İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/249 K.2024/588

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar tarafından sunulan dava dilekçesinde dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı aracın alım satımının ... adlı kişinin galeri sahibi olarak görüşme ve pazarlaması ile satışına başlanarak noter huzurunda ... adına kayıtlı olduğu çıkmasına rağmen üzerinde durulmayarak bu işleme devam edildiği, ön bedel olarak 40 gram saf altın karşılığı 16.900,00 TL eksik ve ara işlemler için ise 15.000,00 TL ve 68.500,00 TL değerinde şirket yetkilisinin imzasını içerir senetler verilmekle birlikte banka havalesi ile 23.900,00 TL ödeme yapıldığı, aracın arızalı ve kusurlu olduğu teslimden sonra aracın yatak sardığı,

durumun derhal satıcıya bildirildiği ve bu hususta İzmir ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı belgesi ile ihtarname çekildiği ayrıca aracın kilometresi ile oynandığı, bu ihtarnemeye Menderes ... Noterliğince cevap verildiği, davalılardan ...

Otomotiv'in sahibi Rıdvan tarafından olayın tam açıklığı ile İzmir CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasına sunulan beyanda ikrar edildiği, davalı ...'ın aracı kanunlara aykırı şekilde Noter aracılığı ile Noter çalışanı ile organize şekilde devrini yaparak parayı tahsil ettiği, mülkiyet sahibinin rızası olmadan bu işlemi yaptığı, noterde işlem yapılırken belgelerin imzalanması sırasında araya ... yevmiyeli bir satış vekaletinin düzenletildiği ve bunun da noter baş katibi aracılığı ile yapıldığı, devamında ... ve ... yevmiye nolu Artes işleminin de hile ile yapıldığı, muvazaalı olduğu,

tüm bu işlemler yapılırken vekaletin yetki ve süresinin dolduğu, işleme noter tarafından onay verilmesinin noterin katılımı ile işlemin gerçekleştiğinin düşünüldüğü, bu konuda İzmir CBS'ne suç duyurusunda bulunulduğu, satış sonrası da haksız kazanç ve dolandırıcılığa dair davacılardan şirket ve Adliye aleyhine takip başlatıldığı ve haksız kazancın tahsili yoluna gidildiği belirtilerek icra dosyalarının gerçek ve mevcut bir alacak olmadığından iptallerine, satışlarda kullanılan ... yevmiye nolu belgenin iptaline,

kötü niyetli işlem tespiti ile birlikte aracın ... kayıtları olan ... ve ... yevmiye nolu kayıtları ile ... nolu araç satış sözleşmesinin muvazaalı olması sebebiyle reddine ve aracın mülkiyet sahibi ... AŞ adına tesciline karar verilmesinin yanısıra yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde tahmiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Davalı ... vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın dava şartlarından yoksun olduğu, dava dilekçesinin zorunlu unsurları içermediği, icra takiplerinin tarafı olmayan müvekkili yönünden ileri sürülen menfi tespit ve takibin iptali istemlerinin husumet yokluğundan reddinin gerektiği, müvekkilinin noter olduğunu, dava konusu yapılan işlemlerden kaynaklı edimin ve görevin gereği gibi yerine getirildiği, konu edilen ... yevmiye nolu belge içeriği araç ile konu edilen araç arasında bağlantı olmadığı, ... yevmiye nolu vekaletname içeriği yönünden ise satışa ilişkin vekaletname verilirken Adliye'nin temsil yetkisinin geçerli olduğu,

bu vekalet dayanağının İzmir ...

Noterliğinin 08/02/2019 tarih ve ... yevmiye sayılı vekaletname olduğu gibi kişinin kendi muvazaasına dayanma halinin mümkün olmadığı, ... ve ... yevmiye nolu ... tescil kayıtlarının ve ... yevmiye nolu belge içeriğinin ise yukarıda belirtilen ... yevmiye nolu belgeye dayandığından ve bu belge ile de artes tescil yönünden ve araç satışı yönünden talepte bulunmaya yetkili olunduğundan buna dair işlemin de yerinde olduğu ve ... yevmiye nolu işlemin dava konusu ile ilgisi bulunmadığı kısaca müvekkilinin dava konusu edilen hususlar yönünden herhangi bir husumetinin bulunmadığı belirtilerek davanın reddi ile yargılama gider ve vekalet ücretinin

davacılar üzerinde bırakılmasının talep edildiği görülmüştür.

Her ne kadar davacılardan Adliye tarafından dava dilekçesi imzalanmış ise de bu hususa dair verilen süre içinde diğer davacılardan ...A.Ş. ile Adliye lehine vekaletnamenin sunulmuş olması ve ayrıca ... tarafından da asaleten duruşma temsil edilmiş olması ve dava dilekçesine yönelik beyanda bulunulmuş olması bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacılar yönünden taraf teşkilinin sağlandığında bir tereddüt görülmemiş, diğer davalılar dava dilekçesi tebliğ edilmiş ise de davalılarca cevap verilmemesi neticesinde taraf teşkili sağlanmıştır.

DELİLLER

İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları, İzmir ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı, ... yevmiye sayılı, ... ve ... yevmiye sayılı, ... yevmiye sayılı belgelerin dosya arasında olduğu anlaşılmıştır.

İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... tarafından davacılardan ... AŞ aleyhine asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere 61.567,81 TL'nin tahsiline yönelik ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının 02/02/2021 tanzim tarihli taraflar arası imzalanan mülkiyetin saklı tutulması kaydı ile satış sözleşmesi olarak belirtildiği görülmüştür.

İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... tarafından davacılardan Adliye aleyhine asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere 74.968,15 TL'nin tahsiline yönelik kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığı, takip dayanağının 03/03/2021 tanzim, 03/06/2021 vade tarihli ve 65.000,00 TL bedelli senet olarak belirtildiği görülmüştür.

İzmir 34 Noterliğinin 02/02/2021 tarihli ve 05680 yevmiye sayılı belgesinin incelenmesinde; davacılardan ... AŞ yetkilisi ... (İzmir .... Noterliğinin 08/02/2019 tarihli ve ... yevmiye nolu belgesi ile münferiden 25/12/2018 - 25/12/2021 tarihleri arası şirketi temsile yetkili olduğu anlaşılan) tarafından ... T.C. No'lu ... ve ... T.C. No'lu ...'in şirketin sahibi olduğu, ... plaka sayılı aracın satım ve diğer geniş anlamda tüm idaresine ilişkin münferiden olmak üzere vekil tayin edildikleri anlaşılmıştır.

İzmir ... Noterliğinin ... ve ... yevmiye sayılı belgelerinin incelenmesinde; ... yevmiye no ile ... (...) plaka sayılı araç ile ilgili kayıp / çalıntı nedeniyle trafikten çekme işleminin yapılmasının 29/12/2021 tarihinde ... tarafından talep edildiği ve Noterlikçe işlemin yapıldığı, ... yevmiye no ile ... plaka sayılı aracın 29/12/2021 tarihli işlemi ile trafikten çekme işleminin ... kayıtlarında yapıldığının ve kaydın kapatıldığının onaylandığı yönünde içeriğe ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İzmir ... Noterliğinin 29/12/2021 tarihli ve ... yevmiye sayılı belgesinin incelenmesinde; ... plaka sayılı aracın ... Aş adına ... tarafından davalı ...'e satışına yönelik belge olduğu anlaşılmıştır.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan değerlendirme sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Mahkememiz davalısı Abdullah tarafından davacılar Adliye ve ... A.Ş aleyhine yukarıda belirtilen şekilde icra takiplerinin başlatıldığı, belge içeriklerine göre davacı ... tarafından davalı ... ve dava dışı ...'ın İzmir ... Noterliğinin 02/02/2021 tarihli ve ... yevmiye sayılı vekaletnamesi ile şirkete ait aracın satışına yönelik yetki verildiği, ... tarafından yine belge içeriğine göre şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı araca ilişkin ... kayıtlarının oluşturulduğu ve bahse konu aracın İzmir ... Noterliğinin 29/12/2021 tarih ve ... yevmiye sayılı belgesi ile davalı ...'a satıldığı konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıdaki yapılan tespit göz önüne alındığında; taraflar arası uyuşmazlık konusu hususun; şirket adına kayıtlı aracın ... tarafından yapılan devir işleminde adı geçenin yetkili olup olmadığı, yetkili olmadığının anlaşılması halinde bu işlemi yapan icra müdürünün olayda işleminin yerinde olup olmadığı, aracın devrinin muvazaalı bir işlem olup olmadığı, bedelin ... tarafından peşin alınıp alınmadığı, alındı ise bu kapsamda şirkete bu parayı verip vermediği, bu anlamda şirketin mağdur olup olmadığı, yapılan ... kayıtlarının muvazaalı olup olmadığı,

bu kapsamda araç satış sözleşmesi düzenlenmesinin yerinde olup olmayacağı, bu işlemler yapılırken verilen vekaletin yetki ya da süresinin geçerli olup olmadığı, davalı ... ve ...'in olayda ne gibi dahilinin olduğu, talep konusu edilenler bakımından sorumluluklarının olup olmadığı, davalı ...'ın olayda ne gibi bir dahilinin olduğu, talep konusu edilenler bakımından sorumlu olup olmadığı,

davalı ...'ın yukarıda belirtilen icra dosyaları üzerinden şirket ile Adliye'den alacaklı olup olmadığı ve alacak dayanağının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususlarının tespiti ile değerlendirilmesi neticesi icra takiplerinin, bahse konu ... yevmiye, ... ve ... yevmiye nolu ve ... yevmiye nolu belgelerinin iptalinin gerekip gerekmediği hususlarına yönelik açılan menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar taraflar arası uyuşmazlığın yukarıdaki şekilde oluştuğu anlaşılmakta ise de dosyaya kazandırılan icra dosyaları ve noterlik yevmiye belgelerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde uyuşmazlığın esasen Abdullah'ın şirketi yetkili temsilci sıfatıyla Noterlik yevmiye belge içerikleri yönünden temsil edip etmediği, bu anlamda temsil yetkisinin kötüye kullanılıp kullanılmadığı dolayısıyla yapılan işlemlerin geçerliliği, söz konusu yapılan işleme Abdullah yanında diğer davalı ... ve Mahmut'un ne gibi bir katılımı olduğu gibi davalı ... yanında ...'ın olayda ne gibi bir dahilinin olduğu,

tüm davalıların şirket adına yapılan bu işlemler ile alakalı muvazaa iddiası yönünden muvazaalı bir davranışının olup olmadığı hususlarının değerlendirilmesi neticesi gerek icra takiplerinin gerekse yevmiye belgelerinin iptalinin gerekip gerekmediği sonucuna ilişkin temelde şirketin uğradığı zararın muvazaalı davranışlarda bulunulduğu iddia edilen davalılardan tahsil işlemine yönelik olduğundan olayda haksız fiilin koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti gerektiğinden ve yapılan işlemlerin temelde şirket yönünden muvazaalı bir işlem olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğinden uyuşmazlığın inceleme ve değerlendirilmesine

geçmeden evvel öncelikli olarak dava şartlarından olan görev yönünden uyuşmazlığın değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmış, bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde Asliye Ticaret Mahkemeleri, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevlidir.

Ticarî davalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1. maddesinde sayılmış olup, buna göre, “Her iki tarafın da ticarî işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin a), b), c), d), e) ve f) bentlerinde sayılan davalar” ticari dava olarak adlandırılmıştır.

TTK’nun 4. maddesine göre; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticarî nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticarî dava olarak sayılan dava türleri mutlak ticarî davalar, tarafları tacir olan ve tarafların ticarî işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nispi ticari davalardır. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticarî işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesini değiştiren 6335 sayılı Kanun ile asliye hukuk mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki, iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp, görev ilişkisi haline getirilmiştir. Görev ilişkisi mahkemece re'sen davanın her aşamasında nazara alınan ve kamu düzeninden sayılan bir dava şartıdır. Ancak, 6335 sayılı Yasa’nın 38. maddesi uyarınca 6102 sayılı TTK’na eklenen geçici 9. madde ile bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin, bu kanunun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce açılan davalarda uygulanmayacağı, bu davaların açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.

Yine Mahkememizce zararın konusunu teşkil eden aracın kaydının incelenmesinde hususi vasıfta olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar yukarıdaki gerekçeler ile Mahkememiz davalıları aleyhine muvazaalı işlemler sebebiyle haksız fiil temelinde gerek icra dosyalarının gerekse noterlik yevmiye belgelerinin iptali ile birlikte aracın tescili iptal edilerek şirket adına yeniden tescilinin yapılması talebi ile birlikte işbu dava açılmış ise de yukarıda da belirtildiği gibi işlem temelinin muvazaalı eylemler neticesi davalıların yaptığı işlemler olup olmadığı, olması halinde bu işlemlerden kaynaklı işlem içeriklerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,

yansıtmamakta ise davacıların ne gibi zararlarının olduğu hususlarının tespiti ile değerlendirilmesi gerektiğinden öncelikle ortada mutlak nitelikte bir ticari davanın bulunmadığı gibi somut olayın nispi bir ticari davaya da sebebiyet vermeyeceği göz önüne alındığında uyuşmazlığın değerlendirilmesinin görev ve yetkisinin Asliye Hukuk Mahkemelerinde olduğu ve bu nedenle talebin Asliye Hukuk Mahkemeleri nezdinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı