İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/476 K.2025/478

Mahkememize tevzi edilen ve yukarıda tarafları yazılı dava dosyasında yapılan inceleme sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkili iş ortaklığı ile davalı idare arasında akdedilen 08.08.2017 tarihli davaya konu sözleşmedeki müvekkiline düşen yükümlülüklerin yerine getirilip, geçici ve kesin kabullerinin yapılarak 13.08.2024 tarihli kesin hakediş raporunun idareye sunulmasına rağmen davalı tarafından gönderilen 11.06.2024 tarihli yazı ile işin önemli bir bölümüne ilişkin yapılan... pozundaki betonarme imalatlarının metrajının hatalı şekilde A hattı esas alınarak değerlendirilip, müvekkilinin alacağından 2.972.020,16 TL’lik bir kesinti yapıldığını, yazıda gerekçe olarak;

…kesin hakedişin hazırlanmasına esas nitelikte olan kesin hesap metrajlarının...Tünelde/Galeride Betonarme Betonu Yapılması pozunda hesaplanan imalat miktarlarının, geçici hakkediş raporlarına giren imalat miktarının üzerinde olduğunun tespit edildiğinin, poza ilişkin birim fiyat tarifinde ve notlarında, tünel betonarme betonunun yapılma sürecinin anlatıldığının, ...

Tünelde/Galeride Betonarme Betonu Yapılması pozunda ...Tünel Kazısı ve Desteklenmesi pozu gibi A-B hattı tanımının söz konusu olmadığından proje ebatları üzerinden metrajın belirlendiğinin,... pozuna ait ölçü bölümünde proje ebatları üzerinden hesaplanan merteküp cinsinden hacmi ibaresinin yer aldığı belirtilerek, ...Tünelde/Galeride Betonarme Betonu Yapılması pozuna konu olan metrajlar için gerekli düzeltmelerin yapılması ve düzeltmelerin yapılarak hakkedişlerin düzenlenmesinin gerektiğinin belirtildiği,

müvekkilinin, yapılan haksız kesintiye ve metraj hesabında yapılan bu teknik hataya ilişkin itirazını 27.06.2024 tarihli cevap yazısıyla açıkça yaptığını, sahada yapılan işin fiilen B hattına göre yürütüldüğünü, bu durumunun işin teknik zorunluluğundan kaynaklı olduğunu belirterek,

yapılan hesaplamanın teknik ve fiziki gerçekliğe aykırı bir hesaplama olduğuna ilişkin itirazlarını sunduğunu, kesin hakkediş kapağının itirazi kayıtla imzalanarak davalı idareye verildiğini, itiraza rağmen kesin hakkediş ödemesinin, dava konusu kesinti yapılmak suretiyle gerçekleştirildiğini, zorunlu arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını bildirmiş, 2.972.020,16 TL tutarındaki alacağın, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL’lik kısmının hakkediş kesinti tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesindeki davacı iş ortaklığına düşen yükümlülüklerin yerine getirilmesine rağmen davalı kurumun haksız şekilde yapıldığını iddia ettiği kesintinin, HMK'nun 109.maddesi uyarınca şimdilik bir kısmının şimdilik bir kısmının tahsili istemine ilişkindir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnız bir ticari işletme ile ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruptan oluşur.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın yasal düzenlemelerce ticari sayılan davalardır. Bu davalar TTK'nun 4(1), Kooperatifler Kanunu'nun 99, İİK'nun 154, Finansal Kiralama Kanunu'nun 31, Ticari İşletme Lehine Kanunu'nun 22. maddelerinde sayılmış olup, bu nitelikteki davaların mutlak ticari dava sayılabilmesi için ilgili özel kanunlarda nitelendirilmesi ya da TTK'nun 4(1) maddesinde sayılmış olması yeterlidir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili ve tarafların tacir olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. Uyuşmazlığın nispi ticari dava sayılabilmesi için bu iki koşulun birlikte varlığı zorunludur.

Üçüncü grup ticari davalar yalnız bir tarafın ticari işletmesini ilgilendirilen havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Bu davalar TTK'daki yasal düzenleme gereği uyuşmazlığını bir yanı tacir olmasa dahi bir yanının tacir olması halinde ticari dava sayılmıştır.

6335 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu'nun ikinci maddesi ile değişik TTK'nun 5(1) maddesi gereğince ticaret mahkemesi ticari nitelikli davalara ve çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlendirilmiş olup, buna göre Asliye Ticaret Mahkemesi ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki hukuki ilişki görev ilişkisidir.

Uyuşmazlığın, taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle dava, niteliği itibariyle mutlak ticari dava değildir. Buna göre nispi ticari dava niteliği bulunması halinde uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi mümkündür.

Davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için TTK'nun 4(1) maddesi uyarınca; davacı ve davalı tarafın tacir olmaları ile birlikte uyuşmazlığın ticari işletmeleri ile ilgili bulunması zorunludur.

Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 27.09.2017 günlü, 2015/21287 esas ve 2017/ 8661 karar, Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 03.03.2015 günlü, 2015/655 esas ve 2015/ 1114 karar sayılı ilamları ile benzer çok sayıda Yargıtay ilamında, Devlet Su İşlerinin tacir olmadığı ve taraf olduğu davaların mutlak ticari dava türlerine ilişkin istisnalar dışında, nispi ticari dava niteliğinin bulunmadığı belirtilmiştir.

Davacı tarafın, ticaret şirketleri olması nedeniyle tacir olduğu açıktır. Davalı ise tacir sıfatı bulunmayan Kamu Kurumu niteliğine sahip...olup, uyuşmazlığa konu sözleşme, davalının ticari işletmesiyle ilgili olarak değil, kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla yapılmıştır.

Buna göre davalı tarafın tacir olmadığı gibi bu sıfatıyla ticari işletmesinin bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın ticari işletmesi ile ilgili bulunmadığı, buna bağlı olarak TTK'nun 4(1) maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Ticaret Mahkemesi olmasının mümkün olmadığı, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde çözülmesi gerektiği ve mahkememizin görevsiz olup, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesinin zorunlu olduğu,

görevin dava şartlarından olup, HMK'nun 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği, dilekçeler teatisinin görevli mahkeme tarafından yapılmasının usul ve yasaya uygun olduğu dikkate alınarak, mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın, dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine, dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · e-imza · Üye... · e-imza · Üye... · e-imza · Katip... · e-imza