte hem yurt içine hem de yurt dışına satımını gerçekleştiren bir

firma olduğunu, yurt dışından sipariş edilen veya yurt dışına gönderilen ürünlerde müvekkilinin nakliye firmaları ile çalışmakta ve ürünlerin teslimatını bu firmalarla gerçekleştirmekte

olduğunu, işbu dava konusunda ise müvekkilinin, İtalya'dan ve Almanya'dan doğal taşlar getirmek için

davacı ... Firması ile anlaştığını, bu anlaşma ile birlikte 07.12.1993 tarihinde kabul

edilen "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)" ile taşınacağının kararlaştırıldığını ve belgelerin buna göre düzenlendiğini, işbu nakliye hizmeti

için davacı tarafın dava dilekçesinde de sunduğu üzere müvekkili firmaya on dört adet "taşıma

bedeli" faturası kestiğini,

yurt dışından sipariş edilen ve davacı tarafa ait ... plakalı araç ile taşınan (fatura

numarası 10.01.2020 tarihli ...) ürünler ile ... plakalı araç ile

taşınan (fatura numarası 10.01.2020 tarihli ve ...) bazı ürünlerin zarar

gördüğünü, ilgili tutanaklarda ... plakalı araçta bulunan 6 kap ürünün tamamının

zarar gördüğünü, ... plakalı araçta bulunan 6 kap ürünün 4'ünün zarar gördüğünü

iş bu zarar neticesinde tarafların gerekli yasal prosedürlere başladığını, öncelikle zarar gören

ürünlerin tespitinin yapıldığını, bununla birlikte davacı taraf nakliye firması olduğu için

sigortasına başvurduğunu, müvekkilin zararının tespiti ile birlikte tazmin edilmesini talep

ettiğini, müvekkilinin ise sağlam olan 2 kap ürünü teslim aldığını, davacı taraf tarafından dava dilekçesinde taşınan ürünleri "..." olarak adlandırmalarının

yanlış olduğunu; "..." ibaresinin "geminin yük taşıma ücreti" olduğunu,

dava konusu olayda ise davacı tarafın, yapmış olduğu nakliye hizmetlerinden ...

plakalı araç ile (Taşınan Eşyanın Bedeli: 14.663,32 Euro, tamamının zarar gördüğünü) ... plakalı araçlardaki (Taşınan Eşyanın Bedeli: 14.731,05 Euro, 10.360,09 Euro zarar

mevcut olduğunu) ürünleri hasarsız teslim edemediğini,

buna ilişkin olarak taraflar arasında yazışmalar gerçekleştiğini ve davacı tarafın CMR

sözleşmesi gereği kendi sigortasına başvurduğunu, davacı tarafın “siz sigortadan ödeme

alana kadar sizden ödeme talep etmeyeceğiz” şeklinde beyanda bulunduklarını,

bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini,

Karşı davaya ilişkin olarak;

Müvekkilinin İtalya'dan sipariş ettiği ürünler tutanaklar, fotoğraflar, yazışmalar ile tespit

edildiği üzere zarara uğradığını, oluşan zararın toplam değerinin 28.388,22 Euro olduğunu,

bu zarar neticesinde CMR sözleşmesine istinaden taşıyıcının sigortasına başvurulduğunu, taşıyıcının sigortası tarafından kendilerine olumsuz şekilde cevap gelmesi sonucunda; müvekkilinin zararının giderilemediğini, bu gecikmelerden dolayı yapmış olduğu ticarette

gecikmeler yaşandığını, taahhütlerini yerine getiremediğini,

davaya konu olayda ürünlerin taşıma senedine uygun olduğu, taşıma senedinde belirtilen

şartları, ağırlığı, özellikleri vb. sağladığını, aksi bir durumda taşıyıcının taşıma senedine

çekince koyacağını, ancak taşıyıcının zarar gören her iki nakliye hizmetinde de taşıma

senetlerine şerh koymadığını, burada aksini ispat etmenin davacının yükümlülüğünde

olduğunu, taşıma senetlerinde herhangi bir şerh olmadığı gibi, müvekkiline bir bildirimde

bulunulmadığını, davaya konu olayda ise yetersiz ambalajlama olduğu varsaydığında ve davacı tarafından

olaya bakıldığında; Taşıyıcının yetersiz ambalajlamayı gönderene bildirmesi gerektiğini ve

taşıma senedine bu yönde çekince koyması gerektiğini, ürünlerin zarar görmesine ilişkin

olarak tutulan tutanaklarda ... gemisinde meydana geldiğinin belirtildiğini,

müvekkili ve davacı tarafın karayolu taşımacılığı anlaşması yaptığını, gemi yolunu

kullanmanın davacının kendi inisiyatifinde olduğunu,

davacı/karşı davalının talep ettiği 24.250,00 Euro'dan müvekkilin zararı olan 28,388,22

Euro'nun mahsup edilerek, kalan bedelin müvekkiline ödenmesine karar

verilmesini ve bu nedenlerle davacı/karşı davalı tarafından açılan davanın ve sair

taleplerin reddine,

karşı dava ile talep ettikleri ve müvekkilinin; ... plakalı araçta oluşan 14.663,32

Euro ve taşıma bedeli olan 2.000,00 Euro ile ... plakalı araçta oluşan 10.360,09

Euro ile taşıma bedeli olan 1.364,81 Euro zararın toplamda 28.388,22 Euro'nun

kabulüne,

28,388,22 Euro oluşan zararın, oluştuğu tarihten itibaren en yüksek reeskont avans faizinin

işletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili karşı davaya ilişkin cevap dilekçesi ile özetle.

Davalı-karşı davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin taşınan eşyada meydana gelen hasardan sorumluluğu bulunmadığını, emteanın ambalajlanmasının usulüne uygun olarak yapılmadığını, müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlükleri yerine getirerek eşyanın taşındığı araç içerisinde kayma yahut devrilmesini önlemek amacıyla kullanılan standart güvenlik ekipmanı olan spanzetler vasıtasıyla araç içerisindeki eşyanın sabitlemesini yaptığını, ancak davalı-karşı davacı sorumluluğundaki ambalajlama yetersizliği sebebiyle karşı dava konusu hasarın meydana geldiğini,

davalı-karşı davacının müvekkili şirket tarafından sigorta süreçleri sonuçlanana kadar kendilerinden ödeme talep edilmeyeceğinin ifade edildiği ancak daha sonra icra takibi başlatıldığı, müvekkili şirketin kötü niyetle hareket ettiği yönündeki iddiaları kabul etmediklerini, meydana gelen hasar ve zararı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, öncelikle davanın taşımaların sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. ve ro ro nakliyesi sürecine gerçekleştiren olan ...

Lojistik Taşımacılık ve Konteyner Hizmetleri A.Ş.'ne ihbarına, öncelikle zamanaşımı itirazları dikkate alınarak karşı davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, cevap dilekçesinde arz ve izah edilen hususlar dikkate alınarak karşı davanın reddine, asıl davanın kabulü ile davalı-karşı davacı tarafından Torbalı İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağa takip tarihinden itibaren en yüksek reeskont avans faizi işletilmesine, davalı-karşı davacının haksız ve kötü niyetli itirazından dolayı %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin de davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın ... Sigorta A.Ş ve ... Lojistik Taşımacılık ve Konteyner Hizmetleri A.Ş.'ne ihbar edildiği anlaşılmıştır. Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.

DELİLLER

Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmış, Torbalı İcra Dairesine yazı yazıldığı, gelen yazı cevabına göre incelenen Torbalı İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyasında alacaklı tarafın ... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret A.Ş olduğu, borçlu tarafın ise ... Doğal Taşlar Sanayi ve Ticareti Anonim Şirketi ... Şubesi talep konusu fatura alacağı olan 24.250,00 EUR (210.967,72TL) Toplam Alacak (1 EUR = 8,6996 TL) için icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu ve alacaklı vekili tarafından itirazın iptali için Torbalı ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile dava açıldığı, iş bu davada görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar kapsamında SMMM bilirkişi ... ve Lojistik Uzmanı bilirkişi ... tarafından raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş, incelenmesinde "davacı taraf fatura alacağına istinaden 24.250,00.EUR (210.967,72.TL) tutarında ...

hizmeti sunulduğunu, yukarıda belirtilen faturalar karşılığı alacağın ödenmediğini belirterek

icra takibi başlatmış ve akabinde itiraz üzerine itirazın iptali davası açmış olup, davalı taraf

cevabında ve karşı davasında, davacının hatalı taşıması dolayısıyla 28,388,22 Euro zararının oluştuğunu savunduğunu, davalı taraf incelemeye 2019, 2020 yılları ticari defterlerini ibraz etmiş olup, 2019 yılı yevmiye

defterinin yıl sonu noter kapanış tasdikinin olduğu, 2020 yılı ticari defterlerinin ise E -Defter olduğu,

davalı tarafın defterlerinin usulüne uygun olduğu, defterlerde İcra takibi ve dava dayanağı faturalar

arasında 10.01.2020 tarihli ve ... nolu, 2.000,00-EUR bedelli fatura haricinde

diğer faturaların kayıtlı olduğu ve davacı tarafın davalıdan 22.250-Euro alacaklı gözüktüğü tespit

edildiğini, ancak temel ilişkiye karşın davalının hasar savunması ve karşı davası dolayısıyla

davacının 24.250-Euro alacaklı olabileceği hususunun mahkemenin takdirinde olduğunu, buna karşın davacı hasar bakımından ise;

... plakalı araç için(3.754,25 Kg’lık kısmı hasarlı) hasar tazminatı üst sınırı 257.954,53

TL, ... plakalı araç için(21.494,86 Kg hasarlı) hasar tazminatı üst sınırı ise 1.464.736,38 TL

olarak hesaplandığını, toplam hasar tazminatı üst sınırının 1.722.690,91 TL olabileceğini, hasarlanan Emtianın, talep edilebilecek tazminat üst sınırı, talep edilen ve emtianın değerini üzerinde olduğundan, hasar tazminatına esas tutarın emtianın teslim alındığı tarihteki değerine göre

hesaplanması gerektiği, yukarıda belirtildiği üzere, emtianın hasarlanmasında hasar tazminatı

bedelinin, hasarlanan emtianın değeri olan 24.495,31 EURO olabileceği,

Mahsup halinde;

24.250 – 24.495,31 = - 245,31-Euro olmakla,

davacının, karşı davacıya mahsup halinde 245,31-Euro borcu olabileceği" şeklinde kanaat belirtildiği ve ancak rapora karşı taraflarca itiraz edildiği ve bilirkişi heyeti tarafından 10/04/2023 ve 21/11/2023 tarihli ek raporlar düzenlendiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın.

Davacı şirketin davalı şirket ile aralarında taşıma sözleşmesi nedeni ile İtalya-Türkiye arası nakliyesini gerçekleştirilen ürünlere ilişkin kesilen faturalar nedeni ile Torbalı İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali davası olduğu, davalı şirketin ise karşı dava yolu ile taşıma sırasında zarar gören eşyalara ilişkin bedelin davacı şirketin iddia ettiği alacaktan mahsubu ile geri kalan zararın davalıya ödenmesini talep ettiği anlaşılmakla, dosya incelendiğinde, Davacı ... ..Şti ile davalı ...

Şirketi'nin davalı şirket İtalya'dan doğal taşları getirtmek için aralarında taşıma sözleşmesi akdettiği, ilgili sözleşme gereğince davacı tarafa ait olan ... ve ... plakalı araç ile ürünlerin taşımasının kararlaştırıldığı, davacı şirket ile davalı şirket arasında CMR sözleşmesi akdedildiği, ancak davacı şirketin İtalya'dan aldığı doğal taş ürünlerini ... ve ... plakalı araç ile İtalya Trieste Limanından doğrudan İzmir-Çeşme Limanına deniz yolu ile taşıdığı,yani davalı/karşı davacıya ait eşyaların İtalya'da satıcı tesisinde yüklenmesi sonrasında Trieste Limanına karayolu ile geldiği,

sonrasında ... gemisine yüklenerek deniz yolu ile İzmir'e taşındığı, İzmir-Çeşme Limanında eşyanın indirilmesi sırasında taşınan eşyanın zarar gördüğünün anlaşılması üzerine Çeşme Gümrük Müdürlüğü tarafından hasara ilişkin tutanak tutulduğu, 08/01/2020 tarihli tutanakta " Çeşme Gümrük Müdürlüğü'nden İzmir Gümrük Müdürlüğü'ne sevk edilecek ... dorse plakalı ... numaralı transit refakat beyannamesi ve ... plakalı dorse ... numaralı transit refakat beyannameleri muhteviyatı seramik cinsi eşyaları taşıyan ...

Uluslararası Nakliye Firmasına ait dorselerin ... isimli gemide taşınırken hasar aldığı bilgisinin ulaşması nedeni ile ... isimli gemiye çıkılarak yapılan kontrol neticesinde ... plakalı dorsenin brandasının yırtılarak 6 kap eşyanın tamamının hasar aldığı,... plakalı dorsenin 6 kabın 4 kabının devrilerek hasar gördüğünün tespit edildiği" şeklinde tespitin yapıldığı, ilgili eşyaların davalı/karşı davacı şirketin terk talebi ile antrepo beyannamesine istinaden girişinin yapıldığının anlaşıldığı, Mahkemece dosyanın ...

Lojistik..A.Ş'ye ihbar edildiği, ihbar olunan ...AŞ davaya karşı beyan dilekçesinde hasar raporuna atıf yaparak dorse içerisindeki yüklerin kötü hava ve deniz şartlarına dayanacak güvenlikte istiflenmemesi, geminin sefer esnasında kötü hava şartlarına maruz kalması,yetersiz ve yanlış bağlanmış dorse içerisindeki yüklerinde kayarak hasara uğramasını neticesinde hasarın meydana geldiğini belirtildiği, Davalı/karşı davacı sigortacısı ...

Sigortanın ... nolu hasar dosyasında; hasarların ... gemisinin hava yemesi neticesinde meydana gelmiş olduğunun değerlendirildiğinin belirtildiği, Bu hali ile her ne kadar Eşyaların Karayolundan Uluslar arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) 2.maddesinde" Mal yüklü taşıt, 14 üncü madde hükümlerinin uygulandığı haller dışında yolun bir kısmında deniz, demiryolu, nehir, kanal veya havayoluyla yük boşaltılmadan taşındığı hallerinde de bu Sözleşme taşımanın tümü için uygulanır.

Ancak diğer taşıtlarla yapılan taşımalarda ortaya çıkan kayıp, hasar veya gecikmelerin, karayolu taşımacısının bir fiil veya ihmalinden doğmayıp yüklerin diğer taşıtlarda taşınması sırasında ve nedeniyle oluşabileceği kanıtlanır ise, Karayolu taşıyıcısının sorumluluğu bu Sözleşmeye göre, eğer sözkonusu diğer taşıtlar ile yükün taşınması için yasal koşullara uygun olarak o taşıt taşıyıcısı ile gönderen arasına bir mukavele yapılmış sayılır ve o mukavele konulması gelenekleşmiş hükümlere göre tayin edilir.

Ancak, konulmuş bu gibi koşulların bulunmaması hallerinde, karayolu taşıyıcısının sorumluluğu bu Sözleşmeye göre tayin edilir." düzenlemesi gereğince davacı/karşı davalı taşımanın bir bölümünde taşıma yolunu tayin etme durumunda serbest tasarruf yetkisi olduğu belirtmekte ise de,yapılan taşımanın İtalya'da Emilia Bölgesinden Trieste Limanı'na karayolu ile yapıldığı, Trieste limanından Çeşme limanına kadar tüm taşımanın deniz yolu ile gerçekleştiği, bu durumda taşımanın karma nitelikte olduğu,Yargıtay ....

