İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/464 K.2021/968

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin ticari faaliyet nedeniyle müşterisi ... A.Ş.'den 1 adet çek teslim aldığını, bahse konu çekin davacı tarafından ... Ltd. Şti. emrine cirolanarak şirket merkezinde muhasebe işlemi yapıldıktan sonra ilgili firmaya teslim edilmek üzere ... Kargo şirketi aracılığıyla kargoya verildiğini, ancak; iptali talep olunan çekin kurye aracılığıyla 15/05/2020 tarihinde dağıtımı sırasında çalındığını, haksız ve hukuka aykırı şekilde davalı elinde bulunan ... A.Ş. ... Şubesine ait çekin istirdatı ile davacıya verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin 16/10/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalının alacaklısı ve hamili olduğu, ... A.Ş., ... şubesi, 05.06.2020 keşide tarihli, ... seri numaralı 50.000.00-TL’lik, hesap sahibi ... Satış Paz. Dağ. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilmiş çek hakkında davacı istirdat davası açtığını, davalının belirtilen çekin iyiniyetli meşru hamili olduğunu, çeki nakit para alacağına karşılık 3. kişi olan ... Gübre Ve Petrol Ve Yem Tarım Ür. Hab. Al-Sat. Oto.

Ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. den ciroyla aldığını, çekte, ilk ciro ... A. Ş, sonraki ciro ... Entegre Et Ve Un San. A.Ş, sonraki ciro ... İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. sonraki ciro ... Gübre Ve Petrol Ve Yem Tarım Ür. Hab. Al-Sat. Oto. Ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ve onlardan sonra davalının cirosu bulunduğunu, dava konusu çek hakkında, izmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../...

E. sayılı dosyasından verilen ödemeden men yasağı aynı mahkemece kaldırılmış ve taraflarından çek ilgili bankaya 29.06.2020'de ibraz edildiğini ve çek bedeli keşideci hesabından ödendiğini, ödemesi yapılan dava konusu çek ... ...ta olduğunu, davanın konusuz kaldığını, davalı çekte 5. ciranta olarak hak sahibi ve iyi niyetli meşru hamil olduğunu belirterek... şubesi, 05.06.2020 keşide tarihli, ... seri numaralı 50.000.00-TL’lik, hesap sahibi ... Satış Paz. Dağ. San. Ve Tic.

Ltd.

Şti. tarafından keşide edilmiş çek keşideci hesabından ödendiğinden ve dava konusuz kaldığından davanın reddine, çek bedeli keşideci tarafından ödendiğine göre, davacı, sayın mahkemenizde işbu istirdat davasını açmadan önce dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurmadığından dava usulden reddine, davacının davanın esasında ilişkin iddiaları gerçeği yansıtmadığından davanın esastan reddine, davaya konu çekin miktarı üzerinden %20 icra inkar kötüniyet tazminatının davacıya yükletilmesine, masraf ve vekalet ücretinin de davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı vekili, davacı şirketin ticari faaliyet nedeniyle müşterisi ... A.Ş.'den bir adet çek teslim aldığını, bahse konu çekin davacı tarafından .. Ltd. Şti. emrine cirolanarak şirket merkezinde muhasebe işlemi yapıldıktan sonra ilgili firmaya teslim edilmek üzere ... Kargo şirketi aracılığıyla kargoya verildiğini, ancak; iptali talep olunan çekin kurye aracılığıyla 15/05/2020 tarihinde dağıtımı sırasında çalındığını, haksız ve hukuka aykırı şekilde davalı elinde bulunan ... A.Ş. ... Şubesine ait çekin istirdatı ile müvekkiline verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin alacaklısı ve hamili olduğu, çeki nakit para alacağına karşılık 3. kişi olan ... Gübre Ve Petrol Ve Yem Tarım Ür. Hab. Al-Sat. Oto. Ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. den ciroyla aldığını, çekte, ilk ciro ... A. Ş, sonraki ciro ... Entegre Et Ve Un San. A.Ş, sonraki ciro ... İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. sonraki ciro ... Gübre Ve Petrol Ve Yem Tarım Ür. Hab. Al-Sat. Oto. Ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ve onlardan sonra müvekkilinin cirosu bulunduğunu, dava konusu çek hakkında, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... E. sayılı dosyasından verilen ödemeden men yasağı aynı mahkemece kaldırıldığını ve taraflarından çek ilgili bankaya 29.06.2020'de ibraz edildiğini ve çek bedeli keşideci hesabından ödendiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Dava, istirdat istemine ilişkindir.

Somut olayda, keşidecisi dava dışı ... Satış Pazarlama Dağ. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan 50.000 TL bedelli, 05/06/2020 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan ... A.Ş... Şubesine ait ... seri nolu ve lehdarı ... A.Ş olan çek bu lehtar tarafından davacı ... Entegre Et ve Un San. A.Ş'ye ciro edilerek devredilmiştir. Bu husus senet metninden açıkça görülebilmektedir. Çek daha sonra davacı ... Entegre Et ve Un A.Ş tarafından ... San'a ciro edilmiştir. Daha sonra bu çek, dosyada mevcut teslim ve şikayetçi ifade tutanaklarından anlaşıldığı üzere ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne gönderilmek üzere davacı tarafından kargoya verilmiş, ancak kargoda kaybedilmiştir. Bu hususa ilişkin olarak

... Kargo isimli kargo şirketinde kurye olarak çalışmakta olan ..., ...Polis Merkezi Amirliğine müracaat ederek şikayette bulunmuştur. Davacı tarafça, bu hususa ilişkin olarak mahkememizin .../...

Esas sayılı dosyası üzerinden zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin olarak dava açılmış, bu dava devam ederken çeki elinde bulunduran kişinin ... olduğu anlaşılarak mahkemece bu kişiye karşı istirdat davası açılması davacı taraftan istenmiş, bu karar üzerine davacı taraf mahkememizde huzurdaki davayı ikame etmiştir. Mahkememizde yargılamanın devamı sırasında davaya konu edilen çek davacı tarafça davalı ... vekiline ödenmiştir.

Bu hususa ilişkin ... tarafından mahkememize verilen bilgiye ilişkin belge dosya arasında bulunmaktadır. 2004 sayılı İcra Ve İflas Kanununun 72. Maddesine göre borçlu takipten önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Eğer, davanın devamı sırasında söz konusu borç ödenir ise bu kez davaya istirdat davası olarak devam edilecektir.

Huzurdaki davada davacı taraf çekin ciro silsilesinin kopuk olduğunu, davalının yetkili hamil olamayacağını, ciro silsilesindeki kopukluğun senetten açıkça anlaşıldığını, başka herhangi bir araştırmaya gerek kalmadığını, bu hususun başlı başına çekin istirdatı sebebi olduğunu iddia etmektedir. Mahkememizce yapılan yargılamada davacı vekilinin bu yönlere ilişkin iddialarının sübut bulduğu hususunda kanaat oluşmuştur.

Zira, yapılan incelemede yukarıda bahsi geçen çekin ilk olarak lehtar tarafından davacıya ciro edildiği, davacı tarafça ... San. Tic. Ltd. Şti.'ne ciro edildiği, bu hamile gönderilmek üzere kargoya verilen çekin kargoda kaybolduğu, davacı tarafça zayi nedeniyle iptal davası açıldığında çekin davalıda olduğunun anlaşıldığı ve mahkememizde istirdat davası açıldığı, davacı tarafça ... San. Tic. Ltd. Şti'ne yapılan cirodan sonra çekin arka yüzünde bu kez ... İnş. Oto San. Tic.

Ltd. Şti.'nin cirosu daha sonra ... Gübre ve Petrol ve Yem Tarım Ürünleri Hububat Alım Satım Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'nin cirosunun bulunduğu en son olarak Davalı ... vekili Av. ... ... tarafından çekin bankaya ibraz edildiği ve ödendiği görülmektedir. Şu halde, davacının cirosundan sonra çekin ... İnşaat Oto San. Tic. Ltd. Şti.'ne geçtiği ve bu şirket tarafından çekin cirolandığı görülmektedir.

Bu silsilede kopukluk olduğu, senedin arka yüzünden çok açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Zira, davacının cirosundan sonra çekin ... Ltd. Şti.'ne geçmesi ve olacaksa sonraki ciroların ... Ltd. Şti tarafından yapılacak cirodan sonra devam etmesi gerekmektedir. Oysa, davacı tarafça yapılan cirodan sonra ... Ltd. Şti.'nin cirosu bulunmamaktadır. Bu hali ile, çekteki ciro silsilesi davacının cirosundan sonra kopmuştur. Bu husus çekin arka yüzünde açıkça görülmektedir.

Davalının böyle bir çek sebebiyle kambiyo hukukundan yararlanabilmesi için geçerli bir ciro silsilesine göre hak sahibi olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Her ne kadar davalı en son hamil olarak gözükmekte ve çeki ... Gübre ve Petrol ve Yem Tarım Ürünleri Hububat Alım Satım Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'nden ciro ile teslim aldığını ileri sürmekte ise de kendisine çeki ciro eden bu şirket ve ondan önce ciro eden ... İnş. Oto San. Tic. Ltd. Şti.

Çeki geçerli bir ciro silsilesine göre iktisab etmemişlerdir. Burada davalının iyi niyetli olduğu iddiası da dinlenemeyecektir. Zira, kambiyo senedi olan çekte hakkın devri ancak ciro ve teslim yoluyla mümkündür. Çeki elinde bulunduran kimsenin hak sahibi olabilmesi için fiili zilyetliği yeterli olmayıp aynı zamanda hakkını müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla tevsik etmesi gerekmektedir.

Somut olayda, kargoda kaybolan çekin ciro silsilesinin kopuk olduğu anlaşılmakla davacının cirosundan sonra gelen ciroların çekte hak sahipliğini gerektirmeyeceği, bu kapsamda davalının da hak sahibi ve yetkili hamil olmadığı anlaşılmaktadır. Bu halde, davalını bir alacağı varsa bunu kendisine ciro silsilesi kopuk davaya konu çeki ciro eden kendinden önceki cirantaya karşı ileri sürmesi gerekmektedir.

Ayrıca, ciro silsilesinin bu şekilde kopuk olduğunun çekten açıkça anlaşılması karşısında mahkememizce başka yönde herhangi bir araştırmaya gerek görülmemiştir. Bu itibarla davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği takdir ve sonucuna ulaşılmıştır.

Mezkur nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-İmza Hakim ... · E-İmza