İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/328 K.2025/86

Mahkememizde görülen Zayii Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkili ... Deri Paz.

A.Ş. deri sektöründe faaliyet göstermekte olup müvekkilinin ... adresinde yer alan işyerinde 27.03.2024 tarihinde muhasebe arşivinde yangın çıktığını, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangın söndürüldüğünü, çıkan yangın sonucunda 2015-2016-2017-2018 yıllarına ait Alış/Satış Faturaları, Ödeme ve Tahsilat Belgeleri, Çek-Senet Alındı/Verildi Bordroları, Kredi Kartı Ödeme Belgeleri, Kasa Tahsil/Tediye Makbuzları ve Banka Dekontları/Ekstreleri zayi olduğunu, yangın ile ilgili olarak müvekkili şirket tarafından mükellefi olunan Torbalı Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne de bildirimde bulunulduğunu,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı 82. Maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde bir düzenleme yer aldığını, yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesi için mahkemenize başvurulması zorunluluğu hasıl olduğunu, zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

Dava, 6102 Sayılı TTK nun 82/7 maddesi uyarıca defter zayi nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" şeklinde yasal düzenleme yer almaktadır.

Mahkememizce davacı vekili tarafından bildirilen deliller toplanarak dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce deliller toplanılmış, İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'na ve Vergi Dairesi Başkanlığı'na yazılan yazı cevaplarından, davacının vadesi geçmiş borcunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

İzmir Büyük Şehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığına yazılan müzekkereye gelen cevabi yazıda özetle; ... adresinde meydana gelen yangınla ilgili İtfaiye Dairesi Başkanlığımız tarafından düzenlenen ... Sayılı Yangın Raporunda; “idari bina olarak kullanılan arşiv odasında ... Deri Sanayi ile iş bu dosya kapsamında talepte bulunan ... Deri A.Ş. ait, faturalar, banka dekontları, tahsilat belgeleri, çek senet belgeleri, ödeme dekontları, makbuzlar, bordrolar ve muhtelif evraklar kısmen yanmak, ıslanmak ve islenmek sureti ile zarar gördüğü, odanın tavan kapsamının bir kısmı, ahşap dolap, internet, usb, güvenlik kamerası tesisatı, aydınlatma, çatı bölümüne açılan pencereler ve muhtelif malzemeler yanmak sureti ile zarar gördüğü” rapor edilmiştir.

Zayii talebine konu evrak dökümü ve tasnifinin yapılmasına ihtiyaç duyulan çok sayıda belge olması hasebi ile bu hususta bilirkişi incelemesi yapıldığı, SMMM bilirkişi tarafından hazırlanan raporda özetle;

1- Talepte bulunan ... Deri Paz. A.Ş. ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun olarak tutulduğunun tespit edildiği,

Türk Ticaret Kanunu 82'ye göre dava, hak düşürücü süreye tabi olup esasında tacirin zıyar öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde dava açılması gerektiği ifade edilmiş olup, davacı şirket adresinde bulunan arşiv bölümünde 27.03.2024 tarihinde yangın çıktığı ve Mahkemede açılan davanın ise 16.04.2024 tarihinde Mahkemenizde açıldığı ve netice olarak iş bu davanın süre açısından uygun tarihte açıldığı,

2- 27.03.2024 tarihinde çıkan yangın neticesinde şirket idari bina olarak kullanılan arşiv odasında ... Deri Sanayi ile iş bu dosya kapsamında talepte bulunan ... Deri A.Ş. ait, faturalar, banka dekontları, tahsilat belgeleri, çek senet belgeleri, ödeme dekontları, makbuzlar, bordrolar ve muhtelif evraklar kısmen yanmak, ıslanmak ve islenmek sureti ile zarar gördüğü, odanın tavan kapsamının bir kısmı, ahşap dolap, internet, usb, güvenlik kamerası tesisatı, aydınlatma, çatı bölümüne açılan pencereler ve muhtelif malzemeler yanmak sureti ile zarar gördüğünün İzmir Büyükşehir Belediyesi Yangın Raporu ile tespit edildiği,

3- Mahkemenin görevlendirmeleri neticesinde şirket merkez adresinde yapılan incelemelerde talepte bulunan ... Deri Pazarlama A.Ş. nin 2015 yılı ticari defterlerinin Noter tasdikli olduğu ve zarar görmediği, 2016/2017/2018 yılları Ticari defterlerinin ise E- Defter olduğundan dijital ortamda muhafaza edildiğinden yangın vb. doğal afetlerden zarar görmesinin söz konusu olamadığı tespit edilmiştir. Ancak ...

Deri Pazarlama A.Ş. nin 2015/2016/2017/2018 yıllarına ait ticari defterlerindeki tüm muhasebe kayıtlarının dayanağı olan faturalar, banka dekontları, tahsilat belgeleri, çek senet belgeleri, ödeme dekontları, makbuzlar, bordrolar ve muhtelif evrakların kullanılamaz halde oldukları tarafımdan tespit edilmiş olup iş bu dosya kapsamında talepte bulunan ... Deri Pazarlama A.Ş.

2015/2016/2017/2018 yıllarına ait muhasebe kayıtlarına dayanak belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesi hususu Mahkemenin takdirine bırakıldığı rapor edilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu ... adresinde yer alan işyerinde 27.03.2024 tarihinde muhasebe arşivinde yangın çıktığını, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangın söndürüldüğünü, çıkan yangın sonucunda 2015-2016-2017-2018 yıllarına ait Alış/Satış Faturaları, Ödeme ve Tahsilat Belgeleri, Çek-Senet Alındı/Verildi Bordroları, Kredi Kartı Ödeme Belgeleri, Kasa Tahsil/Tediye Makbuzları ve Banka Dekontları/Ekstreleri zayi olduğu,

İzmir Büyük Şehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığının cevabi yazısında idari bina olarak kullanılan arşiv odasında e-imzalı Deri Sanayi ile iş bu dosya kapsamında talepte bulunan ...

Deri A.Ş. ait, faturalar, banka dekontları, tahsilat belgeleri, çek senet belgeleri, ödeme dekontları, makbuzlar, bordrolar ve muhtelif evraklar kısmen yanmak, ıslanmak ve islenmek sureti ile zarar gördüğü, odanın tavan kapsamının bir kısmı, ahşap dolap, internet, usb, güvenlik kamerası tesisatı, aydınlatma, çatı bölümüne açılan pencereler ve muhtelif malzemeler yanmak sureti ile zarar gördüğü bildirildiği, bu nedenle TTK 82/7 maddesindeki zayi koşullarının oluştuğu,

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da; davacı şirket merkez adresinde yapılan incelemelerde talepte bulunan ... Deri Pazarlama A.Ş. nin 2015 yılı ticari defterlerinin Noter tasdikli olduğu ve zarar görmediği, 2016/2017/2018 yılları Ticari defterlerinin ise E- Defter olduğundan dijital ortamda muhafaza edildiğinden yangın vb. doğal afetlerden zarar görmesinin söz konusu olamadığı tespit edildiği, ancak ...

Deri Pazarlama A.Ş. nin 2015/2016/2017/2018 yıllarına ait ticari defterlerindeki tüm muhasebe kayıtlarının dayanağı olan faturalar, banka dekontları, tahsilat belgeleri, çek senet belgeleri, ödeme dekontları, makbuzlar, bordrolar ve muhtelif evrakların kullanılamaz halde oldukları tespit edildiği rapor edildiği, mahkememizce yeterli ve hükme esas almaya elverişli mahiyette görülmüş ve davanın kabulüne karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

EK-İ

- 01.01.2015 -31.12.2015 tarihleri arasındaki alış ve satış faturaları - 01.01.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasındaki ödeme ve tahsilat belgeleri - 01.01.2015 -31.12.2015 tarihleri arasındaki çek/senet alındı/verildi bordroları - 01.01.2015 -31.12.2015 tarihleri arasındaki banka dekontları ve ekstreleri - 01.01.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasındaki kredi kartı ödeme dekontları - 01.01.2015 -31.12.2015 tarihleri arasındaki kasa tahsil/tediye makbuzları

EK-2

- 01.01.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasındaki alış ve satış faturaları 01.01.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasındaki ödeme ve tahsilat belgeleri 01.01.2016 -31.12.2016 tarihleri arasındaki çek/senet alındı/verildi bordroları 01.01.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasındaki banka dekontları ve ekstreleri 01.01.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasındaki kredi kartı ödeme dekontları 01.01.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasındaki kasa tahsil/tediye makbuzları

EK-3

- 01.01.2017 - 31.12.2017 tarihleri arasındaki alış ve satış faturaları 01.01.2017 - 31.12.2017 tarihleri arasındaki ödeme ve tahsilat belgeleri 01.01.2017 - 31.12.2017 tarihleri arasındaki çek/senet alındı/verildi bordroları 01.01.2017 - 31.12.2017 tarihleri arasındaki banka dekontları ve ekstreleri 01.01.2017 - 31.12.2017 tarihleri arasındaki kredi kartı ödeme dekontları 01.01.2017 - 31.12.2017 tarihleri arasındaki kasa tahsil/tediye makbuzları

EK-4

- 01.01.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasındaki alış ve satış faturaları

01.01.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasındaki ödeme ve tahsilat belgeleri

01.01.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasındaki çek/senet alındı/verildi bordroları

01.01.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasındaki banka dekontları ve ekstreleri

01.01.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasındaki kredi kartı ödeme dekontları

01.01.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasındaki kasa tahsil/tediye makbuzları

Şeklinde sayılan evrakın zayii olduğunun tespitine,

II-) Muayyen ve müşahhasa surette kurum kuruluşlarda, gerçek yahut tüzel kişilerde zayii talebine konu evrakın kendisinin yahut buna dair bir kayıt ve tespitin varlığı halinde mahkememiz kararının çekişmesiz yargı kararı olması münasebeti ile maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyeceğine,

Evrakın kendisi yahut buna dair kayıt-tespiti muhafaza edenlerin kanundan, sözleşmeden doğan haklarının mahfuz tutulmasına,

2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 187,80 TL nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen davacıya iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı,

Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek; Açıkça okunup usulden anlatıldı.05/02/2025

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı