İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/445 K.2021/710

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı 13.02.2017 tarihinde sözleşme imzalandığını, 11.02.2018 tarihinde işin tamamlandığını, kesin hak edişin ve yapım işlerinin kesim kabulünün yapıldığını, düzenlenen hakedişe 60 gün içerisinde itiraz edilmediğinden bahisle davaya konu imalata ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmayacağının iddia edildiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu imalata ilişkin kesin hesap hakedişinde hata yapılmasının değil dava konusu imalatın geçici hakedişlerde ve kesin hesap hakedişinde hiç yer almamasının olduğunu,

davacı mükelliflerce ... isimli işin yapılmış olup yapılan imalat ve bedelinin hatalı olarak hakkedişlere girmediğini, bu durumda Yapım İşleri Genel Şartnamesi Madde 40 daki itiraz müessesesinin uygulama alanı bulamayacağını, bu nedenle davalının YİGŞ’de yer alan itirazi kayıt uygulamasındaki şekil ve süre unsurlarının hak düşürücü nitelikte olduğu yönündeki beyanının da kabulünün mümkün olmadığını, hakedişe girmeyen imalatlar için itiraz edilmesinin gerekmeyeceğinin keza itiraz edilmesinin mümkün olmayacağı yerleşik Yargıtay kararlarında da açıkça ele alındığını,

Yargıtay 15.H.D yerleşik görüşünün hakkedişlerde yer almayan imalatlar için itiraz şartı aranamadığı şeklinde olduğunu, davalı yanca yüklenici iş ortaklığının alacağına konulan blokenin iadesinin haksız olduğunu, teminatın yüklenici iş ortaklığınca verilen hasar nedeniyle tutulmakta olduğunu bunun da asıl iş sahibi ...’nin 09.09.2018 T.li yazısını ilgi tutmak suretiyle yüklenici iş ortaklığına gönderdiğini 02.11.2018 T.li ... sayılı yazı ile iş yapımı sırasında 11.12.2017 T.de meydana gelen trafik kazasıyla ilgili olarak yüklenici iş ortaklığının kusurunun bulunduğu,

kaza sonucu oluşan hasarın 6.847 TL olduğu konu hasarın 31.01.2018 T.den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödeneceği ve yüklenici hesabından mahsup edileceğinin ifade edildiğini, konu trafik kazasında müvekkil şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının bir kusuru olmamakla beraber oluştuğu iddia olunan hasarın 3 katından fazla bir meblağın blokede tutulup ödenmemesinin makul ve kabul edilebilir olmadığını, söz konusu kaza konusunda müvekkil şirketin detay bir bilgisinin olmadığını, herhangi bir ihbar ve davanın da söz konusu olmadığını,

müvekkil şirketin hukuki dinlenilme ve savunma hakkının da engellendiğini beyan ederek fazlaya ilişkin talep, itiraz ve dava haklarının da saklı tutularak müvekkil iş ortaklığı alacağı olan toplam 220.005,- TL’nin ihtarname tebliğ tarihine göre temerrüt tarihi olan 24.01.2019 T.den itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte 20.000,- TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 04.01.2017 tarihinde ihalesi yapılan “ ...”ni birlikte oluşturdukları İş Ortaklığı olarak üstlendiklerini, sözleşme gereği tüm edimlerin yârine getirilip işin teslim edildiğini, ancak anılı işle ilgili 4 nolu hakedişte bahsi geçen işin ...

Poz No.lu imalata ilişkin bitirilmiş olmasına rağmen hakedişe sehven girmediği ve bedeli olan 200.005,50 TL’nin de müvekkile ödenmediğini, diğer yandan iş ortaklığının 20.000,- TL alacağına da bloke konulduğunu, hak edişlerin doğrudan davacılar tarafından hazırlandığını ve daha sonra da hakkedişlerin yanlış olduğu,

bahisle herhangi bir düzeltme talebinin iletilmediğini, iş bitim tarihi olan 11.02.2018 tarihine dek yapılan tüm imalatlarla ilgili ölçümlemelerin kontrol edildiğini, metraj ve ataşmanlar incelenerek toplamda 7 hakediş ve son olarak da Kesin Hesap Hakedişin düzenlendiğini ve bu hakedişin imzalanmasını müteakip 01.11.2018 tarihinde de müvekkil şirket tarafından onaylandığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40. Maddesinde 60 günlük itiraz süresinde itiraz edilmeme halinde bundan sonra yapılacak herhangi bir itiraz dikkate alınmaz dendiğini,

davacı tarafça yapıldığı iddia edilen imalatlar için alt yüklenici konumunda bulunan davacı tarafça hazırlanan hakedişler nedeniyle yüklenici konumundaki müvekkil şirkete de iş sahibi olan ...’nden bu imalatlar nedeniyle herhangi bir ödeme almadıklarından davacı yanın hatalı iş ve işlemleri nedeniyle alınamayan ödemeyi müvekkilden talep etmelerinin de hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafça bloke edilen teminatın geri istenmesinin de haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bu meblağın davacı tarafça sebep olunan hasar nedeniyle tutulduğunu,

söz konusu kaza ve hasara ilişkin evrakların temini halinde dosyaya ibraz edileceğini beyan ederek haksız olan davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Davalı ... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından 04/01/2017 tarihinde yapılan ihale ile '...' işinin davacı şirketler tarafından üstlenilmesi akabinde taraflar arasında imzalanan 13/02/2017 tarihli İş Yapım Sözleşmesi ve ilgili tüm evrak ve kayıtlar,

2-İzmir ... Noterliğinin 25/01/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 25.01.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile ihtarnamelerin tebliğine ilişkin belge ve evraklar,

3-Karşıyaka ... Noterliğinin 17.01.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarnamenin tebliğine ilişkin belge ve evraklar,

4-Taraflara ait ticari defter ve belgeler,

5-Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 31/08/2021 havale tarihli raporu,

6-Sair deliller.

DAVA KONUSU

Açılan davanın, davalı ...Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından 04/01/2017 tarihinde yapılan ihale ile ...' işinin davacı şirketler tarafından üstlenilmesi akabinde taraflar arasında imzalanan 13/02/2017 tarihli İş Yapım Sözleşmesi kapsamında davacı şirketler ortaklığı tarafından sözleşmeye uygun ve eksiksiz olarak yapıldığı iddia edilen imalatın 4 numaralı ve sonrasındaki hakediş raporlarına sehven girmemesi sebebiyle imalat bedelinin davacı şirketler ortaklığına ödenmemesi ve 02/11/2018 tarihli ... sayılı yazı ile iş yapımı sırasında 11/12/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda oluşan hasar bedeli sebebiyle davacı

şirketler ortaklığının 20.000,00-TL bedelli alacağına bloke konulması neticesinde davalı şirketin sebepsiz zenginleştiği ve bloke işleminin usule aykırı olduğundan bahisle davacı şirket ortaklığının 220.005,00-TL alacağının davalı şirketten tahsili taleplerine ilişkin olduğu tespit edildi.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi bulunduğu uyuşmazlık konusu değildir. Davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin niteliği itibariyle rüzgar enerji santrali kulelerinin imalatı kapsamında olduğu ve eser sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Eser sözleşmesini düzenleyen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesi uyarınca yüklenicinin edimi bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin edimi ise, karşılığında bedel ödemeyi üstlenmesidir. Eser sözleşmesinin niteliği gereği yüklenici sonucu garanti etmektedir. Burada sözleşme yapılmasının nedeni belli bir sonucun ortaya çıkmasıdır.

Eser yüklenicinin sanat ve becerisini gerektiren bir emek sarfı ile gerçekleşen sonuç olup, yüklenici eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek yükümlülüğü altındadır.

Diğer yandan yüklenicinin borçları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 471. maddesinde; ''Yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.

Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır.'' şeklinde düzenlenmiş olup, yüklenici olan hekimin de bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere edimini sadakat ve özenle ifa etmek yükümlülüğü bulunmaktadır.

Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunda benzer alanlardaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kuralların esas alınacağı da açıklanmıştır. Yine eser sözleşmesinin niteliği gereği yüklenici sonucu garanti etmiş sayılmalıdır.

Davalı ...Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketine müzekkere yazılarak davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı ile imzalanan 13/02/2017 tarihli İş Yapım Sözleşmesinin onaylı suretinin ve iş ortaklığına ilişkin düzenlenen tüm hakedişler ile kesin hesaplar, ayrıca davacı şirketler ortaklığının alacağından bloke edildiği iddia edilen 20.000,00-TL bedele ilişkin olarak 02/11/2018 tarihli ... sayılı yazı ile iş yapımı sırasında 11/12/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda oluşan hasara ilişkin bilgi ve belgeler dosya arasına alınmıştır.

28/01/2021 tarihli duruşmanın 1 numaralı ara kararı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 219/2. ve 222/1. maddelerinde tarafların delil olarak dayandığı ticari defter ve kayıtları ibraz ile yükümlü olduğu hüküm altına alındığından, bilirkişi incelemesine esas olmak üzere dava konusu ticari defter kayıt ve belgelerin bulunduğu yeri mahkememize bildirmek üzere taraf vekillerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 220/1. fıkrası uyarınca iki haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiş, taraf vekilleri kendilerine verilen kesin süre içerisinde taraflara ait ticari defter ve belgeleri bulundukları yerleri mahkememize bildirmişlerdir.

İlgili evrak ve kayıtların dosya arasına alınması akabinde, dosyanın Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davalı ...

Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından 04/01/2017 tarihinde yapılan ihale ile '...' işinin davacı şirketler tarafından üstlenilmesi akabinde taraflar arasında imzalanan 13/02/2017 tarihli İş Yapım Sözleşmesi, sözleşme kapsamında düzenlenen ihale evrak ve kayıtları, hakediş raporları, ataşman defteri kayıtları, taraflara ait ticari defter ve belgeler ile sair deliller birlikte değerlendirilerek, davalı ...

Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından 04/01/2017 tarihinde yapılan ihale ile '...' işinin davacı şirketler tarafından üstlenilmesi akabinde taraflar arasında imzalanan 13/02/2017 tarihli İş Yapım Sözleşmesi kapsamında 4 numaralı hakediş ekinde yer alan ... numaralı pafta ataşmanında sabit olduğu iddia edilen freeze alanı 1, freeze alanı 2 ve freeze alanı 3 isimli kısımlarda yer alan 4.322,78 m² miktarındaki işin hakediş raporları ve ataşman defterlerinde mevcut olup olmadığı, mevcut ise yapılan işin bedelinin ... tarafından davalı ...

Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketine ödenip ödenmediği, yapışan iş bedelinin davalı ... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından davacı şirketler ortaklığına ödenip ödenmediği, davalı şirket tarafından ...

09/09/2020 tarihli yazısı ilgi tutularak davacı şirketler ortaklığının 20.000,00-TL bedelli alacağına bloke konulup konulmadığı, davacı şirketlerin davalı şirketten alacağının bulunup bulunmadığı, alacağı var ise miktarı hususları ile sair hususların belirlenmesi suretiyle hazırlanacak raporun mahkememize sunulmasının istenilmiş, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi 31/08/2021 havale tarihli raporunda, davacılar ile davalının 2017-2018-2019 yılları itibariyle ticari bir ilişkilerinin olduğunu, 2019 Yılı sonu itibariyle davalının ve davacıların kayıtlarının birbiriyle örtüştüğünü, davalı ...

Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketinin davacı şirketler ortaklığına 26.512,46-TL tutarında borcunun göründüğünü, davacıların talebinin “...” isimli ... numaralı imalata ilişkin olarak imalat yapılmış olmasına rağmen imalat ve karşılığı bedelin 4 numaralı hakedişe ve sonraki hakedişlere girmediği, dolayısıyla karşılığının şirketin dahil olduğu ortaklığa ödenmediği,

bu miktarın da 4322,78 m2 olup birim fiyatı olan 39,21-TL hesaplamasıyla (4322,78 M2 X 39,21-TL=169.496,20-TL) ile %18 KDV bedeli 30.509,30-TL olmak üzere toplamda 220.005,50-TL olduğunu, hakediş eki ... numaralı pafta ataşmanı incelendiğinde 4322,78 m2’lik imalatın hakedişe eklenmemiş olduğunu, mahkeme kararının davacıya eksik hakediş bedelinin ödenmesi olması halinde 220.005,50-TL'nin ihtarname tebliğ tarihi olan 24.01.2019 tarihinden dava tarihi olan 25.09.2019 tarihine kadar olan faizin Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz oranı hesaplaması ile 28.679,01-TL olacağını, faizin eklenmesiyle davacının alacağının 248.684,51-TL olacağını,

davalı kayıtlarında davacının hesabına bloke konularak 14/02/2019 tarihinde tahsilat yapıldığı belirtilen 20.000,00-TL bedelin 'Vakıfbank'a gelen moloz bedeli' açıklaması ile yer aldığını mütalaa etmiştir.

Davalı vekilinin yargılama sırasında icra edilen çeşitli duruşmalardaki davaya konu hakediş bedellerinin idare tarafından kendilerine de ödenmediğine yönelik beyanları dikkate alındığında, taraflar arasında imzalanan 13/02/2017 tarihli İş Yapım Sözleşmesi kapsamında 4 numaralı hakediş ekinde yer alan ... numaralı pafta ataşmanında bulunan freeze alanı 1, freeze alanı 2 ve freeze alanı 3 isimli kısımlarda yer alan 4.322,78 m² miktarındaki işin yapılmadığı hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Her ne kadar davacı şirketler ortaklığı tarafından hakedişlere giren işler açısından düzenlenen kesin kabul tutanaklarına itiraz edilmemesi sebebiyle, davacı şirketler ortaklığının itiraz olmaksızın kesinleşen kesin kabul tutanaklarına itiraz hakkı bulunmamakta ise de, dava konusu uyuşmazlığın, yapıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmayan ve hakedişlerde yer almayan iş bedellerine yönelik olduğu,

yerleşik Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları dikkate alındığında hak sahibinin hakedişlerde yer almayan işler açısından kesin kabul tutanaklarına itiraz etmesinin beklenemeyeceği, bu kapsamda davacı şirketler ortaklığının hakediş raporlarına girmeyen ancak ataşmanlarda yer alan ve her iki tarafın da kabulünde olan freeze alanı 1, freeze alanı 2 ve freeze alanı 3 isimli kısımlarda yer alan 4.322,78 m² miktarındaki iş bedeli 220.005,50-TL yönünden davalı kurumdan alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır.

Yine dava dilekçesine konu edilen davacı şirketler ortaklığının bloke konulan 20.000,00-TL tutarındaki alacağının davalının defterlerinde 'Vakıfbank'a gelen moloz bedeli' açıklaması ile yer aldığı, ancak ticari defter ve belgelerin incelenmesi neticesinde 20.000,00-TL tutarındaki bedele bloke konulması işleminin hangi sebeple gerçekleştiği hususunda herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, bloke işlemi açısından davacı şirketler ortaklığına iletilen belgede ise iş yapımı sırasında 11/12/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasından ötürü davacı iş ortaklığının sorumluluğunun bulunduğunun bildirildiği,

bloke işlemi açısından davalı kurumun bahsi geçen yazısı ile ticari defter ve kayıtlarının dahi çelişki barındırdığı, herhangi bir hukuki dayanağı olmaksızın davacı şirketler ortaklığının alacağına bloke işlemi uygulanmasının hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, Davalı ... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından 04/01/2017 tarihinde yapılan ihale ile '...' işinin davacı şirketler tarafından üstlenilmesi akabinde taraflar arasında imzalanan 13/02/2017 tarihli İş Yapım Sözleşmesi ve ilgili tüm evrak ve kayıtlar, İzmir ...

Noterliğinin 25/01/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 25.01.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile ihtarnamelerin tebliğine ilişkin belge ve evraklar, ... Noterliğinin 17.01.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarnamenin tebliğine ilişkin belge ve evraklar, taraflara ait ticari defter ve belgeler, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 31/08/2021 havale tarihli raporu ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde,

dava konusu uyuşmazlığın davalı ...Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından 04/01/2017 tarihinde yapılan ihale ile '...' işinin davacı şirketler tarafından üstlenilmesi akabinde taraflar arasında imzalanan 13/02/2017 tarihli İş Yapım Sözleşmesi kapsamında davacı şirketler ortaklığı tarafından sözleşmeye uygun ve eksiksiz olarak yapıldığı iddia edilen imalatın 4 numaralı ve sonrasındaki hakediş raporlarına sehven girmemesi sebebiyle imalat bedelinin davacı şirketler ortaklığına ödenmemesi ve 02/11/2018 tarihli 2491 sayılı yazı ile iş yapımı sırasında 11/12/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda oluşan hasar bedeli sebebiyle

davacı şirketler ortaklığının 20.000,00-TL bedelli alacağına bloke konulması neticesinde davalı şirketin sebepsiz zenginleştiği ve bloke işleminin usule aykırı olduğundan bahisle davacı şirket ortaklığının 220.005,00-TL alacağının davalı şirketten tahsili taleplerine ilişkin olduğu, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 31/08/2021 havale tarihli raporunda davacılar ile davalının 2017-2018-2019 yılları itibariyle ticari bir ilişkilerinin olduğunu, 2019 Yılı sonu itibariyle davalının ve davacıların kayıtlarının birbiriyle örtüştüğünü, davalı ...

Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketinin davacı şirketler ortaklığına 26.512,46-TL tutarında borcunun göründüğünü, davacıların talebinin “...” isimli ... numaralı imalata ilişkin olarak imalat yapılmış olmasına rağmen imalat ve karşılığı bedelin 4 numaralı hakedişe ve sonraki hakedişlere girmediği, dolayısıyla karşılığının şirketin dahil olduğu ortaklığa ödenmediği,

bu miktarın da 4322,78 m2 olup birim fiyatı olan 39,21-TL hesaplamasıyla (4322,78 M2 X 39,21-TL=169.496,20-TL) ile %18 KDV bedeli 30.509,30-TL olmak üzere toplamda 220.005,50-TL olduğunu, hakediş eki ... numaralı pafta ataşmanı incelendiğinde 4322,78 m2’lik imalatın hakedişe eklenmemiş olduğunu, mahkeme kararının davacıya eksik hakediş bedelinin ödenmesi olması halinde 220.005,50-TL'nin ihtarname tebliğ tarihi olan 24.01.2019 tarihinden dava tarihi olan 25.09.2019 tarihine kadar olan faizin Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz oranı hesaplaması ile 28.679,01-TL olacağını, faizin eklenmesiyle davacının alacağının 248.684,51-TL olacağını,

davalı kayıtlarında davacının hesabına bloke konularak 14/02/2019 tarihinde tahsilat yapıldığı belirtilen 20.000,00-TL bedelin 'Vakıfbank'a gelen moloz bedeli' açıklaması ile yer aldığını mütalaa ettiği, davacı şirketler ortaklığının hakediş raporlarına girmeyen ancak ataşmanlarda yer alan ve her iki tarafın da kabulünde olan freeze alanı 1, freeze alanı 2 ve freeze alanı 3 isimli kısımlarda yer alan 4.322,78 m² miktarındaki iş bedeli 220.005,50-TL yönünden davalı kurumdan alacaklı olduğu,

davalı kurum tarafından davacı şirketler ortaklığının alacağına konulan blokenin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı anlaşılmakla, taraflar, mahkememiz ve Bölge Adliye Mahkemesi incelemesine ve denetimine uygun ve elverişli olduğu ve de yerleşik Yargıtay içtihatları ile mevzuat hükümleri çerçevesinde düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı şirketeler ortaklığının davalı kurumdan alacaklı olduğunun usulüne uygun şekilde sunmuş olduğu deliller kapsamında yapılan yargılama neticesinde ispatlandığı kanaatiyle, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.