Hukuk Dairesi'nin ... E- ... K.sayılı" Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminatın tahsili istemine ilişkindir. Bilirkişi raporu ile emtianın Aydın'dan Derince Limanına kamyonla getirildiği, Derince Limanı'ndan Ukrayna Limanına gemi ile taşındığı, oradan da tren ile Kazakistan'a götürüldüğü tespit edilmiştir.

Bu durumda, mahkemece, kombine taşıma, yani, kara, deniz ve tren taşımalarının yapıldığı bu davada, tazminata konu hasara neden olan olayın, taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, sonrasında davaya bakmakla görevli olup olunmadığı değerlendirilmesi,"gerektiğinde ilişkin ilamı, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... E- ...

K.sayılı"...Davaya konu taşıma karma taşıma niteliğinde olup, yük Denizli-İzmir arasında karayolu, İzmir-Texas arasında denizyolu ve Texas-Houston arasında karayoluyla taşınarak alıcıya ulaşmıştır. Bu nedenle uyuşmazlığa CMR 2. maddesinin uygulanması söz konusu değildir." şeklindeki ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ...

Karar sayılı ".....Taraflar arasında yapılan taşıma sözleşmesi kapsamında taşımaya konu emtia davalıya tam ve sağlam bir şekilde teslim edilmiş, emtia gemi ile Çin'den varma limanına, buradan da karayolu ile taşındığı, emtianın hasarlandığı iddia edilmiştir. Taşıma hem deniz hem de kara yolu ile gerçekleştirilmiş olup, karma niteliktedir.

Ekspertiz raporunda, emtianın deniz yolu ile nakliyesi safhasında hasarlanmış olabileceği, limanda konteyner kapakları mühürlü olup açılmadığından emtianın tıra yüklenmesi sırasında farkedilemeyeceğini, 35 günlük deni yolculuğu sırasında aktarma limanlarında konteynerin çarpması sonucunda hasar oluştuğuna ilişkin ifadelerin olduğu belirlenmiştir.

Uyuşmazlığa 6762 sayılı TTK'nun “Deniz Ticareti” başlıklı Beşinci kitabında yer alan 619 ve onu izleyen maddelerde düzenlenen hükümlerin uygulanması ihtimali vardır. Bu durumu değerlendirme görevi de Denizcilik İhtisas Mahkemesine aittir. "şeklindeki ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....

Hukuk Dairesi 13/02/2024 tarih ...E- ...sayılı ".......Somut olayda, taşımanın Çin ülkesinden Mersin limanına ve Mersin Limanından tren yoluyla Azerbaycana ve Azerbaycan'dan Türkmenistan'a deniz yoluyla yapıldığı ve bu nedenle deniz taşımasını da içeren karma taşımanın mevcut olduğu ve hasarın da bu taşıma esnasında gerçekleştiği iddia edilmektedir.

Deniz alacağı hususunda, 6102 sayılı TTK'nın 1352/1. Maddesinde "Deniz alacağı; aşağıda sayılan hususların birinden veya birkaçından doğan istem anlamına gelir:" ve aynı maddenin 1-g bendinde "Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gemide eşya veya yolcu taşınması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme" hükümleri mevcuttur.

Davalı şirket taşıma işinin tamamını üstlenmiş ve hasarın deniz taşıması aşamasında gerçekleşmiş olma ihtimaline göre, davanın, deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmakla görevlendirilen denizcilik ihtisas mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. " şeklindeki ilamları değerlendirildiğinde; karma nitelikteki taşıma kapsamında, tutanak içeriği ve hasar dosyası nazara alındığında hasarın deniz yolu taşıma esnasında oluştuğunun anlaşıldığı,

bu durumda gemide taşınan emtiaya ilişkin ziya ve hasarla ilgili uyuşmazlığın çözümünde deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanmasının gerekip gerekmediğine dair tartışma görevi Denizcilik İhtisas Mahkemesi'ne ait olacağı, Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatlı ticaret mahkemesi ile diğer ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olacağı değerlendirilmekle davanın görev yönünden usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı