İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/800 K.2024/713

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ... Ticaret Sicin numarası ile .../İZMİR adresinde kurularak 07.08.1995 tarihinde tescil edildiği, şirket iki ortaklı olup, ortaklarından ... şirket müdürüdür, diğer ortağın ismi ... olduğunu, bu şirket bir süre faal olarak çalışmış ancak telkin edildiğini, o tarihten itibarende şirketin hiç bir faaliyeti bulunmadığını, şirketin SGK ve vergi borcu yoktur.

2024 yılı itibariyle evrakları saklama yükümlülükleri de sona erdiğini, ancak iş bu şirket halen Ticaret Sicil Müdürlüğünde açık gözüktüğünü, şirket ortakları şirketin kapanış işlemlerini yapmak istediklerinde şirketin tüm ticari resmi defterlerinin kayıp olduğunu gördüklerini ve tüm aramalarına karşın kaybolduğunu, İzmir ....

Noterliğinin 19/02/2008 tarihli ... yevmiye numaralı imza sirkülerinden şirket müdürü olarak 10 yıllığına ... atandığını, ancak karar defteri de bulunamadığı için yeni müdür atanamadığı için şirketin şu an için yetkili müdürü bulunmadığını, davanın şirket ortaklarından ... adına açılması zorunlu olduğunu, şirket faal olmadığını, şirketin faaliyet gösterdiği hiç bir adresi bulunmadığını, şirket ortakları artık bu şirketin kapanış işlemlerini gerçekleştirmek istediklerini, ortağı olduğu...Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti'ne ait resmi defterlerin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

Talep; TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK 82/7. maddesinde, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin maddede öngörülen hallerde ziyaı halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir.

TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca açılan davada davacı yan saklamakla yükümlü olduğu ticari belgelerin saklanmasında gerekli özen ve duyarlılığı gösterdiği halde belgelerin zayi olduğunu usulüne uygun delillerle ispatlamakla yükümlüdür.

Dava dilekçesinin incelenmesinde; davanın şirketin artık faal olmadığı, kapanış işlemlerinin yasallaştırılması gayesine mahdut olarak tüm ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve bu şekilde gerekli müracaatları yapılacağına binaen açıldığı,

Zayi belge verilmiş hallerin TTK 82.maddesinde düzenlendiği, buna göre;

"C) Saklama ve ibraz

I - Belgelerin saklanması, saklama süresi

MADDE 82- (1) Her tacir;

a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini,

b) Alınan ticari mektupları,

c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini,

d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

(2) Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.

(3) Açılış ve ara bilançoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki;

a) Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler;

b) Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun.

(4) Kayıtlar 65 inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir.

(5) Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır.

(6) Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar.

(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.[20]

(8) Gerçek kişi olan tacirin ölümü hâlinde mirasçıları ve ticareti terk etmesi hâlinde kendisi defter ve kâğıtları birinci fıkra gereğince saklamakla yükümlüdür. Mirasın resmî tasfiyesi hâlinde veya tüzel kişi sona ermişse defter ve kâğıtlar birinci fıkra gereğince on yıl süreyle sulh mahkemesi tarafından saklanır." şeklinde amir hükmü bulunduğu,

Defterlerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı veya başka bir afetle veya hırsızlıkla kaybolmadığı, kanunda sayılan sebeplerden herhangi birine dayanılmadığı, kayıp iddiasının Yasanın açıkça düzenlediği zayi sebepleri arasında bulunmadığı, kaldı ki davacı taraf tacir olup, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunduğu, TTK'nın 82/7. maddesindeki koşulların oluşmadığı,

Bu anlamda şirketin faal olmaması ve kapatılması için defter ve belgeler için zayilik müracaatının kanunda bir zayi olma hali ve sebebi olarak düzenlenmediği,

Şirketin kapatılması isteyenin buna dair fesih ve tasfiyeye dair davaların açılabileceği nazara alınarak bu şekli ile davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmasının HMK 114/h maddesi kapsamında dava şartı olduğu ve HMK 115. Madde kapsamında davanın her aşamasında incelenmesi gerektiğinden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın HMK 114/h ve 115. Maddeleri gereğince reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza