İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/253 K.2024/549

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili aleyhine İzmir .... İcra Dairesi – ... esas sayılı dosyası ile alakalı ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak olarak 07.09.2023 tarihli fatura gösterildiğini, ancak Araçları Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğinin 18.maddesi ''aracın geçerli muayenesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunduğunun tespit edilmesi halinde noterler tarafından yapılır.

Noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devir işlemleri geçersizdir.'' gereği araç alım satımının ancak noterde yapılacağı belirtildiğini, 07.09.2023 noter belgesinden de anlaşılacağı üzere aracın devir ve tescil işlemleri yapılmış olup müvekkili tarafından araç için ödeme peşin olarak gerçekleştirildiğini, noter belgesinde araç bedelinin peşin olarak alındığı açıkça ortada olduğunu, resmi belge statüsünde olan bu belgenin aksini kanıtlar bir durum olmadan haksız yere müvekkili aleyhine takip başlatılmış ve müvekkilinin 3 adet aracına haciz konduğunu,

sadece bir faturaya dayanılarak hakkaniyete ve hayatın olağan akışına aykırı olarak gerçekleştirilen bu eylem açıkça davalının kötü niyetini ortaya koyduğunu, bu sebeple davalı taraf aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek müvekkilinin İzmir .... İcra Dairesi'nin...

Esas sayılı dosyasından ve takibe konu edilen faturadan dolayı borçlu olmadığının tespitine, davalı taraf aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket davacı şirkete 07/09/2023 tarihinde ... plakalı aracı sattığını, taraflar tacir olup he iki şirket de araç alım satımı yaptığını, bu şirketler araç alım satımını aralarında her zaman nakit para karşılığın da yapmadığını, davaya konu araç satışında da müvekkili davacıdan nakit bir para almadığını, davacı şirket adına araç satışı gerçekleştirilmiş araç bedeline karşılık olarak davacı şirket yetkilisi ...tarafından müvekkiline 1.750.000 TL bedelli 16/02/2024 vade tarihli senet düzenlenerek verildiğini,

araç bedeli karşılığı senet alan müvekkilinin karşılıklı iyi niyet ve güven ilkesi sebebiyle ve noterde satış devrinin gerçekleşmesi adına araç bedelini peşin aldığını beyan ettiğini, senet günü geldiğinde ...tarafından senet bedelinin ödenmediğini, bunun üzerine İzmir .... İcra Müdürlüğünün ...

E.sayılı dosyası ile davacı şirket adına araç faturasına dayalı olarak 7 örnek icra takibi açıldığını, davacı şirketin dosya borcuna itiraz etmediğini, davacı şirketin borcunu ödememe niyetini ortaya koyması üzerine 18/03/2024 tarihinde şirket yetkilisi ...tarafından verilen senet İzmir ....

İcra Müdürlüğünün ...E.sayılı dosyası ile icra takibine koyulduğunu, dosya halen derdest olup dosyada herhangi bir ödeme bulunmadığını, davacı tarafından müvekkiline ödenen bir para olmadığını, davacı şirket ne alım sırasında ne de sonrasında müvekkiline nakit ödeme yapmadığını belirterek müvekkili aleyhine haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DAVA KONUSU

Dava, 07/09/2023 tarihli satış karşılığı semenin davalıya ödenip ödenmediği, söz konusu satış bedelini konu alan davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen 07/09/2023 tarih ve ... numaralı faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla İzmir .... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasında aleyhinde başlatılan icra takibinden ve faturadan dolayı davalı şirkete borçlu olup olmadığının tespiti ile asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davalı vekili Mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında dava konusu takip dosyasından feragat ettiklerini, davacı vekili ise her ne kadar karşı taraf dava konusu icra takip dosyasından feragat etmiş ise de dava tarihi itibariyle haklı oldukları iddiası ile kötü niyet tazminatı verilmesi gerekmekte olduğunu beyan etmişlerdir.

Davalı vekili 16/09/2024 tarihli dilekçesi ile dava konusu takipten takip konusu borcun araç devri şeklinde ödendiğinden bahisle feragat edildiğini beyan etmiştir.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hususunda genel açıklama yapılmasında yarar vardır.

İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28/11/1956 tarih ve 15/15 sayılı İBK). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Davacı tarafça ikame edilen dava kapsamında borçlu olunmadığının tespiti talep edilen icra dosyasından dava açıldıktan bonra davalı tarafından feragat edildiği dikkate alındığında, hukuk yargılamasının genel ilkelerinden olan ''Her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki sebeplere ilişkin koşullara göre hükme bağlanır.'' ilkesi gereğince haksız olduğunu kabul etmiş olan davalının yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olacağı izahtan varestedir.

Davalı davacının inkarı karşısında takipte tahsili talep edilen borcun ödenmesi nedeni ile takipten feragat edildiği yönündeki iddiasını ispat edememiştir.

Tüm bu nedenlerle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.