Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/802 K.2024/1315

Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında 2 set kazan besleme pompası satışı ve besleme pompasının kazan arası tesisat yapımı ile ilgili anlaşma akdedildiğini, anlaşmaya konu hizmetin davalıya verildiğini, ancak fatura bedelinin 58.400,00 TL’lik kısmının ödenmediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibinden sonra davalının 30.000,00 TL daha ödeme yaptığını ve kalan tutar için takibe itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, Bursa Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davalının hizmeti ayıplı olarak ifa ettiğini, müvekkilinin bu nedenle zararının oluştuğunu, davacı tarafça ayıbın giderilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava konusu takip, eser (makine imalatı ve montaj işi) ilişkisinden kaynaklı fatura alacağının tahsiline istemine ilişkin olduğu, eser sözleşmelerinde yetkili mahkeme HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme olan davalının ikametgahı mahkemesi veya aynı Kanun'un 10. maddesinde düzenlenen sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi olduğu, TBK'nın 89. maddesindeki kural salt para alacakları ile ilgili olup, eser bedeline ilişkin alacak istemleri yönünden uygulanamayacağından takibin yapıldığı alacaklı adresindeki yer icra dairesinin yetkili icra dairesi olarak kabulünün mümkün olmadığı,

davalı şirket merkezinin '".../Bursa" olduğu, HMK.'nun 6 maddesi ile 10.maddesi uyarınca borçlu hakkında yapılacak icra takibinde Bursa İcra Dairelerinin yetkili olduğu, takibin yetkisiz Bandırma İcra Dairesinde yapıldığı gerekçesiyle davanın HMK’nun 114/1 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, Yargıtay yerleşik içtihatlarında para alacağının tahsili amacıyla açılan davalarda alacaklının yerleşim yerinin yetkili olduğunun belirtildiğini, yine para alacağına dayanan davalarda davacıya akdi ilişkinin varlığını kanıtlama imkanı tanınması ve akdi ilişkinin kanıtlanması halinde alacaklının yerleşim yerinin de yetkili olduğuna karar verildiğini, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi ...

Karar sayılı ilamının da bu yönde olduğunu, bir malın montajının yapılıyor olmasının sözleşmeyi eser sözleşmesi haline getirmeyeceğini, aksi takdirde tüm beyaz eşya satışlarının eser sözleşmesi kabul edilebileceğini, zira ürünlerin tesisat montajlarının da satıcı tarafından yapılmakta olduğunu, takip dayanağı faturanın satım sözleşmesine ilişkin olduğunu, müvekkilinin davalıya 2 set kazan besleme pompa grubu satışını ve bunların tesisat montajını yaptığını, sözleşmenin eser sözleşmesi olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu,

müvekkilinin alacağı münhasır para alacağı olup yetkili yerde icra takibi yapıldığını belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, faturaya dayalı bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkin olup, davalı mahkemenin yetkisiz olduğunu, ayrıca davacı ediminin ayıplı olarak ifa edildiğini savunmuş, mahkemece icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Dava konusu icra dosyası incelendiğinde, davacının faturaya dayalı olarak 58.400,00 TL asıl alacak için icra takibi başlattığı, davalının yasal sürede borca itirazın yanında, Bursa İcra Müdürlüğü'nün yetkili olduğundan bahisle icra dairesinin yetkisine de ettiği görülmüştür.

Dosya kapsamından taraflar arasında 2 set kazan besleme pompası satışı ve besleme pompasının kazan arası tesisat yapımını konu alan şifahi bir sözleşme akdedildiği anlaşılmakta olup, dosya kapsamında mevcut ürün fotoğrafları da incelendiğinde, davacının ağırlıklı ediminin pompa satış ve teslimi değil pompanın kazan arası tesisatının yapımı yani montajı olduğu anlaşılmakla, sözleşmenin satış değil eser sözleşmesi niteliğinde olduğu kabul edilmelidir. Nitekim Yargıtay 6 HD ile -kapatılan-15 HD ve 19 HD’nin yerleşik içtihatları da bu yöndedir.

İİK 67.m. uyarınca açılan itirazın iptali davalarında, icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmış olması bu davaya özgü bir dava şartı olup, HMK’nun 114.maddesinde düzenlenen dava şartları mahkemece davanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalı, dava şartının bulunmaması halinde HMK’nun 115/2. maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmelidir.

İcra dairesinin yetkisine itirazın İİK 50.m. yollamasıyla HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerince çözümlenmesi gerekir. HMK.nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki, bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir.

Para alacakları yönünden yetkili mahkemeyi alacaklının yerleşim yeri mahkemesi olarak belirleyen 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesi hükümlerinin sadece karz akdinden doğan borçlarla sınırlı olduğunun kabulü gerekir. Aksi halde, bütün para borcu ilişkilerinden doğan ihtilâflarda yetkili mahkemenin bu maddeye göre tayini gerekeceğinden, para borçlarıyla ilgili tüm ihtilâfların davacının yerleşim yerinde davaya konu olması sonucu doğar ki, bu da, Hukuk Muhakemeleri Kanununda yer alan yetkiyle ilgili kuralları adeta istisna haline getirmiş olur. Eser sözleşmesinden kaynaklanan bir alacakta yetkili mahkemenin tayininde 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesi hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 6.HD'nin (kapatılan 15.HD.) istikrar kazanmış içtihatları da bu yöndedir.

Somut olayda dava konusu icra takibi Bandırma İcra Müdürlüğü’nde yapılmış olmakla birlikte, davalı ikametgahı Bursa ili olduğu gibi, sözleşme ifa yeri de montajın yapıldığı davalı işyerinin bulunduğu yer olan Bursa ili olup, davalı yetki itirazında haklıdır.

O halde mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamakta olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 m. uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip