İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/458 K.2024/308

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Anonim Şirketi İzmir Şubesinin ... seri numaralı 22.06.2024 keşide tarihli, İzmir keşide yeri kayıtlı ve 573.447,00-TL bedelli çekin zilyedi ve keşidecisi olduğunu, müvekkilinin çeki hamiline ulaştırmak amacıyla ...

Kargo firmasına teslim ettiğini ancak çekin kargıda kaybolduğunu ve adrese ulaşamadığını öğrendiğini, lehtar firma ile görüşüldüğünde çekin kendilerine ulaşmadığını ifade ettiklerini ve lehtarla bu hususta görüşüldüğünü ve çekin iptali akabinde kendilerine aynı tutarda yeni bir çek düzenlenmesi hususunda anlaşıldığını, çekin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından muhatap bankaya gerekli talimat verilmek istenmişse de bankanın ancak ödemeden men yönünde bir mahkeme kararının varlığı halinde çekin ödenmesini gerçekleştirmeyeceğini ifade ettiğini,

bu nedenle çekin lehtar olmayan üçüncü kişiler eline geçmesi ve hak sahibi olmayan bu kişilerin haksız yere kazanç elde ederezk müvekkilinin ve lehtar firmanın zararına neden olmalarının son derece yüksek bir ihtimal olduğunu belirterek öncelikle ... Anonim Şirketi Şirinyer Şubesine müzekkere yazılmasına ve ödemeden men yasağı konulması yönünde tedbir kararı alınmasına, ...

Anonim Şirketi Şirinyer Şubesinin ... seri numaralı 22.06.2024 keşide tarihli, İzmir keşide yeri kayıtlı ve 573.447,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA KONUSU

Açılan dava, davacı şirketin keşidecisi olduğu ... Anonim Şirketi Şirinyer Şubesine ait, ... seri numaralı, 22.06.2024 keşide tarihli, keşide yeri İzmir olan 573.447,00-TL bedelli çekin zayi olması nedeniyle iptali talebine ilişkin kıymetli evrak iptali davasıdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Açılan dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle iptali talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-son. maddesinin atfı ile aynı yasanın 757/1. maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas ... Karar sayılı ilamında aynen; ''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." hükmü düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;

''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesi uyarınca, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptalini karar verilmesini isteyebilir.'' denilmiştir.

Anılan maddeler ve Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-h. maddesinde davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartları arasında sayılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, davacı tarafından sunulan dava dilekçesi ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, kıymetli evrakların iptaline ilişkin davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 563/2.,757.,818/son maddesi uyarınca zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, yani ancak yetkili hamil tarafından açılabileceği, davacının ise kendisine ait ... Anonim Şirketi Şirinyer Şubesine ait, ... seri numaralı, 22.06.2024 keşide tarihli, keşide yeri İzmir olan 573.447,00-TL bedelli çek hakkında zayi belgesi verilmesi talebi ile iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imza Hakim ... e-imza