İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1048 K.2025/935

Mahkememizde görülen Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Tazminat)Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Karşıyaka Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesiyle özetle; müvekkilinin 03.02.2025 tarihinde ... numaralı telefondan arandığını ve arayanların kendilerini ...

Platformundan aradıklarını, üyelik hesabına kimliği belirsiz kişilerce erişim sağlandığını, hesap güvenliği için kendisini yönlendireceklerini, kendisine güvenlik için sms'ler ile şifre gönderileceğini belirttiklerini, müvekkilinin hesabının ele geçirilmiş olabileceğini düşünerek kimliği belirsiz kişinin yönlendirmeleriyle ...

A.Ş.'de bulunan üyelik hesabından 22.94486564 ... parasını kaynağını bilinmeyen başka bir hesaba transfer ettiğini, müvekkilinin hesabının ele geçirilmiş olabileceği endişesiyle ve şokuyla hareket ettiğini, sonrasında davalı şirketin güvenlik zafiyeti sebebiyle dolandırıcılığa maruz kaldığının farkına vardığını, müvekkilinin uğradığı tüm maddi zararlarından ve tüm alacak talepleri yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik 30.000,00-TL alacaklarının zarar tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanacak en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,

müvekkilinin uğradığı manevi zarar nedeniyle 100.000,00-TL manevi zararın, zarar tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanacak en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Karşıyaka ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/03/2025 tarih, ... Esas-... Karar sayılı kararı ile "...dava dilekçesinin Tüketici Mahkemesine hitaben yazıldığı, Karşıyaka Adliyesinde Tüketici Mahkemeleri bulunmadığı ve bu tür davaların HSK'nın 26/03/2014 tarih 141 numaralı Genel Kurul Kararı uyarınca İzmir Tüketici Mahkemelerince bakıldığı anlaşılmakla, dava dosyasının yetkili ve görevli İzmir Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine.." karar verilmiştir.

İzmir ... Tüketici Mahkemesinin 11/06/2025 tarih, ...

Esas-...karar sayılı kararı ile "...davacının taraflar arasındaki ilişkinin 6502 sayılı kanunda tanımlanan tüketicinin saikinden farklı olduğu sabit olmakla, 6502 sayılı kanunda kanun koyucunun salt kullanma ve tüketme amacına yönelik olarak yapılan dar kapsamlı işlemleri kastettiği, taraflar arasındaki kar gütme amacı ve ticari ve yatırım amaçlı yapılan para alım satım işinin ise bu kapsamda olmadığı, davacının yasada ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi şeklindeki tüketici tanımına uymadığı,

böylece tüketici olarak kabul edilemeyeceği, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin de 6502 sayılı Kanun kapsamı dışında kaldığı, davacının gelir ve kar elde etme gayesinin olmasının davayı kendiliğinden ticari dava haline getirmeyeceği, TTK'da ön görülen, tarafların her ikisinin de tacir olması koşulunun davada oluşmadığı anlaşıldığından,

davaya bakma hususunda genel mahkemeler görevli olup, çekişmenin niteliği, tarafların sıfatı, dilekçedeki iddia/olay ve deliller itibarı ile yargılamanın genel mahkemelerce yapılması gerektiğinden ve görevli mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu.." gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.

İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 23/09/2025 tarih ve ... esas-... karar sayılı kararı ile "... TTK'nın 4/1-f maddesi uyarınca "bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde yer alan hususlardan doğan davalar mutlak ticari dava niteliğinde olup, ... varlıklar ile ilgili yasal düzenlemenin yapılmasıyla birlikte somut uyuşmazlıkta görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup görev hususunun re'sen her aşamada taraflar ileri sürmeseler dahi Mahkemelerce de resen nazara alınması gerektiği dikkate alınarak görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine.." karar verilmiş dosya mahkememize tevzi edilmekle mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

Dava, davacının davalı şirket bünyesinde bulunan üyelik hesabından 22.94486564 ...parasını kaynağını bilinmeyen başka bir hesaba dolandırıldığı düşüncesiyle transfer etmesi nedeniyle davalı şirketin güvenlik zafiyeti sebebiyle uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir.

Somut olayda; dava dilekçesinde belirtildiği üzere davacının yatırımlarını ..., ... para gibi yatırım araçlarıyla değerlendirmek üzere bu sektörde hizmet veren ve yapmış olduğu hizmet karşılığı ... para alım satımı yapmak için davalının internet sitesine üye olarak, davalı şirketin banka hesabına davacı tarafından para aktarımı yapıldığı, davacının tanımlanan hesabı ile sanal para alım-satım işlemini zaman ve mekan kısıtlaması olmaksızın gerçekleştirebildiği, anlaşılmış olup,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu´nun 4. maddesinde mutlak ticari davalar belirtildikten sonra her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari davalar olarak sayılmış ve 5. maddesinde de "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" hükmü getirilerek görev hususunun kapsamı düzenlenmiştir. Buna göre bir davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olabilmesi için mezkur kanunun 4. maddesinde sayılan mutlak bir ticari dava olması veya her iki taraf tacir olup uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bir husustan doğması gerekmektedir.

Somut olayda uyuşmazlık; davacının ... para satın almak üzere davalı şirket hesabına gönderilen mevduat karşılığı davacı adına ... para atın alınıp alınmadığı, bunların davacı uhdesinde olup olmadığı, ... paraların ya da davacının ödediği tutarın aynen davalıdan alınıp davacıya iadesine karar verilmesi gerekip gerekmediği hususlarındadır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/f.k ve l) bendi gereğince; "k) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, l) Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi, ifade etmektedir."

Aynı Kanunun Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmeler başlıklı 49 / 1. maddesi gereğince "Finansal hizmetler, her türlü banka hizmeti, kredi, sigorta, bireysel emeklilik, yatırım ve ödeme ile ilgili hizmetleri ifade eder. Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşme, finansal hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, sağlayıcı ile tüketici arasında uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle kurulan sözleşmelerdir".

Aynı Kanunun 73/1. Maddesi gereğince" Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir". 83/ 2.maddesi ise " Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez" hükmünü amirdir.

Bu açıklamalar ışığında davacının yatırım amacı ile işlem yapması ve sözleşme akdetmesi yukarıda sayılan yasa maddeleri uyanca davayı ticari dava haline getirmez. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 08/05/2017 tarih 2017/139 E., 2017/186 Karar ve 25/10/2019 tarih 2018/1401 Esas 2019/1375 Karar sayılı kararları ile aynı hususun altını çizmiştir.

Finansal hizmetlerin tüketici işlemi kapsamına alındığı yasal düzenlemelerden anlaşılmaktadır. Eş anlatımla işin sadece finansal olması işlemin tüketici işlemi olmadığını göstermeyecektir. Doktrinde de tasarruf sahibinin bireysel yatırımcının bir aracı kurum ile çerçeve sözleşmesi imzalanması tüketici işlemi olduğu ve tüketici mahkemelerinin görevli olduğu da belirtilmektedir. ( Doç. Dr. ...; Sermaye Piyasası Hukuku Toplantı Serisi - Tebliğler Tartışmalar, sayfa 24-25 )(Ankara Bölge Adliye Mahkemesi´ nin 21/10/2019 tarih 2019/1448 E., 1256 Karar sayılı kararı)

Yargıtay ...Hukuk Dairesi tüm bu değerlendirmeleri ortak olarak 13/02/2017 tarih ... E., ... sayılı kararında vurgulamış ve Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından aynı konuda verilen kararın Tüketici Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle bozulmasına karar vermiştir.

İstinaf hukuk dairelerinde de benzer kararların olduğu müşahede edilmekle;

*-) Sakarya BAM 5. H.D. 2025/77-2025/434 E.-K.

*-) İzmir BAM 20 H.D. 2025/1129-2025/1156 E.-K.

*-) Diyarbakır BAM 2. H.D. 2025/1032-2025/1261 E.-K.

Yukarıda künyesi verilen muhtelif istinaf ilamlarında da "..." uyap aramaları itibari ile gerek görevsizlik yahut tedbir kararı gerekse de esastan verilen karalar da Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu vurgulanmıştır.

Tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde bir davanın ticari dava olarak nitelendirilebilmesi ve ticaret mahkemesinde görülebilmesi için ya mutlak ticari dava olması ya da her iki tarafın tacir olması ve işin her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekmektedir. Davacının yatırım amaçlı dahi olsa ... para satın alması bunu tek başına tüketici işlemi olmaktan çıkarmayacaktır.

Bu durumda, mahkememiz dava konusunda uyuşmazlığa bakma konusunda görevli olmayıp, uyuşmazlığa bakma görevi Tüketici Mahkemesine aittir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, taraflarca ileri sürülmesi dahi yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerektiğinden mahkememizce göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usul yönünden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Mahkememizce verilen işbu karar ile İzmir ... Tüketici Mahkemesinin 11/06/2025 tarih, ... Esas-... karar sayılı kararı arasında oluşan uyuşmazlığın giderilmesi için, mahiyet itibari ile merci tayini gerektiren durum ortaya çıktığından kanunyolu müracaatı olmadığı takdirde de peyderpey HMK 21/2 ve 22/2 hükümleri mucibince merci tayini için dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı