İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/355 K.2019/120

Yukarıda tarafları yazılı dava dosyasının yapılan incelemesi sonunda;

DAVA

Davacı 20/09/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Kendisinin gelinlik işiyle uğraştığını, müşterisinden ... Bankası Turgutlu Manisa Şubesinin...Çek No TR... İban numaralı... Ltd. Şti. 20.000,00 TL'lik 30/09/2020 tarihli çeki kaybettiğini, çeki tüm aramalarına rağmen ulaşamadığını, almış olduğu çekin üçüncü şahısların eline geçmesinden çekindiğinden dolayı mahkemeye bu çekin iptali için bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu belirterek çeki kayıp ettiğinden dolayı ödemesinin durdurulmasını ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava kayıp olan çekin iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce 01/10/2019 tarihli tensip zaptının 4.nolu ara kararının dördüncü paragrafı uyarınca "Kesin süre içinde ilan bedeli yatırılmadığı takdirde davacı tarafın ilan yaptırmaktan vazgeçmiş sayılacağının ve yeniden süre verilmeyeceğinin, dosya kapsamına göre davanın usulden reddine karar verilebileceğinin ihtarına, tensip tutanağının tebliğinin ihtar yerine geçeceğine," karar verilmiş, bu husus dava şartı olarak belirtilmiştir.Tebligatın 25/10/2019 tarihinde tebliğ edilmek üzere postaya verildiği 31/10/2019 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği yasal iki hafta kesin süre içerisinde ilan bedelinin yatırılmadığı anlaşılmaktadır.

Bir hususun varlığı veya yokluğu, mahkemenin davayı esastan inceleyip karara bağlanmasına engel oluyor ve hakim o hususu kendiliğinden gözetmekle yükümlü ise o husus bir dava şartıdır. Dava şartları, medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı, bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekononomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır.

Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere olumlu dava şartları; yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir. Dava şartları dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir.

Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan reddetmek durumundadır. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

HMK'nın 115/2 maddesindeki kurala göre ise Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Buna göre davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken Mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verir.

Somut olayda, Mahkememizce davacı tarafa tensip zaptının tebliğinden itibaren ilan bedelinin yatırılıp makbuzun mahkememize sunması için iki haftalık kesin süre verilmiş olup "Kesin süre içinde ilan bedeli yatırılmadığı takdirde davacı tarafın ilan yaptırmaktan vazgeçmiş sayılacağının ve yeniden süre verilmeyeceğinin, dosya kapsamına göre davanın usulden reddine karar verilebileceğinin ihtarına, tensip tutanağının tebliğinin ihtar yerine geçeceğine," şeklinde şerh içeren tensip zaptının davetiye ile davacı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş ancak davacı tarafça ilan bedelinin verilen kesin süre içinde yatırılmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve mezkur nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... E-İmza Hakim ... · E-İmza