İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/566 K.2025/544

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

02.01.2024 tarihli anlaşmalı kaza tespit tutanağında,... adına kayıtlı ...plakalı araç ile sürücü ...'nın, sigortalı ... plakalı araç duruyorken takip mesafesini ayarlayamayıp araca çarptığını beyan ettiğini, müvekkili şirketin sigortalısı...ın da davalıya ait araca çarptığını, hasarlanan ... plakalı aracın müvekkili ...AŞ tarafından 10.07.2023-2024 tarihleri arasında geçerli ... numaralı poliçe ile Kasko Sigortası teminat altında olduğunu, ... plakalı araçta iş bu kaza nedeniyle oluşan hasara ilişkin olarak ekspertiz incelemesi yapıldığıı ve 40.142,81-TL toplam hasar tutarının müvekkili tarafından sigortalıya ödendiğini,

davalının trafik sigorta poliçesi kapsamında ... Sigorta A.Ş.'ye başvuruda bulunulduğunu ancak müvekkili şirketin rücu talebi reddedildiğinden ve protokol süresi içinde ödeme yapılmadığından ve yapılmayacağı belirtildiğinden İzmir ... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyası ile davalılar aleyhine ilamsız icra takibine başlanıldığnı, yapılan itiraz üzerine takibin durdurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığı nı beyan etmekle, davanın kabulüne, 40.142,81TL asıl alacak ve 6.480,87TL faiz olmak üzere 46.623,68TL'nin ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere, İzmir... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra takibine yaptığı itirazların iptaline ve takibin devamına, %20’den az olmamak üzere tazminat ödetilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun şekilde tebliğine rağmen davalı ...tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,

2-İzmir... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası,

3-Dava konusu kazanın gerçekleştiği 02/01/2024 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plaka sayılı aracın trafik tescil ve ruhsat belgeleri,

4-Sigorta Bilgi ve Gözlem Merkezi nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kaydı,

5-... Anonim Şirketi nezdinde...plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ...poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, 02/01/2024 tarihli kazaya ilişkin olarak olarak davacı tarafından yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası,

6-...Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ... poliçe numaralı Kasko Sigortası poliçesi, 02/01/2024 tarihli kazaya ilişkin olarak dava dışı sigortalı tarafından yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası,

7-Davacı vekili tarafından sunulan 27/03/2025 tarihli talep dilekçesi,

8-Sair deliller.

DAVA KONUSU

Açılan dava, 02/01/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hasar gören ... plakalı araç malikinin başvurusu üzerine, ... plakalı aracın Kasko Sigortası poliçesini tanzim eden ...Anonim Şirketi tarafından ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi kapsamında sigortalıya 40.142,81-TL ödenmesi sonucunda, ödenen tazminatı bedelinin 02/01/2024 tarihli trafik kazasının gerçekleşmesinde kusuru bulunan ...plakalı aracın maliki davalı... ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini tanzim eden ...

Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen rücuen tazmini amacıyla davalılar... ve ...Sigorta Şirketi aleyhine başlatılan icra takibine davalılar tarafıdan süresinde yapılan itirazın iptali ile alacak bedelinin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılar... ve ...Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...Anonim Şirketine verilmesi taleplerine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

2004 sayılı İcra İflas Kanununun 67. maddesinde İcra Takibine İtirazın İptali; ''Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.

İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.

Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.

Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.'' şeklinde düzenlenmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davası; alacaklının, icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İcra ve İflas Kanunu'nun 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçladığı bir eda davası olup, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süresinde açılan davada borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması hâlinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına da hükmedilebilir (Kuru, B.: İcra ve İflâs Hukuku, 2006, s. 219, 223).

İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır.

Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.

Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir (İİK. m.67/1). Alacaklı, alacağının varlığını Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Dava, özünde tahsil istemini de barındırmakla, burada borçlunun takip sonrası yaptığı ödeme iddialarının da nazara alınması zorunludur. Borçlu, ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olup olmamasına bakılmaksızın, bütün itiraz sebeplerini ileri sürebileceğinden; mahkemenin, borcun sonradan ödendiği itirazını araştırarak, ödemenin takip konusu alacakla ilgili olduğunu belirlemesi halinde, alacaklının dava tarihi itibariyle talep edebileceği alacak miktarı üzerinden hüküm kurması gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, alacak miktarının, takip ya da dava tarihindeki koşullara göre belirlenmesinin, itirazın iptali davasında hükmolunan miktar üzerinden tahsiline karar verilebilecek bir tazminat türü olan ve bağımsız bir dava konusu yapılamayan icra inkar tazminatının miktarına da etkili olacağı açıktır.

Yargıtay Daireleri ile Hukuk Genel Kurulunun kararlılık kazanmış uygulamasına göre; itirazın iptali davalarında 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak icra inkâr tazminatı talep etmiş olması gereklidir. Burada, borçlu itirazının kötü niyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmaz.

Bu yasal koşullar yanında, takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir.

Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.

Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise, ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Nitekim aynı ilkeler Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.02.2020 tarihli ve 2017/3-957 E., 2020/99 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır.

İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklının ...Anonim Şirketi, boçluların..., ... Anonim Şirketi ve ...olduğu, davacı alacaklı vekilinin davalı borçlular aleyhinde 40.142,81-TL asıl alacak, 6.480,87-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.623,68-TL üzerinden icra takibi başlattığı, davalı... tarafından 14/06/2024 tarihinde, davalı ...Anonim Şirketi tarafından 10/07/2024 tarihinde yapılan itirazlar üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, davalı ...tarafından takibe itiraz edilmediği görülmektedir.

Davacı vekilince davalı ...'nın takibe itiraz etmediği ancak sehven davalı olarak gösterildiğinden bahisle davalı sıfatının kaldırılması talep edilmiş ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda davalı olarak gösterilen gerçek veya tüzel kişinin davalı sıfatının kaldırılmasına yönelik olarak herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin davalı ...'nın mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına yönelik olarak davalı sıfatının kaldırılması talebinin reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizin... Esas sayılı dosyası üzerinde resen yapılan inceleme neticesinde.

İtirazın iptali davasının görülebilmesinin koşullarının; hukuki yarar bulunması, kesin hüküm bulunmaması, geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması, usulüne uygun bir itirazın bulunması, davanın borçlunun itirazının alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren 1 yıllık süre içinde açılması ve icra mahkemesince itirazın kaldırılmamış olması şeklinde düzenlendiği, geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması yönünden ise, öncelikle geçerli bir icra takibi yapılması ve yapılan icra takibine itiraz edilmesinin dava şartı olduğu, İzmir ...

İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde ödeme emrinin borçluların tamamına tebliğ edildiği, ancak borçlulardan yalnızca davalı... ile ... Sigorta Şirketi vekilince itiraz edildiği, davalı ...'nın itiraz dilekçesi sunmadığı, bu sebeple davalı ...yönünden iptali talep edilebilecek bir itirazın bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ...yönünden açılan davanın asıl dosyadan tefrikine karar verilmiştir.

İtirazın iptali davasının görülebilmesinin koşulları; hukuki yarar bulunması, kesin hüküm bulunmaması, geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması, usulüne uygun bir itirazın bulunması, davanın borçlunun itirazının alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren 1 yıllık süre içinde açılması ve icra mahkemesince itirazın kaldırılmamış olması şeklinde belirtilmiştir.

İzmir... İcra Dairesinin... Esas sayılı takip dosyasın yer alan ödeme emrinin davalı ...'ya 24/06/2024 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalıl ...'nın icra takibinde yer alan ödeme emrine itiraz etmediği, takibin borçlu davalı ...yönünden kesinleştiği, belirtilen gerekçeler dahilinde davalı borçlu ...yönünden ödeme emrine yönelik olarak usulüne uygun şekilde ve süresinde yapılmış bir itirazdan bahsetmenin mümkün olmadığı, usulüne uygun şekilde ve süresinde yapılmayan itiraza yönelik olarak açılan itirazın iptali davası açısından dava ön şartının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan da denir.

Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

Esasa ilişkin nihai karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlık (esastan) sona erer ve hüküm kesinleşince (kesin hüküm ortaya çıkınca), artık o uyuşmazlık (dava konusu) hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilir (HMK m.303) (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, Cilt:3, s.3005).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/2. maddesinde; ''Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.'' hükmüne yer verilmiş olup, 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 67. maddesinde düzenlenen dava ön şartları bu madde kapsamına girmektedir.

Yine aynı kanunun 115. maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, dava konusu kazanın gerçekleştiği 02/01/2024 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plaka sayılı aracın trafik tescil ve ruhsat belgeleri, Sigorta Bilgi ve Gözlem Merkezi nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kaydı, ...

Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen... poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, 02/01/2024 tarihli kazaya ilişkin olarak olarak davacı tarafından yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası, ...Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ... poliçe numaralı Kasko Sigortası poliçesi, 02/01/2024 tarihli kazaya ilişkin olarak dava dışı sigortalı tarafından yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası,

davacı vekili tarafından sunulan 27/03/2025 tarihli talep dilekçesi ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın, 02/01/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hasar gören ... plakalı araç malikinin başvurusu üzerine,

... plakalı aracın Kasko Sigortası poliçesini tanzim eden ...Anonim Şirketi tarafından ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi kapsamında sigortalıya 40.142,81-TL ödenmesi sonucunda, ödenen tazminatı bedelinin 02/01/2024 tarihli trafik kazasının gerçekleşmesinde kusuru bulunan ...plakalı aracın maliki davalı... ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini tanzim eden ...

Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen rücuen tazmini amacıyla davalılar... ve ... Sigorta Şirketi aleyhine başlatılan icra takibine davalılar tarafıdan süresinde yapılan itirazın iptali ile alacak bedelinin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılar... ve ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...Anonim Şirketine verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, İzmir ... İcra Dairesinin...

Esas sayılı dosyasında davacı alacaklı vekilinin davalı borçlular aleyhinde 40.142,81-TL asıl alacak, 6.480,87-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.623,68-TL üzerinden icra takibi başlattığı, davalı... tarafından 14/06/2024 tarihinde, davalı ...

Anonim Şirketi tarafından 10/07/2024 tarihinde yapılan itirazlar üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, davalı ...tarafından takibe itiraz edilmediği, itirazın iptali davasının görülebilmesinin koşullarının; hukuki yarar bulunması, kesin hüküm bulunmaması, geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması, usulüne uygun bir itirazın bulunması, davanın borçlunun itirazının alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren 1 yıllık süre içinde açılması ve icra mahkemesince itirazın kaldırılmamış olması şeklinde düzenlendiği,

geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması yönünden ise, öncelikle geçerli bir icra takibi yapılması ve yapılan icra takibine itiraz edilmesinin dava şartı olduğu, İzmir ... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı takip dosyasın yer alan ödeme emrinin davalı ...'ya 24/06/2024 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalıl ...'nın icra takibinde yer alan ödeme emrine itiraz etmediği, takibin borçlu davalı ...yönünden kesinleştiği, belirtilen gerekçeler dahilinde davalı borçlu ...yönünden ödeme emrine yönelik olarak usulüne uygun şekilde ve süresinde yapılmış bir itirazdan bahsetmenin mümkün olmadığı,

usulüne uygun şekilde ve süresinde yapılmayan itiraza yönelik olarak açılan itirazın iptali davası açısından dava ön şartının bulunmadığı anlaşılmakla, açılan davanın 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 67. maddesi atfıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır