İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/398 K.2024/590

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkili şirketin "... Bornova İzmir" adresinde bulunan işyerinde, "...

İzmir" adresinde bulunan başka bir işyerinde çıkan yangının müvekkilin işyerine sıçraması sebebiyle 30.04.2023 günü müvekkilin iş yerinin yandığını ve büyük hasar oluştuğunu, söz konusu felaket nedeniyle müvekkilinin şirketin ticari işletmesinde bulunan 2018,2019,2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait yevmiye defterinde kayıtlı bulunan tüm alış ve satış faturaları ve tahsilat makbuzlarının tamamı yandığını ve zayi olduğunu, Yangın Raporunda müvekkile şirkete ait 3 adet sıcak pres makinası, 1 adet kauçuk giyotin makinası, 1 adet hamur karma makinası, 1 adet dikey torna makinası, 1 adet sac giyotin makinası, 1 adet zımpara makinası,

1 adet eksantrik pres makinası, 1 adet dik matkap, 1 adet vibrasyon yıkama makinası, 1 adet vibrasyon kurulama makinası, 1 adet kompresör, 2 adet havalandırma tesisatı, 3 ton DKPPsaç, 285 kg kauçuk ... ,2018 ve 2022 yılları arasındaki işyerine ait tüm faturalar tamamen yanmak suretiyle zarar gördüğünü, buna ilişkin olarak söz konusu zayi olan alış ve satış faturalarının ve tahsilat makbuzlarının tamamının şirket yasal defterlerinde kayıtlı olduğunu,

müvekkili şirketin muhasebe işlerini yürüten Konak İzmir adresinde faaliyet gösteren Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ...' ün tüm faturalarının dönem bittiğinde müvekkili şirkete iade etmesi nedeniyle bahsi geçen yıllara ait tüm alış ve satış faturaları ile tahsilat makbuzları müvekkili iş yerinde iken söz konusu felaketin gerçekleştiğini, bu sebeplerle 2018,2019,2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait müvekkil şirkete ait tüm alış ve satış faturaları ile tahsilat makbuzları zayi olduğundan 2018,2019,2020,

2021 ve 2022 yıllarına ait müvekkil şirketin tüm alış ve satış faturaları ile tahsilat makbuzlarının zayi olduğuna dair müvekkili şirkete zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dilekçenin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.

DELİLLER

İzmir İtfaiye Dairesi Başkanlığı'ndan gelen yazı cevabı ekinde gönderilen ... no'lu yangın raporu, İzmir Hasan Tahsin Vergi Dairesi'nden gelen yazı cevabı, İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasının bir sureti, İzmir .... Noterliği'nin 12/01/2024 tarihli yazısı ekinde gönderilen evrak aslı dosyamız arasındadır.

İzmir Hasan Tahsin Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ile alakalı mali soruşturma olup olmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabında mali soruşturma ve inceleme olmadığının bildirildiği anlaşılmış, yazı cevabı dosyaya konulmuştur.

Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesi'nde çeki elinde bulunduran kişiler var ise başvurusunun sağlanması için ilan yapılması konusunda istemde bulunulmuş, yapılan yasal ilanlara ilişkin gazetelerin dosyaya sunulduğu görülmüş, mahkememizce ilan süresi beklenmiş, bu süre içinde herhangi bir başvuru olmadığı tespit edilmiştir

Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; Davacının haklı hamili olduğu belirlenen çekin zayi olduğu iddiası ile Mahkememizden iptal isteminde bulunulduğu, Mahkememizce yapılan yazışma sonucunda çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği, usulüne uygun yapılan ilanlara rağmen herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, davacının dava açmakta hukuki yararının olduğu, bu haliyle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmış,aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre uyuşmazlığın; davacı şirket adresinde çıkan yangın nedeniyle 2018,2019,2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait davacı şirketin tüm alış ve satış faturaları ile tahsilat makbuzlarının zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine yönelik olduğu dava olduğunun tespiti yapılmıştır.

Dava, TTK nun 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı, 30.04.2023 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle 2021 ve 2022 yıllarına ait müvekkili şirketin tüm alış ve satış faturaları ile tahsilat makbuzlarının zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Davacı şirket tarafından ticari defterlerin yangın nedeniyle zayi olduğu belirtildiğinden, bu hususta İzmir İtfaiye Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılmış, müzekkere cevabında yangın raporu gönderilmiş, yangın raporunda 2018-2022 yılları arasındaki iş yerine ait tüm faturaların tamamen yanmak suretiyle zarar gördüğü, binanın ve eşyaların ağır hasarlı olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

TTK 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Bu konu da açılan dava hasımsız olarak açılır ve mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebilir hükmü göz önünde bulundurulduğunda bu davada resen araştırma ilkesinin uygulanacağı anlaşılmaktadır. Mahkemece davacı şirketin ticari defter ve kayıtları açılış, kapanış onaylarının yaptırıldığı noterliğe müzekkere yazıldığı, ilgili noterlik tarafından evrak aslının gönderildiği anlaşıldı.

Ayrıca mahkemece zayi talep eden şirket yönünden herhangi bir vergi soruşturması bulunup bulunmadığı sorulmakla vergi soruşturması bulunmadığına dair yazı gönderildiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda davacının iddia ettiği ticari faturaların zayi olup olmadığının tespiti değerlendirildiğinde; zayi olduğu iddia edilen faturaların ait olduğu şirket tarafından yangının çıktığı yerin kiralanmış olduğu, şirketin hakim ortağının ... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortağı olduğu, İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı tarafından düzenlenen 30.04.2023 tarihli yangın raporuna göre davacının kiracı olduğu iş yerine ait binanın yandığı ve ağır hasarlı olduğu, yangındaki ağır hasar nedeniyle belgelerin zayi olduğu, bu nedenle TTK'nın 82/7.maddesi gereğince davacıya zayi belgesi verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır · Hakim ... · E-imzalıdır