İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1144 K.2026/321

Yukarıda tarafları yazılı olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ..., ...

Mahallesi'nde bulunan "..." adlı işletmeyi 50 yılı aşkın süreyle işletmekte olup, söz konusu işletmeye ait ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 64 ve 82. maddeleri ile Vergi Usul Kanunu’nun 253. maddesi uyarınca tutulması ve saklanması zorunlu olan tüm ticari kayıt ve defterler, bugüne kadar son derece muntazam şekilde tutulmuş ve saklanmış olduğunu, söz konusu belgeler, kapladıkları büyük hacim dolayısı ile Davacı Müvekkil'in oğlu olan ...'ın mülkiyetinde bulunan "..." adresinde bulunan taşınmazda arşivlenmekte olsuğunu, 02.07.2025 tarihinde ... ilçesinde meydana gelen yangın felaketinde,

Davacı Müvekkil'e ait ... plakalı ... marka araç ile birlikte ticari işletmeye ait birtakım menkul emtia ile birlikte 2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022 ve 2023 yıllarına ait tüm resmi defterler, bu yıllara ait alış-satış faturaları, SGK dosyaları ve diğer belgeler, beyannameler, vergi ve SGK makbuzlarının tamamı ne yazık ki yanmış ve tamamen zayi olduğunu, bu durumun tespiti için Çeşme Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne de 08.07.2025 tarihinde bildirimde bulunulduğunu, kanun gereği, defter ve belgelerin zayi olması halinde mahkemenizden zayi belgesi alınması zorunlu olduğunu,

bu nedenle işbu davayı açma zarureti doğmuş olup zayi belgesi verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davanın, zayi belgesi verilmesi istemine yönelik olduğunun tespiti yapılmıştır. Çeşme ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. -... K. Sayılı verilen görevsizlik kararı gereği dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı'na yazılan müzekkere cevabı ekinde gönderilen ... kayıt numaralı yangın raporu, İzmir .... Noterliği'nden gönderilen, davacıya ait ... ve ... dönemine ait defterlerin listesinin ve Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gönderilen yazı cevabı dosyamız arasındadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi olan 2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022 ve 2023 yıllarına ait tüm resmi defterler, bu yıllara ait alış-satış faturaları, SGK dosyaları ve diğer belgeler, beyannameler, vergi ve SGK makbuzları için müvekkile zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Bu davalar niteliği itibariyle çekişmesiz yargı işlerine tabidir.6100 sayılı HMK. 385/1 uyarınca çekişmesiz yargı işlerinde, niteliğine uygun düştüğü ölçüde, basit yargılama usulü uygulanır ve mahkemece res'en araştırma yapılır.

Yukarıda belirtilen genel açıklamalar karşısında mevcut davada; davacı taraf davaya konu evrakların davacının oğluna ait olan ve başka bir yerde bulunan ... adresinde bulunan depoda saklanmakta iken yangın sonucu zarar gördüğünü ileri sürmüş ise de; davacı defteri saklamakta özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini de ispat edememiştir. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 11/09/2019 tarih, 2018/3547 Es.-2019/5313 K. sayılı ilamı ile 10/04/2018 tarih, 2016/10152 Es.- 2018/2565 K. sayılı ilamları da bu yöndedir.)

Dosya kapsamı içerisindeki bilgi ve belgeler dikkate alındığında, 6102 sayılı TTK 82/7. maddesine göre, zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi, davacının basiretli bir tacir gibi dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, defter ve kayıtlarının işletme merkezinde, muhasebecide veya uygun bir yerde bulunmasının mutad uygulama olduğu,

dava konusu olayda şirket defter ve kayıtların davacının oğluna ait olan deponun daha müsait olduğu gerekçesi ile başka bir adreste saklanmak üzereyken işbu depoda yangın sonucunda zayi olduğu anlaşıldığından bu şekilde defter ve kayıtlarının başka bir yerde bulunmasının mutad uygulama olmadığı defter ve kayıtları saklamada dikkat ve özenin gösterilmediği kanaati ile davanın reddine karar verilerek tüm bu açıklamalar doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı