İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/328 K.2023/851

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Muğla İli, Marmaris İlçesi, ... kavşağında ... havalimanına doğru gitmekte olan davacının maliki olduğu...plaka sayılı aracına, davalı sigortalı ...Turizm Taşımacılık Maden Sanayi Ticaret Ve Pazarlama Ltd.

Şti.'nin (VKN:...) maliki olduğu ve ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracının (Poliçe No:...) çarpması sonucu 17.08.2022 tarih ve saat 20:00 sıralarında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu doğrultuda davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plaka sayılı araç asli ve tam kusurlu bulunduğunu, davacının aracında oluşan hasar, davalının aracını sigortalattığı davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmışsa da davacının aracının piyasasında oluşan değer kaybı ödenmediğini,

davacının maliki olduğu 2022 model ve kaza tarihinde 2.458 km olduğu eksper raporu ile de tespit edilen ... marka aracında işbu kaza nedeniyle hasar kaydı oluştuğunu, bu doğrultuda tüm evraklar dilekçe ekinde sunularak karşı taraf sigorta şirketine 27.02.2023 tarihinde başvuruda bulunulmuşsa da yasal süre içerisinde davacı tarafça değer kaybı ödemesi yapılmadığı gibi herhangi bir dönüş de yapılmadığını, bu nedenle davacı aracın piyasasında oluşan fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile değer kaybının tahsil edilmesi için işbu davayı açma zaruretimiz hasıl olduğunu,

kazanın meydana gelmesinde davacının hiçbir kusurunun olmamasına rağmen işbu kaza sebebi ile davacının aracının piyasasında oluşan değer kaybı ödenmediğini belirterek trafik kazası sebebiyle davacı aracının piyasasında oluşan değer kaybının tespitine, davacı aracının piyasasında oluşan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00-TL (Yüz Türk Lirası) değer kaybının kaza tarihi olan 17.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Tur. Taş. Mad. ve San.Tic. ve Paz. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle davacı tarafından davalıya ait aracın plakası dava dilekçesinde yanlış yazıldığını, kazaya karışan davalının maliki olduğu sigortalı aracın plakası ... olup mahkeme tarafından bu araca ilişkin Zorunlu Mali sorumluluk sigorta poliçesinin ve davacı tarafından yapılan başvuru ve tebligat evraklarının başvuru sonrasında açılan hasar dosyası ve davacıya yapılan ödemelere ilişkin tüm evrakların diğer davalı, davalı aracı sigortalısı olan Türk...

Sigorta A.Ş. ‘den istenilmesini talep ettiklerini, kazaya karışan ... plakalı davalı şirketin maliki olduğu araca ait ... poliçe nolu Genişletilmiş Kasko poliçesi ile sigortalayan ...

Sigorta A.Ş. ‘ye davanın ihbarını ve kasko şirketinden poliçenin ve tüm evrakların istenilmesini talep ettiklerini, hasarlı parçaların kazadan önce onarım veya yenileme işleminden geçmemiş olması gerektiğini, eğer kaza neticesinde hasarlanan parçalar, kazadan önce de hasara uğrayıp onarılmışsa araç sahibi bu hasarlı parçalara dayanarak araç değer kaybı talep edemeyeceğini, ayrıca Genişletilmiş kasko poliçesinde Hukuksal Koruma Teminatı da verildiğini, bu nedenle yargılama sonucunda davalı tarafından karşı tarafa ödenmesi gereken vekalet ücreti yargılama gideri ,

harç ve masraflar çıkması halinde bu miktarlardan da sigorta şirketinin sorumluluğu söz konusu olduğunu, davalı araç Sahibi ...Tur.Taş.Mad. Ve San.Tic.

Ve Paz.Ltd.Şti'nin tazminat sorumluluğu olmadığını, çünkü; davalı şirketin ,maliki olduğu araçta ve aracın yönetiminde kendisine düşen her türlü sorumluluğu yerine getirdiğini, araç sahibi davalı şirket yetkililerince , Sürücüye tüm uyarıları yapmış olması ve dikkatli ve özenli bir şekilde ve tüm güvenlik önlemlerini almasına rağmen kaza meydana geldiğini belirterek haksız ve hukuka aykırı açılan davanın usul ve esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmiştir.

Davalı Türk... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı şirket tarafından ... 24.05.2023 - 31.387,05 TL, ... Sigorta A.Ş. 26.10.2022 - 1.506,97 TL, ...

Sigorta 26.10.2022 - 16.216,59 TL ödendiğini, teminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, davacının başkaca hak ve alacağı kalmadığını, 04.12.2021 sonrası poliçelere ait hesaplama-kaza tarihi, kasko değeri ve değer kaybına konu parça/işçiliklerin toplamı baz alınarak sonuçlandırıldığını, davalı şirket eksper raporuna göre davacıya hasar ödemesini yapmış sorumluluğunu yerine getirdiğini,

davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte Sayın Mahkemece yapılan inceleme sonucunda bakiye alacak çıkması halinde ise yapılan ödemenin mükerrer ödeme olmaması sebepsiz zenginleşmeye mahal verilmemesi adına ödemenin faiziyle birlikte tenzil edilmesini talep ettiklerini belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan...Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı şirket davada dahili davalı sıfatını taşımadığını, taraf sıfatı kamu düzenine ilişkin olduğundan hakkında usul yasası hükümlerine göre dava açılamayan kişi ihbar talebi ile davalı sıfatı kazanamadığından aleyhlerine hüküm kurulamayacağını, kazaya karışan ... plaka sayılı araç davalı şirket nezdinde 26.11.2021 - 26.11.2022 başlangıç ve bitiş tarihli... no’lu kasko İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,

davalı sigorta şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında İMM poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kaza tarihi itibari ile geçerli trafik teminatı 100.000,00 TL olup Trafik sigortacısı Davalı Türk... Sigorta A.Ş. dir.

Huzurdaki değer kaybına ilişkin davada tespit edilebilecek değer kaybı zararının Trafik teminat limitini aşması mümkün olmadığından şirketlerine yapılan ihbar talebinin reddi gerektiğini belirterek İhbar olunan konumu nedeniyle davalı şirket aleyhine hüküm kurulmamasına, değer kaybı zararının ispat edilememesi nedeniyle haksız ihbar talebinin reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı aleyhine takdir edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Açılan dava, 17/08/2022 tarihinde davalı sigorta şirketinden Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortaları bulunan ... plaka sayılı araç ile davacıya ait ...plaka sayılı aracın çarşışması sonucunda meydana gelen kazada davacıya ait araçta hasar nedeniyle oluşan değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.

Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.

Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.

Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.

Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır.

Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.

Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir.

Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne,

aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Mahkememizce dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 17/08/2022 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, davalı sigorta şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ... plakalı araca ait tramer kaydı, ekspertiz raporu ve sair deliller bulundurulmak suretiyle bilirkişi raporu alınmak üzere dosya bir trafik alanında uzman bir otomotiv alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek rapor aldırılmıştır.

13/09/2023 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda. Kusur yönünden; ... plakalı ...marka araç sürücüsü ... açısından yapılan değerlendirmede.

Sürücünün meydana gelen kazada, yukarıda açıklaması yapılan kurallara riayet etmeyerek trafığin akışını uygun şekilde, aracının hızını yol ve trafik şartlarına uydurmaması ve önündeki araç ile arasındaki takip mesafesini korumaması nedeniyle, 2918 sayılı Karayolları Trafık Kanunu'nun 84/d maddesindeki sürücü kural ihlallerinden; “d) Arkadan çarpma,” kural hatasını işlemesi nedeniyle kazanın meydana gelmesine, sebep olduğu, ... plakalı...marka araç sürücüsü... açısından yapılan değerlendirmede, Sürücünün kurallara uygun şekilde “dur” anlamında yanan kırmızı ıişıkta duraklamakta olması nedeniyle kazanın meydana gelmesine,

bir etkisinin olmadığı, kanaatine varılmış ise de; bakiye değer kaybı bedeli yönünden;...plaka sayılı aracın 2.el satışı esnasında değer kaybı bedelinin 30.000,00 TL olabileceği kanaatine, ancak davalı sigorta şirketi tarafından 24.05.2023 tarihinde davacı vekili adına 31.387,05 TL değer kaybı ödemesi yapması nedeniyle, belirlenen değer kaybı bedeli baz alınması durumunda bakiye değer kaybı bedeli oluşmayacağı görüş, kanaat ve tespiline varıldığını bildirmişlerdir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde.

17/08/2022 tarihinde; davacıya ait ... plakalı aracın sürücü ...'ın idaresinde bulunduğu sırada dava dışı ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın trafığin akışını uygun şekilde, aracının hızını yol ve trafik şartlarına uydurmaması ve önündeki araç ile arasındaki takip mesafesini korumaması nedeniyle, 2918 sayılı Karayolları Trafık Kanunu'nun 84/d maddesindeki sürücü kural ihlallerinden; “d) Arkadan çarpma,” kural hatasını işlemesi nedeniyle bahse konu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği,

meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda davalı sigorta poliçeli aracı kullanan ...'in 'ın 2 2918 sayılı Karayolları Trafık Kanunu'nun 84/d maddesindeki sürücü kural ihlallerinden; “d) Arkadan çarpma,” kural hatasını işlemesi nedeniyle kazanın oluşumuna etken olduğundan tam kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu aracı kullanan dava dışı...'ın kazanın oluşumuna etken olmadığı bu nedenle de kusursuz olduğu, davacıya ait ... plaka sayılı aracın bu kazadan dolayı uğradığı değer kaybı bedelinin 30.000,00 TL olarak tespit edildiği,

davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sorumluluğu kapsamında davacı yana 31.387,05 TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla davacı aracında oluşan ve bilirkişi raporu ile tespit edilen değer kaybına yönelik miktarın davanın açılmasından sonra davalı Sigorta şirketi tarafından ödendiği ve bu suretle davalıların söz konusu talebe yönelik bir sorumluluklarının bulunmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine fakat dava açıldıktan sonra ödeme yapıldığı hususu dikkate alınarak yargılama giderlerinden davalıların sorumlu tutulmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imza Hakim... · e-imza